جازعى دەمالىستا قاي مەملەكەتكە بارعان قاۋىپتى

«ماسەلەن، ءبىز تايلاندقا ءجيى بارىپ تۇرامىز. ول جاقتان دەنگە ۆيرۋس الىپ كەلگەن ازاماتتار بولدى. ول اۋرۋ تايلاندتا عانا ەمەس، ءۇندىستان، ۆەتنام سياقتى تروپيكالىق ەلدەردە دە بار. بىلايشا ايتقاندا، وڭتۇستىك ازيادا ءجيى كەزدەسەدى. وعان قوسا، ءۇندىستاندا تىرىسقاق اۋرۋى بار. ول جاقتان بەزگەكپەن اۋىرىپ كەلگەندەر دە بولدى. نەگىزى، بەزگەك اۋرۋىنىڭ ءتۇرى كوپ قوي. ونىڭ ىشىندە چۋكۋنگۋنيا، ەبولا، سارى بەزگەك، باتىس نيل بەزگەگى جانە تاعى باسقا ۆيرۋستار بار. وسىنى ۇمىتپاۋ كەرەك»، - دەدى ج. بەكشين استانادا وتكەن باسپا ءسوز ءماسليحاتىندا.

ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە ەۋروپادا قىزىلشا اۋرۋى ءورشىپ تۇر. وعان بەس مىڭنان استام ادام شالدىقتى. ونداعان ادام قايتىس بولدى. ۋكراينادا قىزىلشامەن 20 مىڭنان استام ادام اۋىرىپ قالدى. ولاردىڭ ىشىندە 11 بالا قايتىس بولدى. وعان قوسا، ديفتەريا تىركەلە باستادى.

«ول جاققا ۆاكسيناسى جوق بالالارمەن بارۋعا بولمايدى. اتا- انالارعا بارىنشا ساق بولعان ءجون. بۇدان بولەك، وڭتۇستىك امەريكادا زيكا ۆيرۋسى بار. ا ق ش- تا ا گەپاتيتىنەن قايتىس بولعان ادامدار دا بار. سوندىقتان دەمالىستى جوسپارلاعاندا، وسى جاعىن ەسكەرگەن دۇرىس. ال ءوزىمىزدىڭ كورشىلەرىمىزگە كەلەتىن بولساق، رەسەي مەن بەلارۋستا قىزىلشا تىركەلىپ وتىر. قىرعىزستاندا تۇينەمە اۋرۋىنىڭ شىققانىن ەستىگەن شىعارسىزدار. سول سەبەپتى ول جاققا باراتىن بولساڭىز، ەت جەگەندە بارىنشا اباي بولۋ كەرەك»، - دەپ اتاپ كورسەتتى ج. بەكشين.

ونىڭ ايتۋىنشا، زيكا، دەنگە سياقتى ۆيرۋستار كوپ جاعدايدا ماسا ارقىلى تارالادى. سوندىقتان دالاعا شىققاندا دۇرىس كيىنۋ كەرەك.

«سوسىن اق ءتۇستى كيىم كيگەن دۇرىس. سەبەبى ونىڭ ۇستىندە ماسا دا، كەنە دە جاقسى كورىنەدى. ورمانعا بارساڭىز جەڭى ۇزىن كيىم كيىڭىز، شالباردىڭ ەتەگىن شۇلىققا سالىپ قويعان دۇرىس. باس كيىم دە بولۋى قاجەت. ارينە، تاماق ونىمدەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن ۇمىتپاعان ءجون. بىرىنشىدەن، تەڭىز ونىمدەرىن جەگەندە بايقاۋ كەرەك. ەكىنشىدەن، سۋسىن ىشكەندە ساق بولىڭىز. اسىرەسە، دالادا ساتىلاتىن سۋسىنداردى بايقاپ ءىشۋ كەرەك. قازىر سۋسىندى سالقىنداتۋ ءۇشىن مۇز قولدانىپ جاتادى. ءبىراق سول مۇزدان ۋلانىپ قالعاندار از ەمەس. ويتكەنى ونداي مۇز لاس سۋدان جاسالادى»، - دەيدى ج. بەكشين.

ايتا كەتەيىك، ج. بەكشين جاز كەزىندە توي تاعامدارىن دايىنداۋ قاۋىپسىزدىگىنە دە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، الدىمەن اسپازداردىڭ كاسىبي دايىندىعىن تەكسەرىپ الۋ قاجەت. باس اسپازدا سانيتارلىق كىتاپشا بولۋى ءتيىس. سىرتتان ادام تارتۋعا بولمايدى. ىدىس- اياقتى جۋىپ تۇراتىن ادامداردىڭ سانى دا جەتكىلىكتى بولۋى شارت.

  «سوسىن تاماقتى ساقتايتىن ارنايى قۇرال- جابدىقتاردىڭ بار- جوعىن تەكسەرىپ العان ءجون. دايىن تۇرعان تاماق توڭازىتقىشتا ساقتالۋى ءتيىس. مەيرامحانادا ىستىق سۋ بولۋى ءتيىس. تازالىققا باسا ءمان بەرۋ كەرەك. نەگىزى، تاماق جاسايتىن جەردىڭ سانيتارلىق جاعدايى جاپپاي ۋلانۋعا سەبەپ بولىپ جاتادى. تويدىڭ داستارقانىن ءبىر ساعات بۇرىن جاساعان دۇرىس. ودان ەرتە جايىلسا، دايىن تاماقتا ميكرواعزالار تەز وسەدى. سودان ادام ۋلانادى. ارينە، تاماق ونىمدەرىنىڭ ساقتاۋ مەرزىمىن ۇنەمى باقىلاپ وتىرۋ قاجەت»، - دەپ اتاپ كورسەتتى ج. بەكشين.

بۇدان بولەك، باس سانيتارلىق دارىگەر تويدا جاپپاي ۋلانۋدىڭ باستى سەبەبىن اتادى.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى