قىتاي «قارتايىپ» بارادى

 سوندىقتان قىتاي ۇكىمەتى مەديتسينا سالاسىنداعى بولۋى مۇمكىن ارتىق جۇكتەمەگە دايىندالا باستادى. دەسەك تە، وسى اعا بۋىن وكىلدەرى وزدەرىنەن بۇرىنعىلارعا قاراعاندا، اناعۇرلىم ءبىلىمدى جانە كوبىرەك قوزعالادى. سوندىقتان دەنساۋلىق ماسەلەسىن ءوز قولدارىنا العان. «ولار مەملەكەتتىك مەديتسينالىق قىزمەت پەن كومەككە اسا سەنىم ارتپايدى، -  دەيدى سە، -  سەبەبى ءداستۇرلى ادىستەردى تاڭدايدى. ادەتتە ول -  كوپشىلىككە جاقسى تانىس ينە قويۋ جانە ءشوپ دارىلەرى سەكىلدى بالامالى مەديتسينا. قىتايلىقتار لاس قالالاردى تاستاپ، سالىستىرمالى تۇردە اۋاسى تازا، سۋى «مىڭ دا ءبىر اۋرۋعا ەم» مەكەندەرگە اعىلۋدا. ۇزاق جاساۋشى تۇرعىندارىمەن ايگىلى باما اۆتونوميالىق وكرۋگىنە جىلىنا ەڭ از دەگەندە ەكى ميلليون ادام كەلەدى. ءبىراق قاتەرلى ىسىك پەن ينسۋلتكە شالدىققاندار تابيعي ەم الۋ ءۇشىن كەلىپ، كۇماندى ەمدىك دارىلەردى ساتۋشىلارعا ءجيى تاپ بولادى. «قىتاي اۋىلدارى ەكوتۋريزمنىڭ بۇل ءتۇرىن قۇشاق جايا قابىلدادى»، -  دەيدى ستەنفورد ەكونوميستى كارەن ەگگلستون. قارت ادامداردىڭ رەتسىز ەمدەلۋى قاۋىپتى.

 «مۇندا بۇكىل الەم تۇرعىندارى ىزدەپ جۇرگەن ۇزاق جاساۋدىڭ قۇپياسىن تابۋعا دەگەن تالپىنىس بار، -  دەيدى ول، -  ءبىراق بۇل ادامداردى وڭاي اقشا جاساۋشىلاردىڭ قۇربانى ەتۋدە». جۋانداما، بالاقاي

 گرەكيادان قىتايعا دەيىن ادامدار ارتىق سالماقتان زارداپ شەگۋدە. Lancet مەديتسينا جۋرنالى 2017 -جىلى 130 ميلليونعا تارتا ادامنىڭ دەنە سالماعى يندەكسىن زەرتتەپ، 1970 -جىلدان بەرى سەمىزدىككە شالدىققان ەرەسەكتەر سانى 7 ەسە وسكەنىن جانە ولاردىڭ كوپشىلىگى ا ق ش پەن قىتايدا ەكەنىن انىقتادى. 2016 -جىلعى زەرتتەۋلەر ولاردىڭ وسى مەرزىم ارالىعىندا ءار ون جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 1,4 كيلو سالماق قوسقانىن ايتادى. سەمىز بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سانى دا 1975 -جىلعى 11 ميليوننان 2016 -جىلى 124 ميلليونعا وسكەن. ەڭ جوعارعى كورسەتكىش -  پولينەزيا مەن ميكرونەزيادا. ودان كەيىن كۋۆەيت، ا ق ش جانە بەرمۋد ارالدارى تۇر. بۇل قارقىنمەن 2022 -جىلى الەمدە سەمىز بالالار سالماق جەتىسپەۋشىلەردەن اسىپ تۇسپەك. كىم كىنالى؟ دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ بالالار سەمىزدىگىمەن كۇرەس جونىندەگى مامانى حۋانا ۋيليامسەننىڭ پىكىرىنشە، «ارزان، ساپاسىز تاعام، اۋىلدان جاپپاي كوشۋ، سمارتفوندار -  وسىنىڭ ءبارى ەرتە جۋانداۋعا ىقپال ەتەدى».

دەرەككوز: nationalgeographic.kz

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى