ناۋرىز باتا قالاي بەرىلەدى

استانا. قازاقپارات - «باتامەنەن ەل كوگەرەر، جاڭبىرمەنەن جەر كوگەرەر» دەيتىن حالقىمىز ەجەلدەن ءاربىر ءىسىن باتاسىز باستامايتىن. ۇرپاعىنا ۇلكەننەن باتا الۋدى، ەلدىڭ تىلەگىن، ىقىلاسىن الۋدى ساناسىنا ءسىڭىرىپ وتىرعان.

ناۋرىز باتا قالاي بەرىلەدى

باتا - ادال نيەت، شىنايى تىلەك ءبىلدىرۋ ءداستۇرى. سونداي- اق باتا - قازاق حالقىنىڭ دىنىمەن بىتە قايناسقان ءداستۇرىنىڭ كورىنىسى. قاسيەتتى دىنىمىزدە جاراتۋشىدان دۇعا ارقىلى مەدەت تىلەسە، داستۇرىمىزدە باتا ارقىلى جاقسى نيەت، ىقىلاس بىلدىرىلەدى، تىلەك ايتىلادى. ونى كوپتى كورگەن، ورتاسىنا سىيلى، اۋزى دۋالى، باتاگوي قاريالار بەرەدى.

حالقىمىز باتانى بەرىلەتىن جاعدايىنا قاراي بىرنەشە تۇرگە بولگەن. ولار: نارەستەگە باتا، اسقا باتا، ۇلعا باتا، قىزعا باتا، كەلىنگە باتا، ساپار باتا، جاستارعا باتا، سۇندەت توي باتاسى، ناۋرىز باتاسى، ورازا ايت باتاسى، جاراپازان باتاسى، داستارحان باتاسى جانە تاعى دا باسقالارى.

وسى باتالاردىڭ ىشىندە ناۋرىز باتاسىنىڭ ورنى ەرەكشە. بۇل كۇنى ادەتتە جاسى ۇلكەن كەمەڭگەرلەر كىشىگە باتا بەرەدى. جاستار تاڭ شاپاعىن كۇتىپ، سول كەزەڭدە اۋىل اقساقالدارىنىڭ، اقىلگوي باسشىلاردىڭ باتاسىن الۋعا اسىققان. ناۋرىزدا جاستار اقساقالداردان، بەدەلدى كىسىدەن «ناۋرىز- باتاسىن بەرىڭىز» دەپ باتا سۇرايدى. ناۋرىز باتاسى نەگىزىنەن تاڭ شاپاعى اتقاندا، جۇرت جينالىپ اقساقالدان باتا سۇراعاندا بەرىلگەن. اقساقالدارىمىزدىڭ ناۋرىز باتاسى ادەتتە «ۇلىس وڭ بولسىن، اق مول بولسىن» دەپ ەلگە، جەرگە دە بەرىلىپ جاتادى.

حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، اقىن ورازاقىن اسقار ناۋرىز تاقىرىبىنا ءبىر توپ سيكل ولەڭدەر ارناعان. سونىمەن قاتار، اقىننىڭ ەل اۋزىنان جيناپ قۇراستىرعان ناۋرىزعا بايلانىستى باتا- تىلەگى دە بار. سونىڭ ءبىرى مىنانداي:

ناۋرىز باتا

نيەتتەرىڭ اق بولسىن،

ناۋرىزدىڭ اقشا قارىنداي!

باستارىڭا باق قونسىن،

شاشىڭنىڭ بارلىق تالىنداي!

ساناسى ءوسىپ ادامنىڭ،

كوڭىلدە كىر قالماسىن.

قۇتى قاشىپ جاماننىڭ،

جاقسى تاپسىن جالعاسىن!

تىنىش بولسىن دالامىز،

تۇگەل بولسىن نۋىمىز!

تازا بولسىن اۋامىز،

تۇنىق بولسىن سۋىمىز!

قاتىگەزدىك جوق بولسىن،

ورالماسىن كەز وگەي.

كىرىسىمىز كوپ بولسىن،

بۇگىنگى ناۋرىز كوجەدەي!

اللاھۋ اكپار!

 ءسوز سوڭىندا باتاگوي اقساقال بايانباي مالىك ۇلىنىڭ ناۋرىز باتاسىن ۇسىنامىز.

 

اۆتور: ريزابەك نۇسىپبەك ۇلى

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى