قۋانىش سۇلتانوۆ: كەي وتانداستارىمىزدىڭ ءوز تىلىندە سويلەمەۋى - ۇلتتىق سانانىڭ تومەندىگىن كورسەتەدى
«ءبىز بۇگىن ⅩⅩ عاسىردىڭ باسىندا ۇلت بوستاندىعى مەن اعارتۋشىلىق مۇددەسىنە بىرىككەن الاش ۇكىمەتىنىڭ قايراتكەرلەرىنىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتىپ، ولاردىڭ يدەيالارى مەن ارماندارىن ساراپتاپ، بۇگىنگىمىزدى باعالاپ، ەرتەڭىمىزدى ايقىنداۋ ءۇشىن پىكىر قوسۋعا جينالدىق. ەلباسىنىڭ قۇتتىقتاۋىنىڭ ءار سوزىنە كوپ ماعىنا سىيىپ تۇر. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ العاشقى كەزەڭىنەن باستاپ، ۇلتتىق مەملەكەت جانە ونىڭ تاۋەلسىزدىك يدەياسىن تەرەڭ زەرتتەپ، زەردەلەۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى. جاڭا داۋىردەگى مەملەكەتىمىزدىڭ قاتاڭ دا قايىرىمسىز باسەكەلەستىككە قابىلەتتى بولۋىن، قايشىلىقتى جاھاندىق قۇبىلىستارعا جۇتىلىپ كەتپەي، وركەندەۋگە ىلەسە الساق قانا ۇلتىمىز ماڭگى ەل بولارىنا ايرىقشا ەكپىن بەرىپ كەلەدى»، - دەيدى دەپۋتات.
قۋانىش سۇلتانوۆتىڭ ءوز سوزىندە 1917-جىلدىڭ الاساپىران تۇسىندا ءاليحان بوكەيحان ۇلى باستاعان الاش زيالىلارى كەڭەس ۇكىمەتىنىڭ باسشىلارىمەن قازاق اۆتونومياسى تالاپتارى بويىنشا كەلىسسوز جۇرگىزە وتىرىپ، دەربەس مەملەكەت قۇرۋ يدەياسىن كوزدەگەنىن ەسكە سالدى.
«الايدا كەلىسىم دە، سەنىم دە ۇزاققا بارمادى. الاش ۇكىمەتى جىلعا جۋىق مەرزىمدە تاراتىلدى. تاراتىلىپ الاش قايراتكەرلەرىن، ولاردىڭ اۋلەتىن، وتباسىن ۇزاق مەرزىمگە سوزىلعان قۋعىنداۋ بولشيەۆيكتەردىڭ قانقۇيلى تاسىلىنە اينالدى. الاش ۇكىمەتىنىڭ يدەياسىن جارىققا شىعارىپ، تاركىلەنگەن تاريحىمىزدى قالپىنا كەلتىرۋ مۇمكىندىگى 1991-جىلى عانا تۋدى»، - دەيدى ول.
بۇگىن مەن بۇرىندى سالىستىرا كەلە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ازاتتىقتىڭ ارقاسىندا عانا ەلىمىز الەمگە تانىلعانىن تىلگە تيەك ەتتى.
«وسى 25 جىلدا الاشتانۋشىلار سالاسى قۇرىلدى. الاش تاريحىنا بايلانىستى مىڭداعان ماقالالار، زەرتتەۋلەر جارىق كوردى. بۇل دا تاۋەلسىزدىكتىڭ كورىنىسى. تاۋەلسىزدىك، بوستاندىق - اسىل مۇرا، امانات. وكىنىشكە وراي، ءبىز ءالى كۇنگە مەملەكەتتىك تاۋەلسىزدىك يدەياسىنىڭ مازمۇنىنا تەرەڭ بويلاي الماي جاتىرمىز. بەيقامدىعىمىز باسىم. تاۋەلسىزدىك الدىق، ەندىگارى وسىلاي تۇرا بەرەدى دەگەن وي كوپ. وسى ماسەلەلەردى قوزعاپ، ەلباسى حالىقتىڭ ساناسىنا قوزعاۋ تۇسىرگەن سول ماقالاسىنىڭ (رۋحاني جاڭعىرۋ - اۆت) نەگىزگى ماقساتى دا وسىنى ەسكەرتۋ، ءار قازاقتىڭ ساناسىنا جەتكىزۋ. جاس ۇرپاق ساناسىنا ەلىم، ۇلتىم انا ءتىلىم وتانىن ءسۇيۋ سەزىمىن تاربيەلەۋدى ساياسي ناسيحات دەپ تۇسىنەمىز. وتانشىلدىق تۋرالى اڭگىمەنى ساياسات دەپ قابىلدايمىز»، - دەيدى ول.
«ءوز الدىمىزعا مەملەكەت بولىپ، ءوز تىلىمىزگە مەملەكەتتىك ءتىل دەپ مارتەبە بەرىپ، قازاق مەكتەپتەرىن كوبەيتىپ، جوو قازاق تىلىندەگى ماندەردى ءتيىمدى ەتۋگە پارمەن بەرىپ تۇرعان داۋىردە ۇلكەنى بار، كىشىسى بار ءالى كۇنگە كوپ وتانداستارىمىزدىڭ قازاق تىلىندە سويلەمەي، سويلەگىسى كەلمەي جۇرگەنى ۇلتتىق سانانىڭ تومەندىگى دەر ەدىم. كەيدە ءتىل ماسەلەسىنە بىرەۋ كىنالى، بيلىك پەن ۇكىمەت كىنالى دەپ جاتادى. بۇعان ءاربىر ازاماتتىڭ ءوزى جاۋاپتى ەكەنىن تۇسىنەر جاعدايعا جەتە العانىمىز جوق. الاش يدەياسىن زەرتتەۋدە الاشتانۋشىلار مەن عالىمدار، بۇكىل قوعام بولىپ، ۇلتتىق ءتىلىمىزدىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋىمىز كەرەك»، - دەيدى دەپۋتات.
اۆتور: ايان بەكەن ۇلى
