جۇكتى ايەلدى نەلىكتەن رەنجىتپەۋ كەرەك؟
استانا. قازاقپارات - «جۇكتى ايەلدى جۇگەنسىز ادام رەنجىتەدى» دەپ قارايتىن قازاق حالقى، جۇكتى ايەلدەردى ەرەكشە قۇرمەتتەپ، ولاردى مۇلدە رەنجىتپەيدى، ۇرەيلەندىرىپ، قورقىتپايدى.
كەرىسىنشە، جۇكتى انالاردىڭ كوڭىلدى، قام-قايعىسىز، شات-شادىمان ءجۇرۋىن دارىپتەيدى. سەبەبى، قازاق حالقى جۇكتى انالاردىڭ كوڭىلدى-كوڭىلسىز بولۋى انا قۇرساعىنداعى بولاشاق ۇرپاقتىڭ تاعدىر-تالەيىنە ساياتىن وتە ماڭىزدى ءىس دەپ قاراپ، جۇكتى انالاردى رەنجىتەتىن، قورقىتاتىن، ۇرەيلەندىرەتىن، سونداي-اق، ۋايىمعا باتىرىپ، قايعى-قاسىرەتكە سالاتىن قاندايدا ءىس-قيمىل مەن سوزگە قاتاڭ تىيىم سالادى.
سونىمەن بىرگە، جۇكتى انالارعا ۇنەمى كوڭىل كوتەرەتىن قىزىقتى اڭگىمەلەر ايتىپ بەرىپ، كورشى اۋىلدارعا ەرتىپ بارىپ كوڭىلىن كوتەرىپ، ەمىن-ەركىن كۇلىپ-ويناۋىنا جاعداي جاساپ بەرىپ وتىرادى. تاجىريبەلى ەنەلەر اۋىل ايەلدەرى مەن ءانشى-جىرشى، ءازىلقوي ادامداردى ءجيى-ءجيى قوناق ەتىپ، كەلىنىنە ان- جىر، ءازىل، اڭگىمە تىڭداتىپ، ونىڭ كوڭىل- كۇيى كوتەرىڭكى، رۋحى سەرگەك بولۋىنا شارت- جاعداي جاسايدى.
قازاق ۇعىمىندا جۇكتى انا كوڭىلدى، رۋحتى، سەرگەك بولسا، سونداي-اق، ءان-كۇي، ولەڭ- جىر، ءازىل، اڭگىمەلەردى كوپ تىڭداسا، بولاشاق ۇرپاق سەزىمگە باي، وجەت تە ونەرلى، اق كوڭىل، اشىق- جارقىن، اقىلدى، ءبىلىمدى، ونەرسۇيگىش بولادى. ال، قۇرساقتاعى كەزىندە اناسى كوپ رەنجىسە، ۇرەي مەن قورقىنىش، قايعى مەن قاسىرەت ىشىندە جۇرسە، جىلاپ-سىقتاسا، ۇرىس-كەرىسكە كوپ ۇشىراسا، وندا، بولاشاق پەرزەنت قاتىگەز، قانىپەزەر، دورەكى، ارسىز، ۇياتسىز، مەيىرىمسىز، قايىرىمسىز، اتا-اناعا وپاسىز بولادى دەپ قارايدى.
سول سەبەپتى، جۇكتى انالاردى ۇلكەن- كىشى تۇگەل سىيلاپ، قۇرمەتتەپ، داۋ- جانجال، ۇرىس- كەرىس، ۋايىم-قايعىدان اۋلاق ۇستاپ، ولاردى رەنجىتپەۋگە كۇش سالادى. قورىقسا، شوشىنسا تۇسىك تاستايدى، بالا اقاۋسىز ءوسىپ- جەتىلە المايدى دەپ، جۇكتى ايەلدەردى قورقىتپايدى، تۇندە دالاعا جالعىز شىعارمايدى، جالعىز جولاۋشى جۇرگىزبەيدى، ت. ب.
جۇكتى ايەلدەردى رەنجىتپەۋ داعدىسىنىڭ عىلىمي ءمان-ماعىناسى وتە تەرەڭ. ول جۇكتى انالاردىڭ كوڭىل كۇي تۇراقتىلىعىن ساقتاپ، ولاردى ۋايىم- قايعىدان ارىلتىپ، رۋحتى، سەرگەك جۇرۋىنە مۇمكىندىك جاسايدى دا، قۇرساقتاعى پەرزەنتتىڭ اقاۋسىز ءوسىپ- جەتىلۋىنە، دۇنيەگە ءتورت مۇشەسى ساۋ، ەس- اقىلى دۇرىس ساپالى ۇرپاق بولىپ كەلۋىنە عىلىمي نەگىز قالايدى.
ال، جۇكتى انالاردىڭ كوڭىل كۇيى ۇنەمى قوبالجۋلى، ۇرەيلى، قورقىنىشتا بولسا، قام-قايعىدان ارىلا الماسا، وندا انانىڭ ازىقتانۋى دا ناشارلاپ، قۇرساقتاعى پەرزەنتتىڭ جەتىلۋىنە كەرى اسەر جاسايدى. ۋايىم- قايعىنى كوپ شەگىپ، كوپ رەنجىگەن انادان تۋعان بالانىڭ ەس-اقىلى مەن زەيىن- زەردەسى وتە ءالسىز بولادى.
ءتىپتى، دۇنيەگە ميعۇلا، مەڭىرەۋ، ساقاۋ، كەرەڭ، شۇناق، جىرىق سياقتى مۇگەدەك پەرزەنتتەر اكەلەدى.
ايىپ ءنۇسىپوقاس ۇلى
islam.kz