ەلىمىزدە تۇرعىنداردىڭ قوقىستى سۇرىپتاۋ ماسەلەسى وزەكتى بولىپ تۇر
ولار وتانداستارىمىزدىڭ قالدىقتاردى سۇرىپتاۋعا ءالى دە ەنجار ەكەنىن ايتادى. بۇل ادەتتەن قالاي ارىلۋعا بولادى؟ وزگە ەلدەردەن ۇيرەنەرىمىز بار ما؟ جاپسارلاس قويىلعان تاپ وسىنداي جاشىكتەر ەلوردانىڭ ءبىراز جەرىندە بار. العاشقىدا تاڭسىق ەدى. كەيىن توسەلە باستادىق. تۇرعىندار قوقىس سۇرىپتاۋدى ۇيرەنسىن دەپ ادەيى قويعان. ءبىراق سول داعدىنى قالىپتاستىرعاندارى ساناۋلى عانا.
تۇرعىندار
- قوقىستى ءوزىم سۇرىپتايمىن.
- پلاستيكتى بولەك، تاعام قالدىقتارىن بولەك سالامىن. اناۋ جەردە شىنى ىدىستارىن سالاتىن جاشىك بار. قالدىقتاردى بولەك- بولەك تاستاۋ كەرەك ەكەنىن بىلەمىن.
- قوقىستاردى سۇرىپتاۋ كەرەك ەكەنىن بىلەمىن. ءبىراق ءوز باسىم ءبولىپ جاتپايمىن. ەرىنەم نەمەسە ۋاقىت بولماي جاتادى.
قازىر قالاداعى مۇنداي جاشىكتەردىڭ قاتارى 6 مىڭعا تايادى. قوقىس تاسيتىن 25 تەحنيكا تاعى بار. شاھار باسشىلىعى ولاردىڭ سانىن ءالى دە كوبەيتپەك. ءسويتىپ، 2020 -جىلعا دەيىن قالاداعى قالدىقتاردىڭ 70 پروتسەنتىن سۇرىپتاۋدى جوسپارلاپ وتىر. وتكەن جىلى ەلىمىزدە 4 ميلليون تونناعا جۋىق قالدىق جينالىپتى. سونىڭ تەك 11 جارىم پروتسەنتى عانا وڭدەلگەن.
جومارت راقىمجانوۆ، «وندىرۋشىلەردىڭ كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەسى وپەراتورى» ج ش س باسپا ءسوز حاتشىسى:
- مەن مۇنشا وڭدەيمىن، مۇنشا جينايمىن دەگەن وڭدەۋشى كاسىپورىندار اراسىندا تەندەر ويناتىلادى. سول جەردە ولارعا ءتيىستى سۋبسيديا بولىنەدى. ءبىر كەلى شىنىنى جيناپ، وڭدەيتىن كاسىپورىندارعا مىسالى 18 تەڭگەدەن جوعارى قاراجات بولىنەدى. ول ءبىر كەلىسى ءۇشىن عانا.
الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە پوليەتيلەن پاكەتتەرىن قولدانۋعا قاتاڭ تىيىم سالىنعان. قىرىق مەملەكەت بۇل قاپتاردى ادام دەنساۋلىعىنا وتە قاۋىپتى دەپ تاۋىپتى. وسى كۇنى تايلاندتا ساتىپ الىنعان ازىق- تۇلىكتەردى بانان جاپىراقتارىنا وراپ بەرەدى. توڭىرەك تازا بولسىن دەپ. ءبىز دە قورشاعان ورتانى ويلاي باستادىق ءسويتىپ، پلاستيك ىدىستاردان باس تارتۋدى ۇيعاردىق.
دينارا اجىعالييەۆا، ق ر ە م قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتار باسقارماسىنىڭ باسشىسى:
- ەكولوگيالىق كودەكسكە وزگەرىس ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بيىلدان باستاپ، پلاستيكتەردى، شىنى ىدىستار مەن قاعازداردى قوقىس پوليگوندارىنا كومۋگە تىيىم سالىنباق. ال، 2021 -جىلدان باستاپ تاعام ونىمدەرى مەن قۇرىلىس ماتەريالدارىن تاستاۋعا رۇقسات ەتىلمەيدى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى قازىر ءتيىستى وزگەرتۋلەردى ازىرلەپ جاتىر. جىل سوڭىندا پارلامەنت قاراۋىنا جولدايمىز دەپ وتىر.
ماماندار قوقىس وڭدەۋدىڭ جاقسى تابىس ەكەنىن ايتادى. سوندىقتان بۇل سالاعا دەن قويۋ قاجەت دەيدى.
جومارت راقىمجانوۆ، «وندىرۋشىلەردىڭ كەڭەيتىلگەن مىندەتتەمەسى وپەراتورى» ج ش س باسپا ءسوز حاتشىسى:
- شاعىن جانە ورتا بيزنەستى تارتۋ كەرەك قالدىقتاردى وڭدەۋگە. جالعىز ءبىر- ەكى كاسىپورىن عانا ەمەس، بۇل جەردە شاعىن كاسىپورىنداردىڭ ءوزى ات سالىسۋى كەرەك. پوليەتيلەن پاكەتتەردى الماستىرۋعا بولادى. اقتوبەدە سونىڭ بالاماسى جاسالۋدا. جاقىندا اشىلعان شاعىن سەح قازىر قاعاز قاپشىقتارىن ازىرلەپ جاتىر. ونداعى جابدىقتار ءبىر مينۋتتا 180 پاكەتتى دايىنداي الادى. ماماندار ءوندىرىس قۋاتىن الداعى ۋاقىتتا ارتتىرامىز دەيدى.
سەرگەي ليتۆينوۆ، ءوندىرىس سەحىنىڭ ينجەنەرى:
- قاعاز قاپشىقتار ساپالى كەلەدى. ول سۋعا ءتوزىمدى جانە اۋا وتكىزگىش. بۇل تازا تابيعي ءونىم. شيكىزاتتى رەسەيدەن ساتىپ الامىز.
ءوندىرىس ورنى ءوز ونىمدەردىڭ وتاندىق نارىققا شىعارعان. ءبىراق سۇرانىس ازىرگە از دەيدى. الداعى ۋاقىتتا بۇل ءونىم تۇرىنە قىزىعاتىندار كوبەيەدى دەگەن ويدا.
www.24.kz
