باس پروكۋرور: ەندى ازاماتتار تەلەفونى جاسىرىن تىڭدالعانىن بىلەدى
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قۇقىقتىق قورعاۋ قىزمەتىنىڭ پروتسەستىك نەگىزدەرىن جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ءماجىلىس ماقۇلداپ، سەناتقا جىبەرگەن بولاتىن.
«بۇل زاڭ جوباسى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىن كۇشەيتپەيدى، بىزگە ەشقانداي جاڭا وكىلەتتىك بەرمەيدى. زاڭ جوباسىنىڭ ماقساتى ءبىزدىڭ موينىمىزعا جاڭا مىندەتتەردى جۇكتەۋ بولىپ وتىر»، - دەدى باس پروكۋرور جاقىپ اسانوۆ بۇگىن سەنات وتىرىسىندا.
زاڭ جوباسى 5 ماڭىزدى باعىتتى قامتيدى. ءبىرىنشى باعىت - قىلمىستىق پروتسەستە ادامنىڭ قۇقىن قورعاۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ. ەكىنشى باعىت - قىلمىستىق پروتسەستە جارىسپالىقتى كۇشەيتۋ. تاعى ءبىر ماڭىزدى مىندەت - سوتقا دەيىنگى سوت باقىلاۋىن كۇشەيتۋ.
بۇدان بولەك، تەرگەۋ جۇرگىزۋ ءتارتىبىن وڭتايلاندىرۋ جانە تەرگەۋ، پروكۋراتۋرا جانە سوت وكىلەتتىلىكتەرىنىڭ قايتالانۋىن بولدىرماۋ، ولاردىڭ ناقتى ءبولۋ. بۇل شارالار قىلمىستىق پروتسەستى جاڭعىرتۋعا، ونى جەتىلدىرۋگە باعىتتالىپ وتىر.
«تەرگەۋ ورگاندارى كوپ جاسىرىن تەرگەۋ امالدارىن جاساۋعا قۇقىلى. مىسالى، اڭديدى، ازاماتتاردىڭ اڭگىمەسىن جاسىرىن تەلەفون ارقىلى تىڭدايدى. وسىنداي ءبىراز نارسەلەر بار. ءبىراق كەيىن كۇدىك راستالمايدى. سوسىن تەرگەۋ ورگانى نە ىستەيدى؟ جىلى جاۋىپ قويا سالادى. ادام ونى تىڭداعانى جونىندە ەشتەڭە بىلمەيدى. وسى پراكتيكانى زاڭ ارقىلى بۇزىپ وتىرمىز. ەگەر كۇدىك راستالماسا، وندا مىندەتتى تۇردە تەرگەۋ ورگانى ادامعا «سىزگە قاتىستى وسىنداي جاسىرىن تەرگەۋ امالى جۇرگىزىلدى» دەگەن حاتتى جىبەرۋگە مىندەتتى»، - دەپ اتاپ ءوتتى اسانوۆ.
زاڭ جوباسىنا سايكەس، ادامدى سانكتسياسىز ۇستاۋ مەرزىمى 72 ساعاتتان 48 ساعاتقا قىسقارتىلادى. ال كامەلەتكە تولماعاندار ءۇشىن 24 ساعات بولادى.
ءبىراق 72 ساعات مەرزىمى مىنانداي كۇردەلى ىستەر - اسا اۋىر قىلمىستار، تەرروريزم جانە ەكسترەميزم، جاپپاي تارتىپسىزدىك، قىلمىستىق توپتار جاساعان قىلمىس؛ زاڭسىز ەسىرتكى اينالىمى جانە كامەلەتكە تولماعاندارعا قارسى جىنىستىق قىلمىستار؛ ادام ولىمىنە اكەلگەن قاساقانا ءىس- ارەكەتتەر بولعاندا قالادى.
سونداي-اق، بيزنەسكە قىسىمدى ازايتۋ ءۇشىن ەكونوميكالىق قىلمىستار بويىنشا سوتقا دەيىنگى قاماۋعا الىنبايتىن بولادى. ونداي قىلمىستار ادامنىڭ ومىرىنە ءقاۋىپتى ەمەس. ارينە، رەيدەرلىك، جالعان اقشا جاساۋ، كونتراباندا، قارجى پيراميدالارى جانە ۇيىمداسقان قىلمىستار، قىلمىستىق توپتار وعان كىرمەيدى.
ەنگىزىلىپ جاتقان تاعى ءبىر جاڭالىققا توقتالساق، «بۇيرىق ءوندىرىسى» دەگەن جاڭا ينستيتۋت ەنگىزىلمەك. ياعني، تەرىس قىلىق جانە ونشا اۋىر ەمەس قىلمىستاردى قاراۋ مەرزىمى قىسقارادى.
ادام كىناسىن مويىنداپ تۇرسا، دالەلدەر جەتكىلىكتى بولسا، ايىپپۇلعا كەلىسسە، سونداي-اق ەشكىم داۋ كوتەرمەسە، ونداي جاعدايدا «بۇيرىق ءوندىرىسى» قولدانىلادى. دەمەك، ۇزاق تەرگەۋ مەن سوت پروتسەسىن جۇرگىزۋدىڭ قاجەت جوق.
بۇعان قوسا، ادۆوكاتتاردىڭ مۇمكىندىكتەرى كەڭەيتىلىپ وتىر. قورعاۋشى تەرگەۋشىنىڭ پوزيتسياسىمەن، پروكۋروردىڭ شەشىمىمەن كەلىسپەسە، سوت ارقىلى تەرگەۋشىنى ءوز تالابىن ورىنداۋعا ماجبۇرلەي الادى.
سەنات دەپۋتاتتارى بۇگىن زاڭدى ەكى وقىلىمدا قاراپ، قابىلدادى. ەندى ول پرەزيدەنتتىڭ قول قويۋىنا جىبەرىلەدى.
