اقتوبەدە عۇن داۋىرىندە جەرلەنگەن «التىن ادام» تابىلدى
استاناداعى كورمەگە ساق داۋىرىنەن قازاق حاندىعىنا دەيىنگى تاريحي جادىگەرلەر قويىلدى
سىرت ەلدە ساياسي قۋعىنعا ۇشىراعانداردى زەرتتەۋ قالىس قالىپ جاتىر - زيابەك قابىلدينوۆ اقمولا وبلىسىندا ابىلاي حان زامانىنداعى قابىر تابىلدى.
اقتوبە قالاسى ماڭىنداعى قۋرايلى اۋىلىندا كارەردەن باعالى جادىگەر تابىلدى. قۇم قازىپ جۇرگەن جۇمىسشىلار كەنەت ادامنىڭ باسى دومالاپ تۇسكەنىن، كەيىن التىن ءتۇستى بۇيىمدار توگىلگەنىن ايتادى.
«كارەردە قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقان كەزدە تيەگىشتەن ادام سۇيەگى قۇلاپ ءتۇستى. سول كەزدە تيەگىشتەگى قۇمدى توگىپ تاستادىق. ادامنىڭ باس سۇيەگى تابىلىپ، كەيىن اشەكەي بۇيىمداردىڭ بولشەكتەرى توگىلدى. ءبىز دەرەۋ جۇمىستى توقتاتىپ، اكىمدىككە حابار بەردىك. ولار كەلىپ، ارحەولوگتار قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزدى» ، - دەدى كارەر يەسى دانات باقىت.
اقتوبە وبلىستىق تاريحي- ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى مەيرام نۇرلان ۇلىنىڭ ايتۋىنشا، عۇن ءداۋىرىنىڭ جاۋىنگەرى جەرلەنگەن جەر 3 - ماۋسىم كۇنى تابىلىپ، جان- جاعى تۇگەل قورشاۋعا الىنعان.
«اقتوبەكريستاللسۋ» كومپانياسىنا تيەسىلى جەردە قۇم الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقان. سول كەزدە ەجەگى قابىر تابىلىپ، جەدەل حابار ءتۇستى. جەرگىلىكتى پوليتسيا ءبولىمى مەن اكىمشىلىك وكىلدەرى كەلىپ، وبلىستىق مۋزەي قىزمەتكەرلەرىن شاقىردى. ارحەولوگتار قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزگەن سوڭ ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىنگى ІІ-ІV عاسىرلارعا جاتاتىن زيرات ەكەنىن انىقتادى. ول جەرگە بەدەلدى ادامنىڭ جەرلەنگەنىن ايتۋعا بولادى. ادامنىڭ سۇيەگى جاتقان جەردە باعالى مەتالدان جاسالعان بۇيىمدار بار. اتتىڭ ەرىن سارى ءتۇستى مەتالدان اشەكەيلەگەن. باس كيىمى نەمەسە كيىمى دە سارى ءتۇستى مەتالمەن كومكەرىلگەن. قازىر ءبارىن جيناپ الىپ، مۋزەيدىڭ قورىنا ساقتاپ وتىرمىز. تىركەۋ جۇرگىزىلىپ، قالپىنا كەلتىرۋ باستالادى» ، - دەدى مۋزەي ديرەكتورى مەيرام نۇرلان ۇلى.
بۇل اقتوبە ءوڭىرى ءۇشىن قۇندى جادىگەر. سەبەبى، بۇعان دەيىن عۇن ءداۋىرىنىڭ قۇندى جادىگەرلەرى مۇلدە تابىلماعان.
«وكىنىشتىسى - جەر قازۋ كەزىندە ونىڭ باستاپقى قالپى بۇزىلدى. ەندى تولىق قالتىنا كەلتىرۋ قيىنعا سوعادى. مەتالدىڭ سىرت كەيپى سارى، التىنعا ۇقسايدى. سالماعىن دا ايتا المايمىز. الماتىداعى سىناما جاساۋ لابوراتورياسىنا جىبەرەمىز، ءبارى سول كەزدە بەلگىلى بولادى. ال عۇن ءداۋىرى دەپ اتاۋىمىزعا پوليحرومدىق ستيل سەبەپ بولدى. ياعني، مەتالل مەن باعالى تاستاردى جاپسىرىپ، ينكرۋستاتسيا جاساعان ەكەن. سونىمەن قاتار، اتتىڭ ەرىنىڭ ەڭ العاش جاسالىپ، پايدالانىلعان كەزەڭى عۇن ءداۋىرى بولىپ سانالادى. ەسكەرتكىشتىڭ بايقالماۋىنىڭ ءبىر سەبەبى بار. سول كەزەڭدە بەيىتتى توناپ كەتپەس ءۇشىن جاسىرىن جەرلەگەن» ، - دەدى مەيرام دۇيسەنعالي.
بۇل اۋماقتان تەك جاۋىنگەردىڭ، ونىڭ اتى مەن ابزەلدەرى، اشەكەيى عانا تابىلدى. ارحەولوگتار اۋماقتى تۇگەل قاراپ شىققانىمەن، وزگە ەشتەڭە كوزگە ىلىكپەدى.
«تەرىدەن جاسالعان بەلبەۋدىڭ كۇمىس تۇستەس باسى، سۇيەكتەن جاسالعان قىلىشتىڭ ءبىر بولشەگى، باعالى تاستار، قولادان جاسالعان ات ابزەلدەرى مەن سارى مەتالل تۇستەس اشەكەيلەر بار» ، - دەدى مەيرام دۇيسەنعالي.
تابىلعان قۇندى جادىگەر الداعى ۋاقىتتا جاڭا مۋزەيدىڭ التىن نەمەسە باعالى مەتالدار زالىنا قويىلادى.
