ولەڭمەن سويلەيتىن اجەي وسكەمەندە تۇرادى - فوتو، كەسكىن
«اجە، وتكەن ءومىرىڭىز جايلى قىسقاشا ايتىپ بەرىڭىزشى» - دەگەن ەدىك قۇلاعىنىڭ تۇبىنە ايقايلاپ. سويتسەك، قاتتى قاتەلەسىپپىز، اجەيدىڭ قۇلاعى مۇلتىكسىز ەستيدى ەكەن. ايتسە دە جانارى قارا تانۋدان قالا باستاپتى.
«وتكەن ءومىر دەيسىڭ بە، قاراعىم؟ ەندەشە مەنىڭ «تەرمەمە» قۇلاق سالا وتىر» دەدى دە، ەسكى سارىنمەن ىڭىلداتىپ اكەتتى. بۇل قازىر جاسى توقسانعا جەتكەن مايسارا نۇرعازينا دەيتىن اقىن اپامىز. كەزىندە سان ايتىستىڭ كورىگىن قىزدىرىپ، قارت كاسپي مەن الاتاۋعا، ماسكەۋدىڭ قىزىل الاڭىنا تابانى تيگەن تارلانبوز جۇيرىك.
جاسى كەلىپ، ايتىستان قول ۇزگەن شاعىندا جازبا ادەبيەتكە دەن قويىپ، پوەما دا جازعان ەكەن. ول قولجازباسى جازۋشىلار وداعىنىڭ جەرگىلىكتى فيليالىنا وتكىزگەن جەرىنەن ۇشتى- كۇيلى جوعالىپتى.
ۇلان اۋدانىنىڭ مانات اۋىلىندا تۋعان اجەمىز بۇگىندە بالالارىنىڭ قولىندا تۇرادى. نەگىزگى تۇراعى - سەرەبريانكا دەپ اتالاتىن شاعىن شاھار. «اقىن اپا» دەپ ارنايى ىزدەپ كەلگەن سوڭ ءۇمىت ۇدەسىنەن شىققىسى كەلدى مە، الدە وزىنە قارا سوزدەن ولەڭ وڭاي بولدى ما، ايتەۋىر بارلىق سۇراعىمىزعا ولەڭمەن جاۋاپ بەردى دە وتىردى.
ونىڭ العاشقى ولەڭدەرى مايدانداعى قانداستارىنىڭ جۇرەگىن جىلىتىپتى. ەركىنەن تىس جازىلعان حاتتاردىڭ ەستەلىگى بۇگىن ەندى ءوزىنىڭ كوڭىلىن جىلىتىپ ءجۇر.
«مايدانعا اراسىندا حات جازامىز،
عاشىقتاي ساعىنعانى بولىپ ناعىز.
مايدانگەر ءۇش بۇرىشتى حات الادى
جازعانىن قايدان ءبىلسىن قارشاداي قىز» - دەيدى كۇرسىنىپ. سويلەپ كەتسە، تاريحتى كۇڭىرەنتەتىن شەجىرە كەۋدە كەيۋانانىڭ جىر شۋماقتارىنان ءبىر ءداۋىردىڭ تىنىسىن تىڭداپ قايتتىق.
«ەسەپشى ءھام جوندەۋشى ەركەكشورا
بيەمەن سۋ تاسۋشى مەن مايسارا
اتقاردىم جالعىز ءوزىم ءۇش جۇمىستى
بولسا دا سىرتىم جاداۋ، ءىشىم جارا». بۇل اقىن اپامىزدىڭ تىلعا سىڭگەن ەڭبەگىنە كۋا شۋماقتار.
37 جىل بويى قازاق سىنىپتارىنا ورىس ءتىلىن ۇيرەتكەن ارداگەر ۇستاز وڭىردەگى ايتىستىڭ دامۋىنا دا ءبىر ادامداي اتسالىسىپتى. 1984 -جىلى كەنەن ازىربايەۆتىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان ۇلكەن ايتىس ءوتىپ، سوندا جەرلەس ءىنىسى حاميت بالشابەكوۆتىڭ تۇساۋىن كەسكەن ەكەن. كەيىن سول حاميت شىعىستىڭ مۇقاعاليى اتانعانىن كوزى قاراقتى وقىرمان جاقسى بىلەدى.
ايگىلى جازۋشى عابيت مۇسىرەپوۆ وتباسىمەن شىعىسقا كەلگەن ساپارىندا وسى مايسارا اپامىزدىڭ جانۇياسى كۇتۋشىلەردىڭ اراسىندا بولىپ، باتاسىن العان. اقىن اجەيدىڭ سول كەزدىڭ يدەولوگياسى ءۇشىن ولەڭدى ورىس تىلىندە سۋىرىپ سالعان كەزدەرى دە از بولماپتى.
«دەگەندى دۇنيە تۇلكى، دۇنيە جالعان
تۇرعاندا قايرات قايناپ كىم تىڭداعان؟
بۇيىمداي سان جوعالىپ تابىلاتىن
جاستىق شاق، ورالساڭشى قايتا ماعان». بۇل جولداردى اقىن كوڭىلدىڭ جالىندى جاستىعىن اڭساۋى دەپ تۇيدىك.
«سەزەمىن جاستىق قايتا ورالماسىن،
دۇرسىلدەپ جۇرەك قايتا سوعا الماسىن.
بولعاندا تۋماق - سۇننەت، ولمەك - پارىز،
اللاعا ريزامىن، بۇگىن السىن». بۇل - دۇنيەگە ءتورت بالا اكەلىپ، ونىڭ ۇشەۋىن امان-ەسەن جەتكىزگەن انا جۇرەگىنىڭ شۇكىرى. جاڭالىققا قۇلاعى تۇرىك اجەمىز سوڭعى ەكى جىلدا كورۋدەن قالىپتى. قازىر مەرزىمدى باسپا ءسوزدى نەمەرەلەرىنە وقىتىپ الادى ەكەن.
ۇلت رۋحانياتىنا ءبىر ادامداي ەڭبەگى سىڭگەن اقىن اپامىزدى كەيىنگى ۇرپاق تانىماي بارادى-اۋ دەگەن ويمەن قولعا قالام العىنىمىزدى نەسىن جاسىرايىق. سويتسەك، مايسارا اجەي ينتەرنەت جۇلدىزى ەكەن. بۇكىل شىعارماشىلىق مۇراسى جازۋشىلار وداعىنا وتكىزگەن قولجازبامەن بىرگە جوعالعانىنا قاپالى اپامىز. ولەڭدەرىن كىتاپ ەتىپ شىعارسام دەگەن ارمانى سول قولجازبامەن بىرگە قۇردىمعا كەتكەن. قولدىڭ قىسقالىعى، جاستىڭ كارىلىگى، كىتاپ شىعارۋدىڭ قىمباتتىعى اقىن اپامىزدى زاماناۋي تاسىلگە كوشۋگە يتەرمەلەسە كەرەك. ءوزىنىڭ ومىرىنەن سىر شەرتەتىن تەرمەلەرى «يۋتۋب» سايتىندا تۇر. مۇنىسىن كەۋدەگە تۇنعان ولەڭى ەرتەڭ جانمەن بىرگە عايىپ بولماي، ارتقىعا ميراس بولىپ قالسىن دەگەن ۇمىتتەن تۋعان ارەكەتكە ۇقساتتىق.
«زىرلاسىن، ۋاقىت العا زىمىراسىن،
جايناسىن بەيبىت ءومىر، جىر تىنباسىن.
جالعاسىپ عاسىرلاردان عاسىرلارعا
بولاشاق ءبىز- تاريحتان سىر تىڭداسىن» - دەيدى ءوزى.
اۆتورى ەسىمجان تاقتىباي
