شەتەلدە دەمالاتىن قازاقستاندىقتار ينفەكسيادان ساقتانۋى ءۇشىن نەنى ەسكەرۋى كەرەك

الايدا الەمنىڭ تۇكپىر- تۇكپىرىندە ءتۇرلى اۋرۋلاردى تاراتاتىن ينفەكسيالار قازاقستاندىق تۋريستەرگە قاۋىپ ءتوندىرۋى ابدەن ىقتيمال. وسى رەتتە شەتەلدە دەمالۋدى ءجون كورەتىن قازاقستاندىقتاردى ءتۇرلى ينفەكسيالاردان قورعاۋ، ەسكەرتۋ باعىتىندا قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ كوميتەتى قانداي جۇمىس اتقارىپ جاتىر؟ كوميتەت شەتەلدە ءتۇرلى ينفەكسيالاردىڭ تارالۋىنا بايلانىستى تالداۋ جۇرگىزە مە؟ شەتەلدە دەمالاتىن قازاقستاندىقتار ينفەكسيالار مەن اۋرۋلاردان ساقتانۋى ءۇشىن نەنى ەسكەرۋى كەرەك؟ ق ر باس مەملەكەتتىك سانيتاريالىق دارىگەرى جانداربەك بەكشينگە رەسمي تۇردە وسىنداي ساۋالداردى جولداپ ەدىك.

جانداربەك بەكشيننىڭ جاۋابىنا سۇيەنسەك، رەسپۋبليكا اۋماعىندا كارانتيندىك جانە اسا ءقاۋىپتى ينفەكسيالاردىڭ سىرتتان كەلۋى مەن تارالۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ كوميتەتى كەلەسى ءىس- شارالاردى جۇزەگە اسىرادى. اتاپ ايتقاندا، مەملەكەتتىك شەكارا ارقىلى سانيتاريالىق- كارانتيندىك وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە، رەسپۋبليكانىڭ حالىقارالىق اۋەجايلارىندا كەلگەن ادامداردى بايلانىسسىز تەرمومەترمەن قاداعالاۋ جۇرگىزىلەدى.

سونداي-اق، اۋە جانە تەڭىز كەمەلەرىنىڭ جولسەرىكتەرىنە، جولاۋشىلار تاسىمالدايتىن جۇرگىزۋشىلەرگە، جولاۋشىلار مەن تۋريستەرگە ارنالعان جادىنامالار دايىندالادى. بۇعان قوسا قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ينفەكسيالىق اۋرۋمەن سىرقاتتانۋشىلىعى جاعىمسىز ەلدەرگە بارۋىن ۇيىمداستىراتىن تۋريستىك فيرمالار اراسىندا جۇيەلى تۇردە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ، كوميتەتكە باعىنىستى ۇيىمدار زەرتحانالارىنىڭ دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋگە دايىندىعى قامتاماسىز ەتىلەدى.

«سونىمەن بىرگە، ق ر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ جانە كوميتەتتىڭ سايتتارىندا ساياحاتتاۋشىلارعا ارنالعان الەمدەگى ەپيدەميولوگيالىق جاعداي تۋرالى اقپارات جۇيەلى تۇردە جاريالانادى. جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ بويىنشا حالىق اراسىندا سانيتاريالىق- اعارتۋشىلىق جۇمىستار (بروشيۋرالار، بۋكلەتتەر، بەينەروليكتەر، بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى، الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى دارىستەر) تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلەدى. قازاقستاننىڭ حالىقارالىق اۋەجايلارىندا جانە تەمىرجول ستانتسيالارىندا وقۋ- جاتتىعۋلار جۇرگىزىلەدى»، - دەلىنگەن جاۋاپتا.

جانداربەك بەكشين ق ر سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ينفەكسيالىق اۋرۋلاردىڭ ەپيدەميولوگيالىق جاعدايى بويىنشا، سونداي- اق سىرتتان كەلگەن جاعدايلاردى تىركەۋ كەزىندە ءوزارا اقپارات الماسۋ ءىس- قيمىلىن جۇزەگە اسىراتىنىن اتاپ ءوتتى.

«قازاقستاندا 2018 -جىلدىڭ اعىمداعى كەزەڭىندە 9 جۇقپالى اۋرۋدىڭ تىركەلگەنى انىقتالدى: ولاردىڭ 3 ى دەنگە بەزگەگى، 5 تىرىسقاق جانە 1 بەزگەك وقيعاسى. كوپتەگەن جاعدايلاردا جۇقپالى جانە پارازيتارلىق اۋرۋلار لاستانعان سۋ مەن تاماق ارقىلى تاسىمالدانادى، ءبىراق ناۋقاس اداممەن قاتىناستا بولعاندا نەمەسە جىنىستىق قاتىناستا بولعان كەزدە قان سورعىش جاندىكتەر ارقىلى جۇعۋى دا مۇمكىن»، - دەيدى جانداربەك بەكشين.

ايتا كەتەرلىگى، ءاربىر ەلدە باسقا مەملەكەتتەردەگى قالىپتاسقان ەپيدەميولوگيالىق احۋالدى ەسكەرە وتىرىپ، قاجەتتى پروفيلاكتيكالىق ەكپەلەردىڭ بەكىتىلگەن ءتىزىمى بولادى.

«مىسالى، ءبىرقاتار افريكالىق ەلدەرگە بارار الدىندا سارى قىزباعا قارسى مىندەتتى ۆاكتسيناتسيانىڭ بولۋى قاجەت. سونىمەن قاتار، ا جانە ۆ ۆيرۋستىق گەپاتيتتەرىنە، پوليوميەليتكە، ديفتەريا مەن سىرەسۋگە قارسى ەكپە الۋ ۇسىنىلادى. ساۋد ارابياسى كورولدىگىنە ساپار شەككەندەر ءۇشىن، meningokok ينفەكسياسىنا قارسى ۆاكسيناتسيا الۋ قاجەت. وسىعان بايلانىستى بەلگىلى ءبىر ەلگە بارار الدىندا الدىن- الا قاجەتتى ۆاكسينالاردىڭ ءتىزىمىن ناقتىلاعان دۇرىس. شەتەلگە بارعان كەزدە ساقتاندىرۋ ءپوليسى مىندەتتى بولىپ تابىلادى»، - دەپ ەسكەرتەدى جانداربەك بەكشين.

وسىعان بايلانىستى ينفەكسيالىق جانە پارازيتارلىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا كوميتەت شەت ەلگە شىققاندا مىنالاردى ەستە ساقتاۋدى ۇسىنادى:

- تەك بوتەلكەدەگى نەمەسە قايناعان سۋدى ءىشۋ، قايناماعان سۋدان دايىندالعان مۇزدى پايدالانباۋ؛

- تەك بەلگىلى جانە تەكسەرىلگەن قوعامدىق تاماقتاندىرۋ ورىندارىنا بارۋ؛

- جەمىستەردى، كوكونىستەردى قايناعان نەمەسە بوتەلكەدەگى سۋمەن جاقسىلاپ جۋۋ؛

- ەت، بالىق تەڭىز ونىمدەرىن تەرميالىق وڭدەۋدەن كەيىن تۇتىنۋ كەرەك؛

- اس ىشەر الدىندا قولدى سابىنمەن مۇقيات جۋۋ، قولعا ارنالعان انتيسەپتيكتى (سانيتايزەرلەر) پايدالانۋ كەرەك؛

- باسسەيندەردە نەمەسە ارنايى سۋ ايدىندارىندا عانا شومىلۋ قاجەت؛

- ورنالاسقان جەرىنە (قوناق ءۇي ءنومىرى، بولمەسى، جانە ت. ب.) ماسالار كىرمەۋى (ماساعا قارسى تورلار، ينسەكتيتسيد زاتتارى، رەپەللەنتتەر بولۋى) ءتيىس؛

- تازا اۋاعا شىققاندا جەڭى ۇزىن اقشىل ءتۇستى كيىم، شالبار، ۇزىن كويلەك كيۋ كەرەك. دەنەنىڭ اشىق جەرلەرىنە رەپەللەنتتەر جاعۋ كەرەك؛

- ساپار كەزىندە نەمەسە ساپاردان ورالعاننان كەيىن دەنساۋلىق جاعدايى ناشارلاسا، مىندەتتى تۇردە دارىگەرگە قارالۋ كەرەك.

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى