نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ قاناتتى سوزدەرى

 استانا. قازاقپارات - نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ قازاق حالقىنىڭ قوعامدىق- ساياسي ءومىرى، ەكونوميكا جانە مادەنيەتى، ۇلتتىق سالت- ءداستۇردىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى تاڭداۋلى پىكىرلەرىن ۇسىنامىز.

نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ قاناتتى سوزدەرى

مەن ءۇشىن ەلىمدى دامىعان ەلدەردىڭ ساپىنا تۇرعىزىپ، ساناتىنا قوسۋدان ۇلكەن ماقسات جوق.

***

ەلى مۇراتقا جەتپەي تۇرىپ، ەرى مۇراتقا جەتۋشى مە ەدى؟ سوندىقتان ەلدىكتىڭ قامىن ەڭ الدىمەن ويلاماي بولمايدى.

***

ەگەر ءبىز مەملەكەت بولىپ تۇرعىمىز كەلسە، ءوزىمىزدىڭ مەملەكەتتىگىمىزدى ۇزاق ۋاقىتقا مەڭزەپ قۇرعىمىز كەلسە، وندا حالىقتىڭ رۋحانياتىنىڭ باستاۋلارىن تۇسىنگەنىمىز ءجون.

***

وتانداستارىمنان بولەك ۋايىمىم دا جوق، ولاردان بولەك قايعىم دا جوق. نەنى دە بولسا ەلمەن بىرگە كورەمىن، ەلمەن بىرگە توزەمىن، ەلمەن بىرگە جەڭەمىن.

***

ادامعا قۇداي ءومىردى ءبىر- اق رەت بەرەدى. ونى شىمكەنتتە ءسۇرۋ كەرەك.

***

جەر جاقىندىعى تاعدىرىڭ مەن تاريحىڭدى جاقىنداستىرماي قويمايدى.

***

اۋىل - قازاقتىڭ التىن بەسىگى.

***

كوپتەگەن ەلدەردى ارالادىم. تابيعاتى عاجايىپ تالاي ولكەنىڭ سۇلۋلىعىنا كوز قۇمارىمدى سۋاردىم. ءبىراق ءبارى دە ءوزىم تۋىپ- وسكەن قازاعىمنىڭ جەرىنە، الاتاۋدىڭ ءبىر بوكتەرىنە جامباستاي جىعىلعان ءۇش قوڭىر توبەگە جەتپەدى. بالالىعىمنىڭ، ساعىنىشىمنىڭ التىن قازىعى سوندا ەكەن.. .

***

مەن ءوز حالقىمنىڭ جولىندا باسىمدى بايگەگە تىككەن اداممىن.

***

بابالارىن قالتقىسىز قاستەرلەي بىلگەن حالىق بالالارىنىڭ بولاشاعىن دا قاپىسىز قامداي الماق.

***

حالىقتىڭ سەنىمىن اقتاۋدان ارتىق ابىروي جوق، بولۋى دا مۇمكىن ەمەس.

***

قازاقتى قۇداي شىدامىنان اجىراتپاسىن.

***

ەلىمىزدىڭ باستى بايلىعى، ەڭ قاستەرلى قازىناسى جەردىڭ استىندا دا ەمەس، ۇستىندە دە ەمەس - ادامدارىمىزدىڭ جۇرەگىندە.

***

تاۋەلسىزدىك - تاريحتىڭ ماڭگىگە ءبولىپ بەرگەن ەنشىسى ەمەس، حالىقتاردىڭ مامىراجاي ءومىر سۇرۋىنە بەرىلگەن كەپىلدىك تە ەمەس: اڭعال بولماعانىمىز ابزال.

***

تاۋەلسىزدىكتىڭ قايتا ورالعانى - ءبىزدىڭ اتا- بابالارىمىزدىڭ سان عاسىرلىق ازاتتىق كۇرەسىنىڭ زاڭدى وتەۋى. جاراتقان يەنىڭ جاساعان ادىلدىگى. اتا- بابالارىمىزدىڭ وسىنشاما بايتاق جەردى اق نايزانىڭ ۇشىمەن، اق بىلەكتىڭ كۇشىمەن قورعاپ قالعانىنىڭ ارقاسى.

