ا ق ش- تىڭ ەكونوميكالىق ساياساتى امەريكا- قىتاي بايلانىسىنا كەرى اسەر ەتەدى
«وسى سالادا ا ق ش- تىڭ 30 مىڭ تۇرعىنى جۇمىسپەن قامتىلعانىنا قاراماستان، وعان تاۋەلدى وزگە سالالاردا ەڭبەك ەتىپ جاتقان 180 مىڭ ادام جۇمىسسىز قالدى. سوندىقتان بۇل شەكتەۋلەر ەشكىمگە دە ءتيىمسىز. ءبىز ا ق ش ۇكىمەتى وسى جاعدايدى ەسكەرىپ، رايىنان قايتادى دەگەن ۇمىتتەمىز»، - دەدى بەيجىڭدە ساۋدا مينيسترلىگىنىڭ باسقارما باسشىسى ۆان حەتسزيۋن.
ا ق ش- تىڭ ۇلتتىق ەكونوميكالىق ساياساتى امەريكا- قىتاي بايلانىسىن ۋشىقتىرىپ قويماي، عالامدىق ساۋدا تارتىبىنە دە كەرى اسەر ەتەدى. «بۇل - «ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك» دەگەن سىلتاۋمەن جاسالعان ساۋدا پروتەكتسيونيزمى». قىتايدىڭ كوممەرتسيا مينيسترلىگىنە قاراستى ساۋدانى قورعاۋ باسقارماسىنىڭ جەتەكشىسى ۆان حەتسزيۋن وسىلاي دەپ مالىمدەدى.
ونىڭ ايتۋىنشا، بولات پەن اليۋميني - حالىقارالىق ساۋدادا ەڭ كوپ سۇرانىسقا يە تاۋار. ولار كوبىنە تەك ازاماتتىق ماقساتتا قولدانىلادى. سوندىقتان ا ق ش- تىڭ بۇل ارەكەتى دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنىڭ شارتتارىن بۇزۋ دەپ باعالاپ وتىر. بەيجىڭ ءوزىنىڭ زاڭدى قۇقىعى مەن مۇددەسىن قورعاۋعا قاۋقارلى ەكەنىن دە جەتكىزدى.
ۆان حەتسزيۋن، ق ح ر كوممەرتسيا مينيسترلىگى ساۋدانى قورعاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى:
- ءبىزدىڭ د س ۇ ەلشىمىز ا ق ش- تىڭ بۇل قادامىنا كەلىسپەۋشىلىگىن ءبىلدىردى. قازىرگى ۋاقىتتا شەكتەۋ شارالارىنىڭ ءبىزدىڭ ساۋدا سالاسىنداعى مۇددەمىزگە قانشالىقتى اسەر ەتكەنىن انىقتاپ جاتىرمىز. ا ق ش- قا بولات ەكسپورتتايتىن ەلدەر نەگىزىنەن كانادا، مەكسيكا، جاپونيا جانە وڭتۇستىك كورەيا. ال قىتايدىڭ ۇلەسى 2 پايىزدى قۇرايدى.
بەيجىڭدەگى قارجىلىق زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى گۋان چجاويۋي ۆاشينگتوننىڭ بۇل ارەكەتىن قىتاي كاسىپورىندارىنا ەسكەرتۋ دەپ قابىلداۋ كەرەك دەگەن پىكىردە. ويتكەنى حالىقارالىق ساۋداداعى تالاس- تارتىستىڭ ارتىندا ءوزارا وندىرىستىك باسەكە جاتىر.
گۋان چجاويۋي، قىتاي حالىق ۋنيۆەرسيتەتى، قارجىلىق زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى:
- قازىرگى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ، قىتايلىق كاسىپورىندار ءونىمنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ قاجەت. وسىلايشا ساۋدا سوعىسى بولا قالعان جاعدايدا بارلىعىنا دايىن وتىرامىز. ارينە، بۇل تاۋارلارعا ءبىزدىڭ ىشكى نارىقتا دا سۇرانىس وتە جوعارى. سوندىقتان ا ق ش- تىڭ بۇل شەشىمى قىتاي ەكونوميكاسىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتە المايدى. مەنىڭشە، قىتاي مەن امەريكانىڭ ساۋدا- ەكونوميكالىق بايلانىسىنا سىزات ءتۇستى دەۋگە ءالى ەرتە.
ال قىتايدىڭ ساۋدا ءمينيسترى چجۋن شان بەيجىڭنىڭ رەسمي ۇستانىمىن دا جاريالاپ ۇلگەردى. «قىتاي ا ق ش- پەن ساۋدا سوعىسىنا نيەتتى ەمەس، ونىڭ ەشكىمگە پايداسى جوق، كەرىسىنشە الەمدىك ەكونوميكانىڭ دامۋىن تەجەيدى»، - دەدى ول.
گۋان چجاويۋي، قىتاي حالىق ۋنيۆەرسيتەتى، قارجىلىق زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى:
- بىلتىر ءتوراعا شي جينپيڭ مەن پرەزيدەنت دونالد ترامپتىڭ كەزدەسۋدەن كەيىن قىتاي - امەريكا قارىم- قاتىناسى دۇرىس باعىتتا وربيتىندەي كورىنگەن. دەسە دە، ءبىز ءارقاشان الدا بولاتىن كەز كەلگەن سىناقتارعا دايىن بولۋىمىز كەرەك.
ەستەرىڭىزگە سالايىق، وتكەن اپتادا عانا ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ بولاتقا 25 پايىز، اليۋمينييگە 10 پايىز باج سالىعىن قاراستىراتىن جارلىققا قول قويدى. ءبىراق اق ءۇي سولتۇستىك امەريكالىق ەركىن ساۋدا ايماعىنداعى كەلىسىمگە سايكەس كەدەندىك الىمنان كانادا مەن مەكسيكانىڭ بوساتىلۋى مۇمكىن ەكەنىن مالىمدەدى.
اۆتورلارى: نۇربەك بەكەن، جاڭ ءسۇي
www.24.kz
