قان توبى: قاي توپتاعىلار قانداي اۋرۋلاردان ساقتانۋى كەرەك
ايەلدەردىڭ رەزۋس- فاكتورىنىڭ تەرىس بولعانى وتە جاقسى ەمەس ەكەنىن ءبارى بىلەدى. الايدا، ولاردىڭ قان توبى ءبىرىنشى توپقا جاتسا دا، جاقسى ەمەس. جالپى العاندا، بۇل قان توپتارىنا قاتىستى كوبىسى بىلە بەرمەيتىن كوپتەگەن قۇپيا نارسەلەر بار.
قاراما- قايشىلى توپ
رەزۋس- فاكتور جايلى ءبارى تۇسىنىكتى. ەگەر بالا تۇقىم قۋالاۋشىلىق جولمەن، اكەسىنىڭ رەزۋس- فاكتورىن السا، وندا رەزۋس- قاقتىعىس قاۋپى جوعارى بولادى. سوندا تەرىس رەزۋستى جۇكتى ايەلدىڭ يممۋنيتەتى ءوز نارەستەسىن بوتەن دەنە رەتىندە قابىلداماي، ونىڭ رەزۋس- فاكتورىنا قارسى رەزۋس- انتيدەنەلەر ءوندىرىپ، شابۋىل جاسايدى. بۇل جەڭىل وتكەن جاعدايدا نارەستەنىڭ سارى اۋرۋمەن تۋىلۋىمەن، ال اۋىر جاعدايلاردا - بالا ولىمىمەن نەمەسە ءولى تۋىلۋىمەن اياقتالادى.
ال 1- قان توبىندا جاعداي باسقاشا. بۇل جەردە 1 توپتاعى ايەلدەردىڭ ۇرىق جاسۋشالار قورى جىلدام سارقىلىپ، بەدەۋلىك قاۋپى ارتادى. سوندىقتان، ولارعا بالا كوتەرۋ، اسىرەسە 30 جاستان كەيىن جۇكتى بولۋ قيىنىراق بولادى. ال بۇگىندە مانساپ قۋعان ايەلدەر وسى جاستا العاش رەت بالا كوتەرىپ جاتادى. سوندىقتان، 1-قان توبىنداعى بارلىق ايەلدەر بوسانۋدى كەيىنگە قالدىرۋدان بۇرىن جاقسىلاپ ويلانىپ الۋى كەرەك. مىسالى، رەسەيدە 10 ايەلدىڭ تورتەۋىندە وسى قان توبى كەزدەسەدى.
جاقىندا جاپوندىق عالىمدار وسىنداي توپتاعى ادامداردىڭ قان كەتۋگە بايلانىستى اۋىر جاراقاتتاردان مەرت بولاتىنىن انىقتادى. سەبەب، ولاردىڭ قانى ناشار ۇيىيدى. ءبىراق، ونىڭ دا وڭ اسەرى بولۋى مۇمكىن. مىسالى، ول كەزدە ترومبوزعا بايلانىستى اۋرۋلار قاۋپى تومەندەيدى.
بۇل كەيدە ترومبوەمبوليا، ميوكارد ينفاركتىسى، يشەميالىق ينسۋلت سەكىلدى ولىمگە اكەلەتىن اۋرۋلار بولۋى مۇمكىن. سونىمەن بىرگە، 1-توپتاعى قان بەزگەكتەن قورعايدى، اسىرەسە اۋرۋدىڭ ەڭ اۋىر تۇرىنەن جەڭىل وتۋگە كومەكتەسەدى. ءبىراق تىرىسقاق اۋرۋىندا، كەرىسىنشە بولماق.
1 قان توبىنداعىلار تىرىسقاقتى وڭاي جۇقتىرىپ، اۋرۋدى ايتارلىقتاي اۋىر وتكەرەدى. دەگەنمەن، قازىرگى تاڭدا بۇل اۋرۋعا شالدىعۋ قاۋپى تومەن.
1-قان توبىنداعى ادامدار باسقا قان توبىنداعىلارعا قاراعاندا اسقازان بەزىنىڭ قاتەرلى ىسىگىنە %47 عا از ۇشىرايدى. ال ول ەڭ اۋىر ىسىكتەردىڭ ءبىرى سانالاتىنى بارىنە بەلگىلى.
ءبىراق تەرىنىڭ قاتەرلى ىسىگىنىڭ جۇمساق فورمالارى 4 جانە % 14 عا ءجيى كەزدەسەدى. مۇندا 2-توپتاعىلاردا اسقازان قاتەرلى ىسىگىنە شالدىعۋ قاۋپى جوعارى. سونداي- اق، انالىق بەز قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارى ەكىنشى جانە ءۇشىنشى توپتاعىلاردا بايقالادى. بارلىق قان توبىنىڭ ىشىندە 4- توپتاعىلار ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا سيرەك ۇشىرايدى.
ءبىراق، قان توبى ءبىرىنشى توپقا جاتاتىن ادامدار سەمىزدىككە جانە وعان بايلانىستى 2- ءتيپتى قانت ديابەتىنە سيرەك ۇشىرايدى. مىسالى، ەكىنشى توپتاعى ايەلدەردە قانت ديابەتىنە شالدىعۋ قاۋپى 1- توپقا قاراعاندا 10 پايىزعا، ءۇشىنشى توپتاعىلارمەن سالىستىرعاندا %21 عا جانە 4-توپتاعىلارعا قاراعاندا %17 عا جوعارى بولادى.
مۇمكىن، قان توپتارى بويىنشا ديەتا ۇستاپ، جاقسى كورسەتكىشتەرگە جەتۋ وسى فاكتىلەرگە بايلانىستى شىعار. دەگەنمەن، رەسمي مەديتسينا وعان كۇمانمەن قارايدى، دەسە دە كوبىسى ونىڭ كومەكتەسەتىنىنە سەنىمدى.
مۇنداي ديەتا تۋرالى جالعىز زەرتتەۋدە ونىڭ جۇرەك- تامىر اۋرۋلارىنان جاقسى قورعايتىنى كورسەتىلگەن. اسىرەسە، ءبىرىنشى توپتاعىلارعا ارنالعان ديەتا ءتيىمدى. ول 1 جانە 4 توپتاعىلارعا ارنالعان ديەتالار سەكىلدى حولەستەرين مەن قانداعى ليپيدتەردى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار دەنە سالماعىن، قان قىسىمىن جانە ءينسۋليندى تومەندەتتى. تەك 3- توپتىڭ ديەتاسى عانا جۇرەك جانە قان تامىرلارى ءۇشىن ونشا ءتيىمدى ەمەس.
قان توپتارىنىڭ ىشىندە ەڭ كۇيگەلەگى ءۇشىنشى توپ. ءۇشىنشى توپتاعى ادامداردا سترەسس گورمونىنىڭ (كورتيزول) دەڭگەيى وتە جوعارى. ولار وزدەرىن جاقسى سەزىنۋ ءۇشىن يوگا، مەديتاتسيا جانە باسقا رەلاكساتسيا تەحنيكالارىن قولدانۋى كەرەك. ال ەڭ «ۇمىتشاق» قان توبى ءتورتىنشى توپ. ولاردا 45 جاستان كەيىن ەستە ساقتاۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەۋ تاۋەكەلى%42 عا جوعارى.
Stan.kz