***

باسقاعا جالتاقتايتىن كۇننەن كەتتىك. بار بايلىعىمىزدى وزىمىزگە بۇيىراتىن ەتتىك. قوعامنىڭ ساياسي تۇراقتىلىعى مەن بىرلىگىنە جەتتىك. قىسقاسى، ەگەمەن ەل بولۋدىڭ ەڭ اۋىر بەلەسىنەن وتتىك.

***

قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى بەيبىت جولمەن كەلدى. بۇل - ازاتتىق ءۇشىن الىسقان مىڭ- مىڭداعان ازاماتتاردىڭ قاسيەتتى قانىنىڭ وتەۋى. بۇل - بۇكىل تاريحىندا وزگەلەرگە قيانات جاساۋ دەگەندى بىلمەگەن حالىقتىڭ پەيىلىنىڭ قايتارىمى.

***

قانداستارىمىزعا قاراتىپ ايتار جايدىڭ تاعى ءبىرى - تاريحي وتانىنا ورالعان اعايىن، ەڭ الدىمەن، «قازاقستانىم ماعان نە بەرەدى؟ » دەپ ەمەس، «مەن قازاقستانىما نە بەرەمىن؟ » دەپ ويلانعانى دا دۇرىس بولار ەدى.

***

بۇگىنگى ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ قاينار كوزى - قازاق حالقىنىڭ سان عاسىرلار بويعى كۇرەسىندە، ازاتتىققا ۇمتىلعان قايسارلىعىندا جاتىر.

***

بويىندا قانى بار، نامىسى بار ءاربىر ازامات: «ەندى تاۋەلسىزدىكتى قالاي كەمەلدەندىرەمىز، ەلدىڭ كوسەگەسىن قايتسەك كوگەرتەمىز؟ !» دەپ وي- ساناسىن قامشىلاۋى كەرەك.

***

حالىق كەشپەيتىن ءبىر- اق نارسە بار: ەلدىڭ قولىنا زارىقتىرىپ كەلىپ قونعان باقىت قۇسىنان - تاۋەلسىزدىكتەن ايىرىلۋدى كەشپەيدى.

***

ماسەلە - قاي توپتىڭ جەڭەتىندىگىندە نەمەسە بيلىك باسىنا كىمنىڭ كەلەتىندىگىندە ەمەس، ماسەلە - تاۋەلسىزدىكتىڭ تاعدىرىندا.

***

سوعىس ەڭ باستى قۇندىلىقتى - ادامنىڭ ءومىرىن ۇزەدى. ال ومىردەن ارتىق ەشتەڭە جوق.

***

شىعىستىڭ ساياسي مۇددەلەرى كوبىنە- كوپ ءداستۇرشىل توپتاردىڭ قولداۋىنا ارقا سۇيەيدى.

***

ساياسي ەليتا جالپىۇلتتىق مۇددەلەردى ءبىلدىرۋ، ونى بارىنشا ءدال ساۋلەلەندىرۋ، ءسويتىپ حالىقتىڭ ءوزىن- ءوزى تانىپ، باعالاۋ دارەجەسىن كوتەرۋ قابىلەتىمەن ەمەس، سول مۇددەلەردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جولىن تابۋ قابىلەتىمەن دە دارالانىپ تۇرۋعا ءتيىس.

***

ەكونوميكادا ەرتەڭگى ءىستى بۇگىن اتقارىپ تاستاۋعا بولار، ءبىراق ساياساتتا ەرتەڭگى ءىستىڭ ەرتەڭ اتقارىلعانى ءجون.

***

ۇلتتىق يدەيانى ۇلتتىق استامشىلىق يدەياسىنا اينالدىرۋ ەشبىر ەتنوسقا دا وپا بەرگەن ەمەس.

***

كوپ ۇلتتىلىق - قوعامنىڭ كەمشىلىگى ەمەس، ارتىقشىلىعى.

***

ادام بالاسى قاي جەردە جۇرسە دە ومىرگە شىر ەتىپ ءتۇسىپ، انا ءالديىن ەستىگەننەن باستاپ، ءوزىن - قازاقپىن، ورىسپىن، ۋكراينمىن، وزبەكپىن دەپ سەزىنەدى. ادام بويىنداعى بۇل سەزىمدى قانداي اسا زور يدەولوگيالىق قارۋمەن اتقىلاساڭ دا، شاپقىلاساڭ دا قۇرتىپ جىبەرە المايسىڭ.

***

بۇكىل كەڭەستىك تاريح قولىندا حالىقتاردىڭ قۇقىن تاپتاۋ مەن تىكەلەي گەنوتسيد قانى بار.

***

ءبىز تۇرمىستاعى ۇلتشىلدىقتى، چينوۆنيكتىك مەيىرىمسىزدىكتى، بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنداعى ويلانباي جاريالانعان ماقالالاردى نازاردان تىس قالدىرماۋعا ءتيىسپىز. بۇل جەكە- جەكە وقيعالار بولىپ كورىنەر، ءبىراق ول اۋىر زارداپتارعا دا اكەلىپ سوعۋى مۇمكىن.

***

ۇلت ماسەلەسىن شەشۋدىڭ امبەباپ ادىستەرى بولمايدى.

***

ءوز قاتەڭدى ءوزىڭ ءتۇسىنىپ، ءوزىڭ تۇزەتە ءبىل: ساياساتشى دانالىعى دەگەنىمىز - وسى.

***

ۋاقىتتىڭ ءبىر قاسيەتى - سەنبەستى يلاندىرادى، كونبەستى ىرقىنا الادى.

***

كەيدە بۇگىنگى مۇمكىندىكتەردىڭ ەرتەڭ قاتەرگە اينالۋى نەمەسە كەرىسىنشە بولىپ شىعۋى دا ابدەن مۇمكىن.

***

يدەيالىق باعدارلامالار دوگمالارعا ەمەس، ءومىر شىندىعىنا نەگىزدەلگەنى ماڭىزدى.

***

دۇنيە جاھاندىق، ءوزارا تاۋەلدىلىك سيپات الدى: جاھاندىق ارىپتەستىك ۇستەمدىك ەتۋ ءۇشىن بۇل تانىم ءبىزدىڭ بەرىك پرينتسيپىمىزگە اينالۋى ءتيىس.

***

ءالسىزدىڭ وزىنە وداقتاس بولاتىن كۇشتىنى تاڭدامايتىنى اقيقات، ال وزىنەن كۇشتىگە باعىنۋعا ءماجبۇر بولاتىنىن اڭدامايتىنى وكىنىشتى.

***

بايسالدى ساياساتكەر «ءىس- ارەكەتىم باسپا ءسوز بەتىندە ناشار باعا الىپ قالۋى مۇمكىن- اۋ» دەگەن قاۋىپ- قاتەردەن قورىقپاۋعا ءتيىس.

***

ەڭ باستى مىندەت - قايتالاپ ايتامىن، حالىقتىڭ رۋحىن كوتەرۋ. وزىنە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋ.

***

زيالىلار بىرلىگى - ەل بىرلىگى.

***

ۇلىلار قاشاندا حالىقتى رۋحاني اسىلداندىرىپ وتىرعان.

***

ناعىز وتانشىلدىقتىڭ باستى ولشەمى دە ءبىزدىڭ زيالىلارىمىزدىڭ ادالدىعى مەن ادىلدىگىندە، ەلى مەن حالقىنىڭ الدىنداعى پارىزىن تەرەڭ تۇسىنۋىندە.

***

زيالىلاردىڭ ساياساتكەرلەر قولىنداعى ويىنشىققا اينالۋعا حاقىسى جوق. زيالىلار ساياساتكەرلەرگە قاراعاندا اناعۇرلىم ارعى كەلەشەكتى بولجاۋى كەرەك.

***

تۇراقتىلىق ساياسي ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ كۇشكە نەگىزدەلمەگەن تاسىلدەرىنە سۇيەنگەندە عانا ساقتالماق.

***

ساياساتتىڭ نەگىزگى ماقساتى - ادام قامى، قوعام قامى، ەل قامى.

***

قاۋەسەت دەگەن قارا كۇيە سياقتى: كۇيدىرمەيدى، كۇيەلەيدى.

***

تەڭىزدە داۋىل تۇرعاندا، تۇبىندەگى قوقىستىڭ ءبارى سۋدىڭ بەتىنە شىعا كەلەدى.

***

اقىل تابىلماي تۇرىپ، ەشتەڭە دە تابىلمايدى.

***

تەرروريزممەن كۇرەسكە ەلىگىپ، ەلدەر مەن حالىقتاردى «تاس عاسىرىنا» قۋىپ تىعۋ ارقىلى ءبىز «تەرروريزم» ۇعىمىن كەلمەسكە كەتىرۋدىڭ ورنىنا، تەك قانا جانداندىراتىن بولامىز.

 Baq.kz

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى