قازاق تاريحشىلارى «وتكەندى ەڭسەرۋ» ىسىندە دۇرىس جولدا كەلە جاتىر - اۆستريا عالىمى
«قازاقستانعا ءبىرىنشى رەت جولىمىز ءتۇسىپ وتىر. الايدا تاريحشى رەتىندە قازىرگى قازاقستاندىق تاريحشىلاردىڭ «وتكەندى ەڭسەرۋ» ىسىندە دۇرىس جولدا كەلە جاتقانىن بىلەمىن. «وتكەندى ەڭسەرۋ» - اۆستريالىقتار مەن نەمىستەر ءۇشىن البەتتە، جازىلماس جارا ىسپەتتى. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، ءبىزدىڭ تاريح - ۇلكەن جارا. تاريحتى تۇگەندەۋدە ءار ادامنىڭ تاعدىرى زەرتتەلۋى ءتيىس. رەسەيلىك ارحيۆتەردىڭ ارقاسىندا سوڭعى 25 جىلدا عىلىمي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە 10 مىڭ اۆستريالىقتىڭ تاعدىرىن زەرتتەۋگە مۇمكىندىك الدىق. ول 10 مىڭ ادامنىڭ تاعدىرى تۋرالى كەيىنگى ۇرپاقتارى تۇك بىلمەگەن ەدى» ، - دەيدى بولتسمان اتىنداعى سوعىس كەسىرىن زەرتتەۋ ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى پەتەر رۋگگەنتالەر.
تاريحشىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، س س سر تاراعالى بەرى اۆستريا دا رەسەيلىك ارحيۆتەردى اقتارۋعا قول جەتكىزگەن.
«بىرنەشە جىل بۇرىن ماسكەۋدە اتىلعان اۆستريالىقتاردىڭ ءتىزىمى جاريالانعان كەزدە (100 دەن استام) اۆستراليادان ءبىر ادام بىزگە حات جازىپ، ءوزىنىڭ اكەسىن تاۋىپ العانىن، ول تۋرالى بۇرىن ەشتەڭە بىلمەگەنىن جەتكىزدى. ءار ادامنىڭ ءومىرى تۋرالى دەرەك تاپساق، بىزگە قايتارىم رەتىندە مىڭداعان العىس جولدانىپ جاتادى. مىنە، سول سەبەپتى كۇن سايىن ءبىزدىڭ جۇمىس قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن تۇيسىنە تۇسەمىز. باسقا حالىقتارمەن سالىستىرعاندا البەتتە، ستالينيزمنەن قۇربان بولعان اۆستريالىقتاردىڭ سانى كوپ ەمەس. دەسە دە، بىزگە ءاربىر ادامنىڭ تاعدىرى قىمبات. قازاقستان اۋماعىنداعى لاگەرلەرگە ايدالعان ونداعان اۆستريالىقتىڭ بارىن انىقتادىق» ، - دەدى ول.
ەسكە سالا كەتسەك، ەلوردادا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ساياسي قۋعىن- سۇرگىن مەن اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە ارنالعان «تاريحتان تاعىلىم - وتكەنگە تاعزىم» حالىقارالىق ح فورۋمى ءوتىپ جاتىر. اتالمىش فورۋمدا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن ابايەۆ ءسوز سويلەپ، ستاليندىك رەپرەسسيانىڭ قۇرباندارى بويىنشا ورتاق ازا - قازاقستاندىقتاردى بىرىكتىرەتىن فاكتورعا اينالۋى ءتيىس» ەكەنىن ءمالىم ەتتى.
