قازاقستان- قىتاي ساۋداسىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن قانداي شارالار اتقارىلادى
استانا. قازاقپارات - قازاقستان مەن قىتاي پرەزيدەنتتەرىنىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسىندە ەكىجاقتى ساۋدانى جان- جاقتى دامىتۋعا ارنالعان جوسپارلار كورسەتىلگەن. سونىڭ ىشىندە ناقتى شارالار دا بار، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
«تاراپتار ەكونوميكالىق جاھاندانۋ مەن ساۋدانى ىرىقتاندىرۋعا اتسالىسىپ، باسەكەلەستىكتىڭ ءادىل شارتتارىن، اشىق، تولەرانتتى، تەپە- تەڭ ءارى ءوزارا ءتيىمدى ەكونوميكالىق ساياساتتى جۇرگىزۋگە مۇددەلى»، - دەلىنگەن بىرلەسكەن مالىمدەمەدە.
قازاقستان مەن قىتاي ساۋدانى بارىنشا ۇلعايتىپ، ەكىجاقتى تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋدىڭ تىڭ جولدارىن پايدالانادى. وسى ورايدا وتكىزۋ بەكەتتەرىن سالۋ سياقتى شەكارا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ، كەدەندىك باقىلاۋ، تەكسەرىستەردىڭ ناتيجەلەرىن ءوزارا تانۋ، قۇقىق قورعاۋ سالاسىندا اقپارات الماسۋ، سونداي- اق حالىقارالىق ساۋدانىڭ «ءبىر تەرەزە» جۇيەسىن قۇرۋ سالاسىندا تىعىز جۇمىس جاساۋ جوسپارلانعان. ەكى ەلدىڭ ۇكىمەتتەرى «قورعاس» حالىقارالىق ورتالىقتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋى قاجەت. قازاقستان مەن قىتاي باسشىلارى مينيسترلىكتەر دەڭگەيىندە ۇيلەستىرۋ مەحانيزمىن قۇرۋدى قولدادى. سونىڭ ارقاسىندا ورتاق جوسپارلاردى بارىنشا ۇيلەستىرىپ، ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا بولادى.
بۇدان بولەك، تاراپتار تەمىرجول جەلىسىمەن حالىقارالىق جۇك تاسىمالىن ۇلعايتۋعا كەلىستى. سونىڭ ىشىندە «قىتاي- قازاقستان- ورتالىق ازيا»، «قىتاي- قازاقستان- ەۋروپا»، «قىتاي- قازاقستان- پارسى شىعاناعى ەلدەرى» سياقتى باعىتتار بار. الداعى ۋاقىتتا لوگيستيكالىق شىعىنداردى ازايتۋ، كەدەندىك راسىمدەردى جەڭىلدەتۋ، جۇك تاسىمالى ءۇشىن ءتيىمدى شارتتار جاسالادى. جالپى، قازاقستان مەن قىتايدىڭ باسشىلارى «ءبىر جول، ءبىر بەلدەۋدى» قۇرۋ شارالارىنا وڭ باعا بەرىپ، «نۇرلى جول» باعدارلاماسىن اتالعان باستامامەن ۇشتاستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
رەسمي مالىمەتكە سايكەس، وتكەن جىلى قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ساۋدا- ساتتىقتىڭ كولەمى 10,4 ميلليارد دوللاردى (2016 -جىلمەن سالىستىرعاندا، 32,6 پروتسەنتكە ارتىق) قۇرادى. سونىڭ ىشىندە 5,8 ميلليارد دوللار قازاقستاندىق ەكسپورت بولسا، قىتايدان كەلگەن يمپورت 4,7 ميلليارد دوللارعا كوتەرىلدى.
ايتا كەتەيىك، ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ق ح ر- عا جاساعان رەسمي ساپارى بارىسىندا ەكى ەلدىڭ باسشىلارى بىرلەسكەن مالىمدەمەگە قول قويعان بولاتىن. ب ا ق وكىلدەرىنە سۇحبات بەرگەن ەلباسى ۇلتتىق ۆاليۋتامەن ساۋدا- ساتتىق جۇرگىزۋ نە ءۇشىن قاجەت ەكەنىن ايتتى. سونداي- اق، پرەزيدەنت قىتايلىق بيزنەسمەندەرگە «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ جۇمىسى جايىندا ايتىپ بەردى.
اۆتور: ارمان اسقاروۆ