قىستا ءجيى قوزاتىن اۋرۋلار

 ساقتانىپ جۇرگەنىڭىز ابزال. ال ودان بولەك شە؟ جۇرەكتى جۇدەتپەڭىز جۇرتشىلىق اراسىندا جۇرەك- قان تامىرلارى اۋرۋلارى جازدىڭ اپتاپ ىستىق كۇندەرىندە قوزادى دەگەن ۇعىم بار. ال ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە قاراعاندا، كەرىسىنشە، مۇنداي اۋرۋلار قىستا كۇشەيەدى ەكەن. اسىرەسە قان قىسىمى ارتۋى جيىلەيدى، ءوز كەزەگىندە بۇل جۇرەككە سالماق تۇسىرەدى. ودان بولەك، تۇماۋ، جەدەل- وتپەلى تىنىس جولى اۋرۋلارى، انگينا بۇل كەزدە جيىلەيدى دە، دۇرىس ەمدەلمەسە جۇرەك بۇلشىق ەتتەرىنىڭ قابىنۋىنا (ميوكارديت) سوقتىرىپ، ءتىپتى جۇرەك جەتىسپەۋشىلىگىنە دە سەبەپ بولادى ەكەن.

ىستىق جانە سۋىق اۋانىڭ كەنەتتەن الماسۋى دا كورونارلىق ارتەريا تامىرلارىنىڭ قۇرىسۋىن، ينفاركتتى تۋىنداتۋى مۇمكىن. قىستا ادام دۇرىس تاماقتانبايدى، ونىڭ قيمىل- قوزعالىسى دا ازايادى، ءوز كەزەگىندە بۇل اعزا ۇلپالارىنا وتتەگىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن تۋىنداتادى، ودان زات الماسۋى ناشارلايدى. وسىنىڭ ءبارى ءتۇپتىڭ- تۇبىندە اتەروسكلەروز، ينفاركت، ينسۋلت سياقتى اۋرۋلارعا سەبەپ بولا الادى. سوندىقتان قىستا تازا اۋادا جيىرەك سەرۋەندەگەن ابزال. كۇن ايازدى بولسا، دەنەنى وعان بىرتىندەپ ۇيرەتۋ كەرەك. تۇماۋعا قارسى ەكپە جاساتقان ءجون. اسىرەسە بۇل جۇرەك- قان تامىرلارى دەرتىنەن زارداپ شەگەتىندەر ءۇشىن قاجەت. سەمىرۋدەن ساقتانىڭىز قىستا ادام اعزاسىندا ەندورفين (قۋانىش گورمونى) از تۇزىلەدى، سول سەبەپتى ادام ديستونياعا ءجيى شالدىعادى. مۇندايدا كەي ادامداردىڭ مايلى، ءتاتتى نەمەسە اشى تاعامدارعا تابەتى ارتادى. بۇل ەندورفين ءتۇزىلۋى ءۇشىن قاجەت. ءبىراق تاماقتى بۇلايشا شامادان تىس جەۋ سەمىرۋگە سەبەپ بولادى. كۇن ساۋلەسىنىڭ اسەرىنەن تۇزىلەتىن د ءۆيتامينىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى دە وسىنداي جايلارعا سوقتىرادى. سونداي- اق زات الماسۋىنىڭ باياۋلاۋى دا سەمىرۋدى كۇشەيتە تۇسەدى.

 اۆيتامينوزدان ابايلاڭىز قىستا تەرى تۇلەپ، قۇرعاپ، قىشيتىن، ەرىن ۇشتارى جارىلاتىن، ءتىس، يەك قانايتىن كەزدەر بولادى. شاش تا تەز قۇرعاپ نەمەسە مايلانىپ، ءجيى تۇسەدى. تىرناق سىنعىش بولادى. وسىنىڭ ءبارىنىڭ نەگىزگى سەبەبى -  اۆيتامينوز. قىستا ادام اعزاسىنا ازىقپەن بىرگە تۇسەتىن ۆيتاميندەر ازايادى. جازداعىداي بالعىن كوكونىس، جەمىس- جيدەكتەر جوق، ال ۇزاق ساقتالعان، وڭدەلگەندەرىندە اعزاعا قاجەتتى ۆيتامين، ميكروەلەمەنتتەر از. ونىڭ ۇستىنە ادام قىستا ءجيى اۋىرىپ، ءتۇرلى انتيبيوتيكتەر قابىلدايدى، بۇل ىشەكتىڭ ميكروفلوراسىن بۇزادى. مۇنداي جايسىزدىقتارعا ۇرىنباس ءۇشىن اقۋىز، ماي، كومىرسۋى تەڭدەي دارەجەدەگى ازىقتاردى تۇتىنۋعا تىرىسۋ كەرەك. ەت، سۇزبە، جۇمىرتقا، بالىق ەتى، كوكونىس، جەمىس- جيدەكتەر، ءداندى- داقىلدار اعزاعا پايدالى. ونداي ازىقتار ازدىق ەتسە، پوليۆيتاميندەر، ءۆيتاميندى پرەپاراتتار قابىلداپ تۇرۋ كەرەك. ءبىراق قانداي دا ءبىر ۆيتامين نەمەسە ءدارى ءىشۋ ءۇشىن الدىمەن دارىگەرمەن كەڭەسىپ العان ابزال.

 اللەرگياعا ۇرىنباڭىز قىستا كەي ادامداردى اللەرگيا ابىرجىتەتىنى بار. ياعني تەرىنىڭ كەي جەرلەرى تىتىركەنىپ، قىشيدى نەمەسە اشيدى، بورتەدى. بۇل -  ىستىق- سۋىقتان. وندايعا ۇرىنباس ءۇشىن تەرىنى ىلعالداپ تۇرعان ءجون، ياعني ارنايى كرەم جاعۋى كەرەك، سۋدى جەتكىلىكتى مولشەردە ءىشىپ جۇرگەن ءجون. جالپى، تەرىنى ىلعالداۋ دالاعا شىعاردان كەمىندە ءبىر ساعات بۇرىن جاسالعانى دۇرىس. كەيدە مۇرىن بىتەلىپ، كوز جاساۋرايتىنى بولادى. بۇل سۋىقتان بولاتىن رينيت نەمەسە كونيۋكتيۆيت بەلگىسى. ونى انتيگيستاميندىك پرەپاراتتارمەن ەمدەيدى. ىلعالدىڭ جەتىسپەۋى نەمەسە كوپتىگى، سۋىق، جەل سياقتى جاعىمسىز جايلار حەيليتكە دە سوقتىرادى. بۇل -  ەرىن اۋرۋى. ول كوبىنە تاز اۋادا جۇمىس ىستەيتىن ادامداردا كەزدەسەدى. تومەنگى ەرىن قۇرعاپ، ۇساق بورتپەلەر پايدا بولادى. تەرىدە قابىنۋ نەمەسە باسقاداي ءبىر جاعداي بولعاندا ءبىرىنشى كەزەكتە دارىگەرگە كورىنگەن ابزال. ا، ە، س ۆيتاميندەرىن قابىلداۋ كەرەك. ك ءۆيتامينىن، ۆ توبى ۆيتاميندەرىن تۇزەتىن بيفيدوباكتەريالار قابىلداعان ءجون. بۇلار دەنساۋلىققا دا، دەنە سىمباتى ءۇشىن دە پايدالى، اعزاعا ازىقتىق زاتتاردىڭ جاقسى ءسىڭۋىن قامتاماسىز ەتەدى. سونداي- اق جايسىزدىق سەزىنگەن كەزدە اسكوربين قىشقىلىن، دارىلىك شوپتەر تۇنباسىن ءىشىپ تۇرعان پايدالى. دەنە سىمباتىنىڭ قالىپتان ارتىپ كەتپەۋىن قاداعالاۋ كەرەك. قىستا ادام 3-4 كيلوعا وڭالسا، جامان ەمەس، ال سالماقتىڭ ودان كوپ بولۋى دەنساۋلىققا زيانىن تيگىزەدى.

 zamana.kz

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى