قىرعىزستان پرەزيدەنتى مالىمدەمەلەرىمەن ەل نازارىن نەگىزگى ماسەلەدەن اۋدارۋدى ويلايدى - ەرلان قارين
استانا. قازاقپارات - ەرلان قارين قىرعىزستاندا المازبەك اتامبايەۆتىڭ پرەزيدەنتتىك كەزەڭىن قورىتىندىلاعان باسپا ءسوز ءماسليحاتىندا سويلەگەن سوزىنە قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى،
دەپ حابارلايدى «قازاقپارات» ح ا ا ءتىلشىسى قازاقستاندىق ساياساتتانۋشىنىڭ فەيسبۋك پاراقشاسىنداعى جازباسىنا سىلتەمە جاساپ.
«بۇگىن پرەزيدەنت المازبەك اتامبايەۆ باسپا ءسوز ءماسليحاتىن وتكىزىپ، پرەزيدەنت بولعان كەزەڭىن قورىتىندىلادى. جالپى، ەموتسيالىق مازمۇندا ويىن جەتكىزگەنى بولماسا، جاڭالىق بولارداي ەشتەڭە ايتقان جوق. اتامبايەۆ ءبىر ويىمەن ءبىر ءسوزدى عانا قايتالاي بەرەدى. ءبىراق، ءار ايتقان سايىن ءسوزىن ەموتسيالىق تۇرعىدا جاڭاشا قالىپپەن جەتكىزەدى»، - دەيدى ساياساتتانۋشى.
ەرلان قاريننىڭ پىكىرىنە سۇيەنسەك، باسپا ءسوز ءماسليحاتىنىڭ وتەتىنى تۋرالى الدىن الا ءبىرشاما ايتىلىپ، ونىڭ 2-3 ساعات سوزىلاتىنى تۋرالى پىكىرلەر بولعانىمەن، اتامبايەۆ ءوزىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنىڭ قورىتىندىسى تۋرالى ەشتەڭە ايتا الماعان، جاڭا كورسەتكىشتەردى كەلتىرمەي، كۇتىلگەنىندەي قازاقستان تاراپىنا كەزەكتى مارتە ءتىل تيگىزگەن.
«ءبىراق، مۇنىڭ ءبارى ادەيى جاسالىپ وتىر. اتامبايەۆ انتي قازاقى مالىمدەمەلەرىمەن ەلدىڭ نازارىن نەگىزگى ماسەلەدەن اۋدارۋدى ويلايدى. سەبەبى، ناتيجە ايتارلىقتاي كوڭىل قۋانتپاي تۇر - اتامبايەۆ ءوزىنىڭ مۇراگەرىنە كوڭىل كونشىتپەس مۇرا قالدىرا وتىرىپ، پرەزيدەنتتىك تاقتى تاستاپ بارادى. ەكونوميكالىق ساياساتتا دا ول جاعدايدى جاقسارتا الماي، تەك ەلدىڭ جاعدايىن قيىنداتا ءتۇستى. مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى 2016 -جىلى 20 ميلليارد سومدى قۇراعان بولاتىن. بۇل قىرعىزستان ءۇشىن 20 جىلدىڭ ىشىندە ەڭ رەكوردتى كورسەتكىش ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. اتامبايەۆ پرەزيدەنت بولا باستاعان 2011 -جىلدان بەرى بيۋدجەتتىڭ جەتىسپەۋشىلىگى 50 پايىزدان اسىپ كەتتى. بۇعان قوسا جەتىسپەۋشىلىكتى ىشكى قارجى كوزدەرى ەسەبىنەن جابۋ بويىنشا كورسەتكىش 6,5 ميلليارد سومدى قۇراعان بولاتىن. ال قازىر ول سان 19 ميلليارد سومعا جەتتى»، - دەيدى ول.
ەرلان قارين ءوز سوزىندە باسقاشا ايتقاندا، كەتىپ بارا جاتقان پرەزيدەنت جەتىسپەۋشىلىكتى جابۋ ءۇشىن (75 پايىزىن) سىرتقى قارجى كوزدەرىن پايدالانا وتىرىپ، مەملەكەتتىڭ قارىزىن ءوسىرىپ جىبەرگەنىن ايتادى. ال مەملەكەتتىك قارىز قىرعىزستاندا جالپى ىشكى ءونىمنىڭ 62 پايىزىن قۇراپ وتىر. بۇل دا سوڭعى 25 جىلداعى رەكوردتىق كورسەتكىش.
«وسىدان- اق قازاقستاننىڭ ناقتى ماقساتتى قاجەتتىلىككە بەرمەك بولعان 100 ميلليون دوللارىنان اتامبايەۆتىڭ نەگە باس تارتقانىن اڭعارۋعا بولادى. ە ا ە و- نىڭ ورتاق ستراتەگياسى ءۇشىن، ياعني فيتوسانيتارلىق جانە كەدەندىك باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ماقساتىندا بولىنگەلى وتىرعان قاراجاتتى اتامبايەۆ پەن ونىڭ كومانداسى بيۋدجەتتىڭ جىرتىعىن جاماۋ ءۇشىن قولدانباق بولعان. بۇنىڭ ىسكە اسپايتىنىن بىلگەننەن كەيىن ولار سيرككە ۇقساس قويىلىمدى ۇيىمداستىرىپ جىبەردى»، - دەيدى ەرلان قارين.
ساياسات تانۋشى سونىمەن بىرگە، ساياسي تۇرعىدا دا اتامبايەۆ پرەزيدەنتتىگىنىڭ قورىتىندىسى بىركەلكى ەمەستىگىن ءبىلدىردى.
«ساياسي الاڭ ءبىر- بىرىنەن اۋىتقىپ قالدى، ول بارلىق وپپونەنتتەرىن ساياسي كەڭىستىككە ىسىرىپ تاستادى. 2010 -جىلى ءوزى بىرگە ءساۋىر توڭكەرىسىن ۇيىمداستىرعان جاقتاستارىنىڭ بارلىعىمەن جانجالداستى. ەلدە ءدىني راديكاليزم بەلەڭ الىپ بارادى. قىرعىزستاننىڭ قازاقستانمەن عانا ەمەس، ءبىرسىپىرا ەلدەرمەن قارىم- قاتىناسى ناشارلاي ءتۇستى. بۇعان قوسا ول پوپۋليستىك مالىمدەمەلەر جاساي وتىرىپ، سانالى تۇردە كەلەسى پرەزيدەنتتىڭ جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرىپ جاتىر. سوندىقتان، جالپى قورىتىندىعا «جاعىمسىز» دەپ باعا بەرۋگە بولادى. اتامبايەۆ بۇل ماسەلەلەردى شەشۋگە كۇش سالماستان كەتىپ بارادى. ەندىگى كەزەكتە، وسىناۋ اتامبايەۆ «مۇراعا قالدىرعان ماسەلەلەردىڭ» بارلىعىن مۇراگەرى شەشۋى كەرەك بولادى»، - دەيدى ەرلان قارين.
اۆتور: ايان بەكەن