بۇگىن - ورازا ايتتىڭ العاشقى كۇنى
بۇگىن اللانىڭ رازىلىعى ءۇشىن ءبىر اي بويى اۋىز بەكىتىپ، بەس پارىزدىڭ ءبىرىن ورىنداعان جاندار اۋىزدارىن اشادى. اللا تاعالاعا قاسيەتتى رامازان ايىنا اماندىقتا-ساۋلىقتا جەتكىزگەنىنە شەكسىز العىس ايتادى. ال ورازا ايتتىڭ نەگىزگى شارتتارى قانداي؟ پايعامبارىمىز مۇحاممەد (س. ع. س.) وسى مەيرامدى قالاي وتكىزدى؟ قازاقپارات ورازا ايتتىڭ تاريحىنا شولۋدى ۇسىنادى.
تاريحي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، ورازا ايت 624-جىلدان بەرى اتالىپ كەلەدى. ايتتىڭ ءمان-ماعىناسىنا كەلسەك، ايت - قۋانىش پەن شاتتىققا تولى كۇن دەگەن ماعىنانى نەمەسە مەرەكە»، «مەيرام» دەگەن ۇعىمدى بىلدىرەدى. اللاھ تاعالا ايت سايىن ادام بالاسىنا ءارتۇرلى جاقسىلىقتار بەرەدى. ورازا ايت مەيرامى ءۇش كۇن بويى تويلانادى. ايت مەيرامى الدىمەن ايت نامازىن وقۋمەن باستالادى. سۇيىكتى پايعامبارىمىز مۇحاممەد (س. ع. س.) ءوز وسيەتىندە: «ايت كۇنى ءبىرىنشى ورىندايتىنىمىز - ناماز وقۋ»، - دەگەن.
بۇل ناماز يسلامنىڭ ۇرانى بولعاندىقتان، پايعامبارىمىز مۇحاممەد (س. ع. س.) ومىرىندە ونى ءبىر رەت تە قالدىرماي وقىعان. ايتتا مۇسىلمانداردىڭ ءبىر-بىرىمەن تاتۋلىقتارىن ارتتىرۋى - مەرەكەنىڭ نەگىزگى ءسانى. وسى ماقساتتا پايعامبارىمىز (س. ع. س.): «ءبىر-بىرىڭە سىيلىق بەرىپ، تاتۋلاسىڭدار... ءبىر-بىرىڭە بەرگەن سىيلىقتارىڭ - ارالارىڭداعى وشپەندىلىكتى جويادى»، - دەپ وسيەت ەتكەن.
ورازا ايت مەرەكەسى شاۋۋال ايىنىڭ ءبىرىنشى كۇنى باستالىپ، ءۇش كۇنگە سوزىلادى. ول كۇنى ەرتەرەك تۇرىپ، عۇسىل الىپ، مەشىتكە - ايت نامازىنا حوش ءيىستى بولىپ بارۋ - پايعامبارىمىزدىڭ (س. ع. س.) سۇيسىنە جاسايتىن امالىنان ەدى. سوندىقتان دا، بۇل امال مۇستاحاب سانالادى. سەبەبى، بۇل قاسيەتتى جۇما سياقتى كوپشىلىكپەن اشىق-جارقىن ارالاساتىن كۇن. جۇما كۇنى قانداي امالدار سۇننەت بولسا، ايت كۇنىنە دە سولاي. وسى ايتقا بايلانىستى تاعى ءبىر سۇننەت امالى جايىندا حاديستە: «پايعامبارىمىز (س. ع. س.) ايت كۇنى مەشىتكە بارعان جولىمەن قايتپاي، باسقا جولمەن قايتاتىن ەدى»، - دەلىنگەن. بۇل دا ءاربىر مۇسىلمان ءۇشىن سۇننەت.
ورازا ايت كۇندەرى ءاربىر مۇسىلماننىڭ شاڭىراعىندا شەلپەك، باۋىرساق ءپىسىرىلىپ، ءار ۇيدە ادەتتەگىدەن ءسانى دە، سالتاناتى دا ەرەكشە مەرەكەلىك داستارقان جايىلىپ، قوناقتار شاقىرىلادى. سونىمەن قاتار، جاعدايى تومەن ادامدارعا جاردەم كورسەتىلىپ، ولار دا مەيرامنان تىس قالمايدى. بۇل كۇندەرى تۋعان-تۋىستار ءبىر جەرگە جينالادى نەمەسە زيرات باسىنا بارىپ ومىردەن وزعان جاقىندارىنىڭ ءارۋاعىنا باعىشتاپ قۇران وقيدى.
قاسيەتتى رامازان ايىنان كەيىن كەلەتىن وسى ۇلىق مەرەكەنى الەمدەگى جالپى بۇكىل مۇسىلماندار ايرىقشا قۋانىشپەن، زور ىقىلاسپەن اتاپ وتەدى. ويتكەنى رامازان - بەرەكە مەن بىرلىك، بەيبىتشىلىك، يگىلىك، كەشىرىم، مەيىرىم جانە قايىرىمدىلىقتىڭ ايى بولسا، ءۇش كۇن بويى اتالىپ وتەتىن ورازا ايت ادامداردىڭ جان دۇنيەسىن، سانا-سەزىمىن، كوڭىلىن قۋانىشقا بولەيتىن، كىربىڭنەن تازالايتىن ۇلىق مەرەكە بولىپ سانالادى. ارادا قانشاما عاسىر وتسە دە، بۇل ۇلىق مەيرامنىڭ ءمان-ماڭىزى كەمىمەي، كەرىسىنشە جىل وتكەن سايىن ارتىپ كەلەدى. بۇل مەيرامنىڭ ادەتتەگىلەردەن نەگىزگى ەرەكشەلىكتەرى - ادامداردى باۋىرمالدىلىققا، كىشىپەيىلدىلىككە، كەشىرىمدىلىككە، سۇيىسپەنشىلىككە شاقىرادى. مۇسىلماندار قۇدىرەتى كۇشتى اللا تاعالانىڭ ادام بالاسىنا بەرگەن نىعمەتتەرىنە تاۋبە ايتىپ، شۇكىرشىلىك جاساۋعا ۇندەيدى.
قاسيەتتى رامازان ايىنان كەيىن كەلگەن ۇلىق مەرەكە - ورازا ايت بارشامىز ءۇشىن قۇتتى بولسىن! تۋعان وتانىمىز - قازاقستانىمىز بەيبىتشىلىك پەن تاتۋلىقتىڭ قۇشاعىندا ءوسىپ-وركەندەپ، انا ءتىلىمىزدىڭ مارتەبەسى ارتا بەرسىن، يسلام ءدىنى قاناتىن كەڭگە جايا بەرسىن! قازاقستانداعى ءاربىر شاڭىراقتىڭ قۇت-بەرەكەسى مولايا ءتۇسسىن!
