استانا وپەرا عيماراتى: بارقىت ماتاسى اكۋستيكاعا اسەر ەتەدى
قازاقپارات ءتىلشىسى ەلوردانىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا وسىناۋ اسەم عيماراتتى ارالاپ قايتقان بولاتىن.
«استانا وپەرا» مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترى 2013 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن. ءا. نازاربايەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلدى. قازاقستان پرەزيدەنتى بارشا كورەرمەندەردى ورتالىق ازياداعى ەڭ ۇلكەن وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتاپ، ەلوردانىڭ 15 جىلدىعىنا ارنالعان باعا جەتپەس سىيلىق بولعانىن اتاپ وتكەن ەدى.
جالپى اۋماعى 64 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايتىن جاڭا تەاتر ءاۋ باستا ميلانداعى «لا سكالا»، مادريدتاعى كورولدىك وپەرا، ماسكەۋدەگى ۇلكەن نەمەسە نيۋ- يوركتەگى «مەتروپوليتەن- وپەرا» سياقتى الەمدىك تەاترلارىنىڭ قاتارىنا كىرۋگە تولىق قۇقىلى ونەر شاڭىراعى رەتىندە ويلاستىرىلدى. ونى تۇرعىزۋدا وتاندىق مامانداردان باسقا شۆەيتساريا، يتاليا، البانيا، ماروككو، رەسەي سىندى 33 ەلدىڭ شەبەرلەرى قاتىستى. جوباعا يتاليالىق ساۋلەتشى رەناتو اركەتتي جەتەكشىلىك ەتتى.
تەاتر قۇرىلىسىنا 30 گرادۋستىق اپتاپ پەن 30 گرادۋستىق ايازعا ءتوزىمدى قۇرىلىس ماتەريالدارى پايدالانىلعان. ونىڭ ىشكى جانە سىرتقى بەزەندىرۋلەرى باروككو، بىرنەشە ءستيلدى قامتيدى. «استانا وپەرا» عيماراتى تۇرعىنداردىڭ بارلىق الەۋمەتتىك توپتارىنىڭ، سونىڭ ىشىندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ كەلۋىنە دە قولايلى. ولار ءۇشىن تەاتردا ەنى كەڭ ەسىكتەر، قاۋىپسىز پاندۋستار، ارنايى ليفت جانە سپەكتاكلدەر مەن كونسەرتتەردى بارىنشا جايلى ءارى قاۋىپسىز تاماشالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قاجەتتى اتريبۋتتار بار.
ورتالىق فويەگە كىرگەن قوناقتاردىڭ نازارى ۇلكەن اسپالى شامعا تۇسەرى ءسوزسىز. بوگەمدىك حرۋستالدان جاسالعان بۇل شامنىڭ سالماعى - 1 توننا 600 كەلى. فويە ەدەندەرى سيتسياليالىق ءمارماردان جاسالسا، قابىرعاداعى بارلىق بۋراباي جانە شارىن قۇزدارىنىڭ سۋرەتى 3D فورماتىندا قولمەن سالىنعان.
استانا وپەرا ۇجىمى عيماراتتاعى ەڭ ساپالى اكۋستيكامەن ماقتانا الادى. ءانشى نەمەسە اسپاپتىق ورىنداۋشى شىعارمانى قاي ۇندەستىلىكتە ورىنداسا دا، ونى ساپالى جانە ايقىن دالدىكپەن بەرۋ مۇمكىندىگى بار. ارنايى اكۋستيكالىق ەففەكت بولۋ ءۇشىن وركەسترلىك شۇڭقىر ۇستىنە، ساحنا مەن زالعا وتىزعا تارتا ميكروفون قويىلعان.
مۇندا ساحنانى قورشاي ورناتىلعان اينالاردىڭ تۇرۋى دا تەگىن ەمەس. اينا كەلگەن دىبىستى كەرى يتەرىپ، تەاتر اكۋستيكاسىنا وڭ ىقپال ەتەدى. بارقىت ماتاسى دا اكۋستيكا ءۇشىن وتە پايدالى، سوندىقتان زالداعى ورىندىقتار مەن كرەسلولار ءبىرىڭعاي ۆەليۋر ماتامەن قاپتالعان.
