قازاقتىڭ جانى
استانا. قازاقپارات - مەملەكەت باسشىسى بيىلعى 12 - ماۋسىمدا قوعامدى ۇلتتىق مادەنيەت پەن بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ مەن قايتا جاڭعىرتۋ يدەياسىنىڭ توڭىرەگىندە ودان ءارى توپتاستىرۋ ماقساتىندا «ۇلتتىق دومبىرا كۇنى تۋرالى» قاۋلىعا قول قويدى.
وندا «شىلدەنىڭ ءبىرىنشى جەكسەنبىسى ۇلتتىق دومبىرا كۇنى بولىپ ايقىندالسىن» دەلىندى. جارلىقتىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋ مىندەتى پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە جۇكتەلدى.
ەلباسىنىڭ وسىناۋ كورەگەن شەشىمى تۋراسىندا ەلىمىزدىڭ ءبىر توپ زيالى قاۋىمى نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا حات جولدادى. «ءسىزدىڭ جارلىعىڭىزبەن شىلدەنىڭ ءبىرىنشى جەكسەنبىسى «ۇلتتىق دومبىرا كۇنى» رەتىندە بەكىتىلدى. بۇل كورەگەن شەشىم قاستەرلى قارا دومبىرامىزدىڭ مارتەبەسىن بيىكتەتىپ، ۇلت مۇراسىنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتتى. قازاق حالقىمەن بىرگە جاساسىپ كەلە جاتقان ۇلتتىڭ قوڭىر ءۇنى - دومبىرانىڭ قايتا جاڭعىرۋ ءداۋىرى باستالدى دەپ بىلەمىز. شامىرقانعان ماحامبەت، تولعانعان اباي، جىر توككەن جامبىلدى دومبىراسىز ەلەستەتۋ استە مۇمكىن ەمەس. دومبىرا - قازاقتىڭ جاۋىنا قارۋ، جانىنا ءدارۋ ەتكەن جان سەرىگى. ۇلت اسپابىنا ارنايى كۇنتىزبەدەن ورىن بەرىلۋىن ەل ەرەكشە ىقىلاسپەن قابىلدادى» دەلىنگەن حاتتا.
مەملەكەت باسشىسى «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىندا «ۇلتتىق جاڭعىرۋ ۇعىمىنىڭ ءوزى ۇلتتىق سانانىڭ كەمەلدەنۋىن بىلدىرەدى. ونىڭ ەكى قىرى بار: بىرىنشىدەن، ۇلتتىق سانا- سەزىمنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتۋ. ەكىنشىدەن، ۇلتتىق بولمىستىڭ وزەگىن ساقتاي وتىرىپ، ونىڭ ءبىرقاتار سيپاتتارىن وزگەرتۋ» دەپ جازدى. وسىناۋ قازاقتىڭ قىلىشتان وتكىر، قۇرىشتان بەرىك ارنالى اسپابىن ۇلىقتاۋ، دومبىرا ءداۋىرىن قايتا جاڭعىرتۋ ۇلتتىق بولمىستىڭ وزەگىن ساقتاۋعا باعىتتالعانداي. وسى تۋراسىندا حاتتا «ۇلت جادىنىڭ تۇعىرناماسى بولعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاڭىزدان كەيىن ۇلت ونەرى ەرەكشە قامقورلىققا الىنىپ، باستاماڭىز كەزەڭ- كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلۋدا. سونىڭ ءبىر دالەلى - ۇلتتىق دومبىرا كۇنى. بۇل مەرەكەنىڭ وسكەلەڭ ۇرپاققا بەرەر تاعىلىمى مول بولادى دەپ سەنەمىز. ماسەلەن، «رۋحاني جاڭعىرۋ» اياسىندا ەكىنشى رەت ۇيىمداستىرىلعان «مەن قازاقپىن» مەگاجوباسى ءسىزدىڭ ۇلت ونەرىنىڭ ناسيحاتىنا باعىتتالعان باستاماڭىزدى ودان ءارى جالعاستىرىپ، ونەرلى جاستاردى ناسيحاتتاپ، ۇلت ونەرىن دارىپتەيدى» دەپ جازىپتى زيالى توپ.
حاتقا ەلىمىزدىڭ ونەرى مەن مادەنيەتىنە ەڭبەك سىڭىرگەن حالىق ارتيستەرى مەن قايراتكەرلەرى قول قويعان. ءانشى، پروفەسسور قايرات بايبوسىنوۆ، ءانشى- جىرشى بەكبولات تىلەۋحان مەن ۇلجان بايبوسىنوۆا، ءداستۇرلى انشىلەر رامازان ستامعازيەۆ، تولعاناي سەمباي، ايگۇل قوسانوۆا، كۇيشىلەر جانعالي ءجۇزباي، جارقىن شاكارىم مەن ايگۇل ۇلكەنبايەۆا، قوبىزشى ءالقۋات قازاقبايەۆ، تەرمەشى ايگۇل ەلشىبايەۆا مەن ارداق بالاجانوۆا، ۇلتتىق ارنانىڭ باسقارما ءتوراعاسى ەرلان قارين، سونداي- اق «مەن قازاقپىن» جوباسىنىڭ اۆتورى قۋانىش سۇلەيمەنوۆ قۇرمەتپەن ىقىلاس، ايرىقشا العىسىن بىلدىرگەن. «قازاقتىڭ ءان- كۇيىن ناقىشىنا كەلتىرە ورىنداپ، جانىڭىزعا ازىق ەتۋمەن ۇلت ونەرىن ۇلىقتاۋدا ەڭبەگىڭىز ايرىقشا. وسى رەتتە ۇلت ونەرىنىڭ العى ساپىندا جۇرگەن بارلىق ونەرپازدىڭ اتىنان جانە قالىڭ بۇقارا حالىقتىڭ اتىنان ۇلتتىق اسپابىمىز - قوس ىشەكتى دومبىراعا كورسەتكەن ەرەكشە ىقىلاسىڭىزعا ايرىقشا العىس بىلدىرەمىز!» دەپ اياقتالادى العىسحات. مادەنيەت پەن ونەر ەليتاسى بۇل كۇننىڭ قوعامدى ۇلتتىق جاڭعىرۋ يدەياسىنا توپتاستىراتىنا سەنىم دە ءبىلدىرىپتى.
ايدانا نۇرمۇحان
«ايقىن»