مۇحاڭ ەكەۋمىز بۇگىن قىتايداعى قانداستارىمىزدىڭ جاي-كۇيى تۋرالى قاۋزادىق... - م. شاحانوۆتىڭ ءومىرى جايلى ەسسەدەن
ايتا كەتۋ كەرەك، بۇل ەسسەنىڭ اۆتورى قۇديار ءبىلال سوڭعى ون جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى مۇحاڭمەن بىرگە « جالىن» جۋرنالىندا قىزمەت ىستەپ كەلە جاتقان جۋرناليست، جازۋشى.
ءشاي ۇستىندەگى اڭگىمە-131
بۇگىنگى ءشاي ۇستىندەگى اڭگىمەدە مۇحاڭ ەكەۋمىز قىتايداعى قانداستارىمىزدىڭ جاي-كۇيى تۋرالى ءبىراز قاۋزادىق. مەن ءوز تاراپىمنان وسى تۇرعىدا بەلسەندىلىك تانىتىپ جۇرگەن ءبىراز جىگىتتەردىڭ ەسىمدەرىن اتادىم. سونىمەن قاتار مۇحاڭا: «قىتاي ساياساتىنان تەپەرىش كورىپ جۇرگەن كەي باۋىرلارىمىز وسى ماسەلەگە ءسىزدىڭ ارالاسقانىڭىزدى قالايتىن ءتارىزدى» دەپ قويدىم.
مۇحاڭ: «بۇل ماسەلە توڭىرەگىندە مەن كەزىندە ب ۇ ۇ- عا حات جازىپ ەدىم عوي» دەدى. «سونىمەن قاتار قىتايدان كەلەتىن كاسىپورىندار تۋرالى دا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ مالىمدەمە جاساعان بولاتىنبىز» دەپ قوسىپ قويدى.
ول كەز مەنىڭ ەسىمنەن شىعىپتى. سوعان وراي ورالمانداردىڭ قازىرگى احۋالى تۋرالى الەۋمەتتىك جەلى بەتتەرىندە كوتەرىلىپ جۇرگەن ءبىرقاتار ماسەلەلەردى ورتاعا شىعارىپ، وزىمشە مۇحاڭدى سوڭعى جاڭالىقتاردان قۇلاعدار ەتكەندەي بولدىم. مۇحاڭ: «سەن ايتىپ وتىرعان ماسەلەلەردى مەن بۇدان ون ەكى جىل بۇرىن، دەپۋتات بولىپ جۇرگەن كەزىمدە كوتەرىپ ەدىم عوي. بۇل تۇرعىدا مالىمدەمە دە جاساعانمىن. تاعى ءبىر رەت وقىپ شىعۋىڭا بولادى» دەپ ماعان كەزىندە جاساعان دەپۋتاتتىق مالىمدەمەسىن وقۋعا ۇسىندى.
وقىپ شىقتىم. اشتىلاۋ ايتىلعان جەرلەرى دە بار ەكەن. الايدا ءالى دە وزەكتى. بىرگە وقىپ كورەلىك. بولماسا «ۇمىتشاق» كەي اعايىندار: «ءبىز ورالماندار ماسەلەسىن كوتەرىپ جۇرگەندە م. شاحانوۆ ءۇنسىز قالعان» دەپ جۇرەر. سونىمەن مۇحاڭ 2007 -جىلى جاساعان دەپۋتتاتىق مالىمدەمەسىندە بىلاي دەپتى:
«بۇگىنگى تاڭدا قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىندا 2 ميلليونعا جۋىق قازاق تۇرادى. ولاردىڭ كوپشىلىگى اتا جۇرتىنا قايتقىسى كەلەدى. وعان تاعى ءبىر ۇلكەن سەبەپ، قىتايداعى قازاق مەكتەپتەرىنىڭ جاپپاي جابىلۋى. قىتاي ءوز ىشىندە دە، سىرتتا دا وزىنشە ساياسات ۇستانۋعا باياعىدا-اق بەت بۇرعان. قىتايداعى قازاق مەكتەپتەرى تۇگەلدەي قىتاي مەكتەپتەرىنە اينالىپ، قازاق ءتىلى ءبىر ءپان رەتىندە عانا جۇرەتىن بولعان. ەندى وندا 15-20 جىلدىڭ ىشىندە جاس ۇرپاق قىتايلانىپ، قازاق ۇلتى تۇگەلگە جۋىق جويىلادى.
... ەندى ولاردىڭ ىشكى ىستەرىنە قازاقستان ارالاسا المايدى. جالعىز عانا جول قالعان. ول قانداستارىمىزدى ءوز اتا جۇرتىنا كوشىرىپ الۋ. ءبىراق وعان كەدەرگى شاش ەتەكتەن».
جالعاسى بار