وسى ورايدا ساحنا شىمىلدىعىنا توقتالماي وتە المايمىز، سەبەبى استانا وپەرا شىمىلدىقتارى ورتەنبەيتىن ۆەليۋر ماتادان جاسالعان. بۇل شىمىلدىقتاردى ءۇش ءتۇرلى - كولدەنەڭ، تىك جانە دياگونالدى ادىسپەن اشىپ-جابۋعا بولادى.
تەاتردىڭ ۇلكەن زالى 1250 ادامعا ارنالعان. بۇل ورىندار ءوزارا پارتەر، پارتەر بوكس، امفيتەاتر، بەلەتاج، 1-2- بالكوندار جانە گالەرەيا بولىپ بولىنەدى. بالكوندار ۇلتتىق ويۋمەن بەزەندىرىلگەن جانە تۇتاس زالدىڭ ءتۇس گامماسى اشىلعان انار جەمىسىن بەينەلەيدى.
سونداي-اق، استانا وپەرا عيماراتىندا «ساحنا شەجىرەسى» مۋزەيى ورنالاسقان. مۇندا تەاتر قۇرىلىسى قالاي باستالدى، ىرگەتاسىنىڭ قالانۋى كەزىندەگى فوتوسۋرەتتەر، قازاقستاندا ونەر كورسەتكەن وپەرا جانە بالەت تەاترلارىنىڭ كوستيۋمدەرى قويىلعان. اتاپ ايتقاندا، مۋزەيدەن اڭىزعا اينالعان احمەت اگادي، بايعالي مومبەكوۆ، بيبىگۇل تولەگەنوۆا، روزا باعلانوۆا، نۇرجامال ۇسەنبايەۆانىڭ كوستيۋمدەرىن كورۋگە بولادى.
«استانا وپەرا» ساحناسىندا بيبىگۇل تولەگەنوۆا، ايمان مۇساقوجايەۆا، جانيا اۋباكىروۆا، نۇرجامال ۇسەنبايەۆا، الان بورىبايەۆ، مايرا مۇحامەد قىزى جانە تاعى باسقا ايگىلى قازاقستاندىق ارتىستەرمەن بىرگە الەمدىك مۋزىكا ونەرىنىڭ جۇلدىزدارى: پلاسيدو دومينگو، زۋبين مەتا، ەلەنا وبرازتسوۆا، ۆالەري گەرگيەۆ، حوسە كاررەراس، اننا نەترەبكو، مارسەلو الۆارەس، سۆەتلانا زاحاروۆا، ۆاديم رەپين، دەنيس ماسۋيەۆ، ۆلاديمير سپيۆاكوۆ ونەر كورسەتتى. سونداي-اق، بۇل ساحنادا بەلگىلى قازاقستاندىق ارتىستەر مەن ۇجىمدار، نەوپوليتاندىق «سان-كارلو»، گەنۋيالىق «كارلو فەليچە» تەاترى، سانكت-پەتەربۋرگتەگى ماريين تەاترى، نوۆوسىبىر وپەرا جانە بالەت تەاترى، ز. پالياشۆيلي اتىنداعى تبيليسي مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترى جانە تاعى باسقا ايتۋلى ۇجىمدار گاسترولدىك ساپار شەڭبەرىندە ونەرلەرىن پاش ەتتى.
استانا وپەرا ۇجىمى جاڭاشىلدىقتان، جاڭا تاسىلدەردى قولدانۋدان قاشقان ەمەس. ءساۋىر ايىندا مۇقان تولەبايەۆتىڭ ء«بىرجان- سارا» وپەراسى ءۇشىن تەاتر ساحناسىنا شىنايى سارقىراما قۇلايتىن تاۋ تۇرعىزىلدى. 3D تەحنولوگيالاردى پايدالانۋدىڭ ارقاسىندا تابيعات پەن ءومىر كورىنىستەرى ساحنادا ءتىرى قالپىندا كورسەتىلگەندەي اسەر تۋدىردى.
ال مامىر ايىندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ ماسەلەسىنە نازار اۋدارتۋ ماقساتىندا ارتىستەر كوزگە تۇرتسە كورگىسىز قاراڭعىلىقتا ەرەكشە قايىرىمدىلىق كونتسەرتىن وتكىزدى. استانانىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا «استانا وپەرا» ۇجىمى «كورسار»، «تۋراندوت» «مانون» سىندى ءبىرقاتار پرەمەرالاردى ازىرلەپ وتىر.
