قىتايدا بالا تۋۋ كورسەتكىشى كۇرت تومەندەدى

 وسىدان ءۇش جىل بۇرىن ەلدەگى دەموگرافيالىق جانە حالىقتىڭ قارتايۋ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن بيلىك ەكى بالا سۇيۋگە رۇقسات ەتكەن ەدى. الايدا «ءبىر وتباسىعا - ءبىر بالا» ساياساتىنا قىتايلىقتاردىڭ ەتى ابدەن ۇيرەنىپ قالعانداي. بىلتىر بالا تۋۋ كورسەتكىشى 13 پروتسەنتكە ازايعان.

2016 -جىلى قىتاي بيلىگى حالىقتىڭ قارتايىپ، ەڭبەك كۇشىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىمەن كۇرەسۋ ءۇشىن «ءبىر وتباسىعا - ءبىر بالا» ساياساتىن جەڭىلدەتتى. سودان بەرى قىتايلىق ەرلى- زايىپتىلارعا ەكى بالا وسىرۋگە رۇقسات. العاشقى جىلى بۇل مۇمكىندىكتى پايدالانعان وتباسىلار كوپ بولدى. سول كەزدە (2016 -جىلى) قىتايدا 17,86 ميلليون ءسابي دۇنيەگە كەلگەن. ءبىراق سوڭعى ەكى جىلدا بۇل كورسەتكىش كۇرت تومەندەپ كەتتى.

ساراپشىلار قىتايلىقتاردىڭ ەكىنشى بالا سۇيۋگە اسىقپاۋىنا بىرنەشە سەبەپ بار ەكەنىن ايتادى. بىرىنشىدەن جاستار ۇيلەنبەي ءجۇرىپ الادى. الدىمەن الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋدى كوزدەيدى، مانساپ قۋادى. ەكىنشىدەن، جىلدان جىلعا تۇرمىس قىمباتتاپ، دەنساۋلىق ساقتاۋعا جۇمسالاتىن شىعىن وسكەن. ونىڭ ۇستىنە ەكىنشى بالالى بولعاندارعا مەملەكەتتەن ايتارلىقتاي كومەك كورسەتىلمەيدى. سوندىقتان جاڭا شاڭىراق كوتەرگەن ەرلى- زايىپتىلاردى جانە بىرنەشە ءسابيلى بولعىسى كەلەتىن جانداردى مەملەكەتتىڭ قولداۋى قاجەت.

 ليۋ باوچەن، حالىقارالىق بيزنەس جانە ەكونوميكا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى:

 - ءىرى جانە شاعىن قالالاردا باعا جىلدان جىلعا ءوسىپ كەلەدى. ال بۇل ءار ادامنىڭ قالتاسىنا سالماق سالادى. سوندىقتان ۇكىمەت مەملەكەتتىك مەكەمەلەردە، قوعامدىق قىزمەت كورسەتۋ ورىندارىندا جاس وتباسىن قولداۋ باعدارلاماسىن جاساۋى كەرەك. مەكتەپكە دەيىنگى دايارلىق، بي، مۋزىكالىق ءبىلىم الۋ سياقتى ءتۇرلى ۇيىرمەلەر ءۇشىن تىم كوپ شىعىن كەتەدى. ال بۇل ماسەلەنى شەشۋ ارقىلى بيلىك قوعامنىڭ تەڭسىزدىگىن رەتتەيدى.

 جالپى قىتايدا 1985-1990 -جىلدارى ەڭ كوپ بالا تۋۋ كورسەتكىشى تىركەلگەن. سول كەزدە حالىق سانى جىل سايىن 25 ميلليونعا ارتىپ وتىرعان. ءبىراق 90-جىلدان باستاپ ءسابي سۇيگىسى كەلەتىندەر كۇرت ازايدى. ۇكىمەتتىڭ «ەكى بالا» ساياساتى بولماسا، جىلدىق كورسەتكىش 15 ميلليوننان دا از بولار ەدى دەيدى ساراپشىلار.

 دەگەنمەن وعان الاڭداۋدىڭ دا ءجونى جوق، دەگەن پىكىردە قىتاي حالىق ءوسىمى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى چجاي جەنۋ. ونىڭ ايتۋىنشا، ءتىپتى 2050 -جىلى دا ەلدەگى ەڭبەككە قابىلەتتى جانداردىڭ سانى 700 ميلليوندى قۇرايدى ەكەن. بۇل - الەمدەگى دامىعان مەملەكەتتەرگە ساي كورسەتكىش.

اۆتورى: نۇربەك بەكەن

www.24.kz

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى