قىتاي ەلى گ م ا سابيلەردىڭ دۇنيەگە كەلگەنىن راستادى
حە جيانكۋي ءوزىنىڭ بۇل ارەكەتىن گ م ا- لى سابيلەردى ۆيچ ينفەكسياسىنان ساقتاندىرۋ ماقساتىندا جاساعانىن مالىمدەدى. سابيلەردىڭ اتا-اناسى ۆيچ ينفەكسيالى بولعاندىقتان بالالارىنا بۇل كەسەل وتپەۋى ءۇشىن بۇل ىسكە تولىق كەلىسىمىن بەرگەندىگىن ايتتى.
تاجىربيەنى جاساعان حە جيانكۋي.
عالىم 2017 -جىلدىڭ ناۋرىزىنان 2018 -جىلدىڭ قاراشا ايىنا دەيىن 8 جۇپقا جۇرگىزگەن تاجىريبەسىنىڭ ناتيجەسىندە 2 جۇپ بالا كوتەرىپ، ولاردىڭ ءبىرى ەگىز قىزدى ومىرگە اكەلسە، ال ەكىنشىسى ءالى نارسەتەنىڭ دۇنيەگە كەلۋىن كۇتۋدە. قىزداردىڭ ەسىمدەرى لۋلۋ جانە نانا. ولار دارىگەرلەردىڭ ءجىتى باقىلاۋىندا.
ايتا كەتەيىك، ادامعا گەندىك موديفيكاتسيا جاساۋ عىلىمي جانە ادامگەرشىلىك تۇرعىدان العاندا ادەپكە جات بولعاندىقتان كوپ ەلدەردە بۇعان تىيىم سالىنعان.
قىتاي تاراپىنان حە جيانكۋي مەن ونىڭ كومەكشىلەرى تۋراسىندا زاڭ اياسىندا قاتاڭ تەكسەرىس جۇرگىزىلىپ، شارا قولدانىلاتىنى مالىمدەنگەن بولاتىن.
گ م ا دەگەنىمىز نە؟
گ م ا (گەندىك موديفيكاتسيالانعان اعزا) - گەندىك ينجەنەريا ادىستەرى ارقىلى جاساندى تۇردە گەنى وزگەرتىلگەن اعزا دەگەندى بىلدىرەدى. ياعني، تابيعي جولمەن مۇمكىن بولماعان د ن ق- داعى وزگەرىستەر. بۇل انىقتاما وسىمدىكتەر، جانۋارلار مەن ميكرواعزالارعا قاتىستى (ورىسشا اتاۋى: گەنەتي́چەسكي موديفيتسيروۆاننىي ورگانيزم (گ م و).
گ م ا- دان كوزدەلەتىن ماقسات
گەنەتيكالىق وزگەرىستەر ادەتتە عىلىمي جانە شارۋاشىلىق ماقساتتا جاسالادى.
گەنەتيكالىق موديفيكاتسيالاۋدىڭ نەگىزگى ءتۇرى ترانسگەندى اعزالار ءۇشىن ترانسگەندەردىڭ قولدانىلۋى بولىپ تابىلادى. اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ازىق- تۇلىك ونەركاسىبىندەگى گ م ا رەتىندە گەنومىنا ءبىر نەمەسە بىرنەشە ترانسگەن ەنگىزۋ قۇبىلىسىن اتاۋعا بولادى. گەندىك وزگەرىس اعزاعا نەمەسە وسىمدىك پەن ونىمىنە جاڭا ەرەكشەلىكتەر قوسادى. ماسەلەن، گەندىك وزگەرىسكە ۇشىراعان وسىمدىكتەر زيانكەس جاندىكتەر مەن قۇرت قۇمىرسقالارعا نەمەسە گەربيتسيدتەرگە قارسى ءتوزىمدى كەلەدى.
ناتيجەسىندە: زيانكەس جاندىكتەردى جويۋعا كەتەتىن شىعىن ازايادى. سونداي- اق، گەندىك وزگەرىس ناتيجەسىندە ءونىمنىڭ ءپىسىپ جەتىلۋ ۋاقىتى قىسقارىپ، ءونىم قولايسىز جاعدايلارعا جانە ۆيرۋستارعا قارسى ءتوزىمدى كەلەدى. مىسالى، زيانكەس جاندىكتەرگە قارسى جۇگەرى، كارتوپ، ماقتا سەكىلدى ونىمدەرگە «Bacillus thuringiensis» باكتەرياسىنىڭ گەنى قولدانىلادى. وسى ارقىلى كارتوپ جاپىراعىن جەگەن كولوراد قوڭىزى وزدىگىنەن ولەتىن بولادى.
