شەت ءتىلىن قالاي جىلدام ۇيرەنۋگە بولادى؟
دەگەنمەن، بىرنەشە ەرەجەگە سۇيەنە تىرىساتىن بولساڭىزدار، كەز كەلگەن تىلدە، ءتىپتى ەڭ كۇردەلى تىلدەردىڭ وزىندە دە سويلەي الۋ دارەجەسىنە جەتۋگە بولادى. راسىندا بىرنەشە ايدىڭ كولەمىندە تولىق سويلەپ كەتە قويمايسىز. ءبىراق ديالوگتارداعى ءسوز ساپتاۋىڭىز جاقسارعانى وزىڭىزگە بىلىنە باستايدى.
كەڭەس #1
سوزدىك قورىڭىزدى دۇرىس جيناقتاڭىز. ءاربىر ءتىلدى ۇيرەنۋ بارىسى كوپتەگەن جاڭا ءسوزدى جاتتاۋدان باستالادى. تىلدىك قۇرامداعى بارلىق ءسوزدى جاتتاپ الۋ مۇمكىن ەمەس، ارينە. ءبىز ءتىپتى ءوز انا تىلىمىزدەگى بار ءسوزدىڭ ۇعىمىن بىلە بەرمەيمىز. سوندىقتان «جاڭا ءسوز» ەكەن دەپ، بارلىعىن قاتارىنان جاتتاي بەرگەن دە بولمايدى. مىسالى اعىلشىن تىلىندە كەز كەلگەن ءماتىننىڭ جاتىسىن قامتيتىن ورتاشا ەسەپپەن 300-500 ءسوزدىڭ جيناعى بار. وزگە تىلدەردە دە وسىلاي بولادى.
جىلدام ءارى ساپالى جاتقا الۋ ءۇشىن ەڭ ءجيى قولدانىلاتىن سوزدەردىڭ ءتىزىمىن قاعازعا جازىپ، قابىرعاعا ءىلىپ قويۋعا نەمەسە تاقىرىپقا بايلانىستى (مىسالى، «مەنىڭ جانۇيام»، «مەنىڭ مەكتەبىم») سوزدەردىڭ رەتىن ءبولىپ قاراپ، جاتتاۋعا بولادى. سونىمەن قاتار، عالامتوردا نەمەسە سمارتفوندارداعى Lingualeo سەكىلدى ءارتۇرلى قوسىمشالاردىڭ كومەگىمەن جاتتىعۋ جاساۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى بار.
سونداي-اق، جاڭا سوزدەردى ۇنەمى جاتتاپ جۇرۋمەن قاتار، ونى اركەز قايتالاپ تۇرۋ كەرەك. جاڭا سوزدەردى جاتتاۋ بارىسىندا ءسوزدىڭ نە ەكەنىن كوزبەن ەلەستەتە بىلىڭىزدەر. وعان سينونيمدەردى تاۋىپ سالىستىرىپ كورىڭىزدەر. سونداي-اق، جەكە لينگۆيستەردىڭ پىكىرلەرىن ەسكەرە، ءارتۇرلى ادىستەردى قولدانا ءبىلۋ كەرەك (مىسالى، memrise.com سايتى).
كەڭەس #2
ۇيرەنىپ جاتقان تىلىڭىزدە كۇندە سويلەسۋگە تىرىسىڭىز. قازىرگى كەزدە شەت ءتىلىن مەڭگەرۋ ماقساتىندا تاجىريبە جۇزىندە سويلەۋ مانەرىن ارتتىرۋ ءۇشىن شەتەل اسۋدىڭ قاجەتى جوق. سەبەبى عالامتورداعى مۇمكىندىكتەر ءسىزدى تولىعىمەن قامتاماسىز ەتە الادى. Facebook نەمەسە Skype سەكىلدى الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ كومەگىمەن تەگىن ۆيدەوبايلانىستاردىڭ قىزمەتىن پايدالانۋعا بولادى. ەڭ بولماعاندا وزىڭىزگە قىزىق بولعان فيلمدەردى اۋدارما سۋبتيترلاردىڭ كومەگىمەن كورۋ ارقىلى تىڭداۋ قابىلەتىڭىزدى دامىتا الاسىز.
