شىلىم شەگەتىن ادامنىڭ جولداسى ۇمىتشاقتىققا كوپ شالدىعادى
دەمەك شىلىمنىڭ زيانى شەگىپ تۇرعان ادامنىڭ وزىنە عانا ەمەس، «كىناسىز» جانعا دا تيەدى دەگەن ءسوز. شىلىمنىڭ كەسىرىنەن پايدا بولاتىن اۋرۋلارعا «ۇمىتشاقتىق» اۋرۋى دا كەلىپ قوسىلادى.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، جۇرەككە بايلانىستى دەرتتەر مەن راكتىڭ جەڭىل تۇرىنە شالدىعىپ، ۇمىتشاقتىققا ەرتە ۇرىنعان جانداردىڭ كوبى شىلىم شەگەتىن ادامداردىڭ وتباسىنان شىعادى ەكەن.
دەمەك بۇل شىلىم شەگەتىن جاننىڭ وتباسىنداعى جارى مەن بالا-شاعاسىنا دا، جۇمىستاعى ارىپتەستەرىنە دە اسەرى جوق ەمەس دەگەن ءسوز. ءتۇتىن قۇرامىنداعى زياندى يىستەر اۋاعا تاراعاندا، نە ۇيدەگى، نە كەڭسەدەگى تۇرمىستىق تەحنيكالارعا ءسىڭىپ قالادى دا، قورشاعان ورتاعا زيانىن تيگىزۋدى جالعاستىرا بەرەدى.
ال نورتۋمبريا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (Northumbria University) بريتاندىق زەرتتەۋشىلەرى شىلىم شەگۋ تەمەكىنى اۋزىنا دا المايتىن جولداسىڭىزدىڭ ۇمىتشاقتىعىنا اسەر ەتەتىنىن ايتادى.
عالىمدار ءوز ەركىمەن كەلىسكەن شىلىم شەككىشتەرگە تەست جاساپ، سودان قورىتىندى شىعارادى. ءبىرىنشى توپقا شىلىم شەگەتىن ادامداردىڭ قاراپايىم توبى كىرسە، ەكىنشى ورىنعا شىلىم شەكپەيتىن، نە شىلىم شەگۋدى قويىپ كەتكەن ادامدار جايعاسىپتى. ال ءۇشىنشى ورىندى ومىرىندە ەشقاشان تەمەكى ءتۇتىنىن جۇتىپ، اۋزىنا دا الىپ كورمەگەن ادامدار العان.
سودان سوڭ، تەست جاساپ الىپ عالىمدار شىلىم شەگەتىندەر مەن اۋزىنا تاتىپ الماعانداردى سالىستىرادى. قورىتىندىسى ايتپاي-اق بەلگىلى. شىلىم شەگەتىن ادامنىڭ جانىندا جۇرگەن «كىناسىز» جاننىڭ كورسەتكىشى جۇرەكتى اۋىرتادى.
«ءبىز بۇرىن-سوڭدى بايقاماي كەلگەن جايتقا كوز جەتكىزدىك: شىلىمنىڭ ءتۇتىنى ونى اۋزىنا المايتىنداردىڭ دەنساۋلىعىنا شابۋىل جاساۋىن جالعاستىرۋدا. ەندى ادامنىڭ ەستە ساقتاۋ قابىلەتىنە ءتيىسۋدى باستادى. سونىمەن قاتار، ءبىزدىڭ زەرتتەۋىمىزگە بالا-شاعاسى مەن جارى بار جانداردىڭ قاتىسقانىن باسا ايتىپ وتكىمىز كەلەدى»، - دەيدى زەرتتەۋ جۇمىسىنىڭ ءتوراعاسى پروفەسسور توم حەففەرنان (Tom Heffernan).
«پ ت» توپتاماسىنان
