ابايدى جاڭاشا تۇرعىدا ناسيحاتتاۋ ءداۋىرى باستالدى - ابايتانۋشى عالىم
بۇل جونىندە ق ر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ جارلىعى شىققان بولاتىن. وسىعان وراي بەلگىلى ابايتانۋشى، پروفەسسور مەكەمتاس مىرزاحمەتوۆ قازاقپارات تىلشىسىنە تۇشىمدى پىكىرىن ءبىلدىردى.
اباي تانۋ عىلىمىنىڭ اقساقالى اقىننىڭ 175 جىلدىعىنا ءوزى دە «قۇر قول بارمايتىنىن» ايتادى. سەبەبى مەرەيتويدى كەڭ كولەمدە اتاپ ءوتۋدى ورتاق پارىز سانايدى.
«اباي. تولىق ادام ءىلىمى» دەگەن 200 بەتتىك مونوگرافيا دايارلادىم. 1994 -جىلى «اباي تانۋ تاريحى» اتتى ەڭبەك باسىلعان. وندا كوپ دۇنيەلەر ەسكى كوزقاراسپەن كەتكەن. پارتيالىق، تاپتىق پرينتسيپ دەگەن دۇنيەلەر، داۋىرلەۋ ماسەلەسى كەتىپ قالعان. ونىڭ ءبارى بۇگىنگى عىلىمعا جات. سولاردى وزگەرتىپ، 2 توم ەتىپ ۇسىنۋعا بولادى. تاعى ءبىر دوتسەنت شاكىرتىم ابايتانۋدىڭ م. اۋەزوۆتەن كەيىنگى ءداۋىرى تۋرالى جازعان. ونى دا قايتا قاراپ، جوندەپ ۇسىنباقشىمىز. مىنە، مەرەيتويعا وسىلاي دايىندالىپ جاتىرمىز»، - دەيدى پروفەسسور.
عالىمنىڭ پىكىرىنشە، اباي تانۋ اقپاراتتىق تەحنولوگيا دامىعان زاماندا جاڭاشا سيپاتتا دامۋى كەرەك. ول ءۇشىن اۋەلى ابايعا قاي تۇرعىدان كەلەمىز دەگەن سۇراقتىڭ باسىن اشىپ الۋ قاجەت.
«اباي تانۋ بۇكىل قازاقستاندا ءجۇرىپ جاتىر. اسىرەسە، تۇركىستان وبلىسى مەن شىمكەنت قالاسىندا بىرنەشە عالىم شىنداپ كىرىستى. 1995 -جىلى ابايدىڭ 150 جىلدىعىن تويلادىق. قالاي دەگەنمەن دە، سوۆەتتىك كەزەڭنەن قول ۇزبەگەن ءداۋىر بولاتىن. ال ءقازىر جاڭا دۇنيەتانىمعا وتتىك. بۇرىنعى اتەيستىك كوزقاراس تەرىستەلدى دە، «ءبىزدى ۇلى سانا بيلەيدى» دەگەنگە دۇنيەجۇزى قول قويدى. قازىر بۇكىل قوعامدىق عىلىمدار داعدارىستا. ءبىز دە ابايتانۋىمىزدى، وزگە دە ىلىمدەرىمىزدى وسى جولعا سالۋىمىز كەرەك. بۇل ۇلكەن ستراتەگيالىق قادام»، - دەيدى ول.
م. مىرزاحمەتوۆتىڭ اباي شىعارمالارىن وزگە تىلدەرگە اۋدارۋ ماسەلەسىنە قاتىستى ۇسىنىستارى دا بار.
«الەم قازاقتا ۇلى اقىن بار ەكەنىن العاش اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» ارقىلى ءبىلدى. ءبىلدى دە، بىزدەن «ابايدىڭ ولەڭدەرىن بەرسەڭدەرشى» دەپ سۇرادى. سودان كەيىن عانا ارابشاعا، اعىلشىنعا، ورىسشاعا، قىتاي تىلىنە اۋداردىق. ءبىراق اباي ۇلتتىق اقىن بولعاندىقتان، ونى كەز كەلگەن اقىن اۋدارا المايدى. ۇلتتىق اقىندى ءتۇسىنۋ ءۇشىن، ءتىلدى، حالىقتىڭ رۋحاني تابيعاتىن ءتۇسىنۋ شارت. اباي اۋدارمالارىنىڭ ىشىندە وزبەك تىلىندەگىسى كوڭىلىمە جاعادى. ابايدى تاپ ءبىر ءتۇپنۇسقادان وقىعانداي بولاسىڭ. ال ورىسشاسىندا باسقاشالاۋ كەتەدى. ولار اۋەلى جولما- جول اۋدارىپ الىپ، قۇراستىرا سالعان. ابايدىڭ تابيعاتى تانىلماعان. مەرەيتوي قارساڭىندا وسىنداي كەمشىلىكتەر رەتتەلسە ەكەن. ناسيحات كۇشەيتىلۋى كەرەك. تەلەديداردان ابايعا قاتىستى تولىمدى ءارى تۇراقتى حابار جوق. ابايدى جاڭا دۇنيە تۇرعىسىنان ناسيحاتتاۋ ءداۋىرى ەندى باستالدى. مىناۋ مەرەيتوي - سونىڭ باستاۋى»، - دەيدى ابايتانۋشى عالىم.