ەڭ باستىسى سويلەۋدەن قورىقپاۋ كەرەك. ءبىز ءوزىمىزدىڭ از ءسوزدى بىلمەتىنىمىزدى ەسكەرىپ، ديالوگ قۇرۋدان اياق تارتامىز. قاتە ايتىپ قويۋدان قورقامىز. Skype ارقىلى سويلەسۋدىڭ ءبىر ارتىقشىلىعى مونيتوردىڭ قاسىندا ءوزىڭىز ۇمىتىپ قالاتىن سوزدەردىڭ ءتىزىمىن قويىپ الىپ قولدانۋىڭىزعا بولادى. العاشىندا وسىلاي تاجىريبە جيناقتاعان دۇرىس. سونىمەن قاتار، Forvo سايتى ءسوزدىڭ ايتىلۋىنا قاتىستى قيىندىقتاردان وتۋگە ەرەكشە كومەك بەرە الادى. سايتتىڭ باعدارلاماسى سىزگە قاجەت بولعان تىلدەگى بەلگىلى ءبىر ءسوزدىڭ دۇرىس ايتىلۋ فورماسىن كورسەتىپ بەرە الادى.
كەڭەس #3
وزىڭىزگە سەنە ءبىلىڭىز. جاڭا ءتىلدى ۇيرەنۋ جاستىق شاقتان وتە يكەمدى بولىپ كەلەتىنى راس. سول سەبەپتەن، كوپتەگەن ەرەسەك ادام «مەن ءتىل ۇيرەنۋدەن جاسىم ءوتىپ كەتكەن» دەگەندەي سەبەپتەردى العا تارتادى. ال شىن مانىندە تىلدىك ءاربىر اسپەكتى ۇلكەن ادامعا تەز جاتتالادى.
مىسالى، ەرەسەك ادام كىشكەنە مەكتەپ بالاسىنا قاراعاندا گرامماتيكالىق ەرەجەلەردى جىلدام تۇسىنە الادى. سوسىن مەكتەپ وقۋشىسى ۇيرەنىپ جاتقان ءتىلىن ءوز تۋعان تىلىمەن سالىستىرا وقي الۋى ەكىتالاي. سەبەبى ەكى ءتىلدى سالىستىرا نەمەسە سالعاستىرا الۋ ءۇشىن، الدىمەن ونىڭ تىلدىك قۇرىلىمدارىن ءبىلۋ كەرەك.
وزىڭىزگە سەنىپ، كوپ نارسەنى تالاپ ەتۋدىڭ دە قاجەتى جوق. ديالوگ بارىسىنداعى قاتەلىكتەرىڭىزدى ەسكەرىپ، دۇرىستاپ وتىرۋعا تىرىسىڭىز. سەبەبى تۋعان تىلىمىزدە سويلەگەن كەزدە دە قاتەلىكتەردىڭ بولاتىنى راس. سوندىقتان شەت تىلىندە سويلەگەندە قاتە بولسا دا ءوز پىكىرىڭىزدى بىلدىرۋگە تالاپتانا بەرىڭىز. سوسىن جىبەرىلگەن قاتەلىكتەرگە جەكە- جەكە ءمان بەرەتىن بولاسىز.
كەڭەس #4
ءوز ماقساتتارىڭىزدى جەكەلەپ، ناقتىلاپ الىڭىز. ءتىلدى ۇيرەنۋگە نەمقۇرايلى قاراماعان ءجون. سەبەبى ءتىل قارىم- قاتىناس قۇرالى بولعاندىقتان، ونى قولدانۋ بارىسىندا سىزبەن ديالوگ قۇرۋشىنىڭ بار ايتقان ءسوزىن ۇعا ءبىلۋ ءارى ءوز پىكىرىڭىزدى تولىق جەتكىزە الۋ وتە ماڭىزدى بولىپ تابىلادى. مىنە، وسى سىزگە نەگىزگى ماقسات بولۋى كەرەك. شەت ءتىلىن تەك جاتتاۋ ارقىلى ءبىلىپ الۋ مۇمكىن ەمەس. سىزگە ونى تاجىريبە جۇزىندە كوبىرەك تەستىلەۋدەن وتكىزۋ كەرەك بولادى.
كەڭەس #5
ۇيرەنىپ جاتقان ءتىلىڭىزدى تۋعان ءتىلى دەپ بىلەتىن ادامداردىڭ سويلەۋ مانەرىن قايتالاۋعا تىرىسىڭىز. شەتەلگە شىققان كەزدە ءسىزدىڭ وزگە ەلدىڭ ازاماتى ەكەنىڭىزدى ءبىر سويلەگەندە جىبەرىلگەن اكتسەنت ارقىلى انىقتاپ الادى. سوندىقتان ولاردىڭ ديالوگتارىن كوپ تىڭداپ، تۋرا سول كىسىلەرگە ۇقساپ داۋىس تەمبرى مەن ينتوناتسيانى قايتالاۋعا بارىن سالعانىڭىز ءجون.
Massaget.kz
