باۋىرجان بايبەك: الماتى بازارلارىندا قىلمىستىق توپتار بارىن بىلەمىز
«قالادا 1300 زاڭسىز دۇڭگىرشەكتەرگە دەمونتاج جاسالدى. ءدال سول مولشەردەگى ەسكى ۇلگىدەگى بيلبوردتار اۋىستىرىلدى. وزدەرىڭىز سۇراماساڭىزدار، دۇڭگىرشەكتەردىڭ نەمەسە گۇل ساتاتىنداردىڭ 99 پايىزى سىزگە ساۋدادان كەيىن تۇبىرتەك بەرمەيدى. بۇنىڭ ءبارى كولەڭكەلى ەكونوميكا. سونىمەن بىرگە، بۇگىنگى تاڭدا ءىرى ساۋدا ورتالىقتارىندا 40 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس ىستەيدى. سوڭعى 2 جىلدا عانا بۇل ساۋدا ورتالىقتارىنىڭ جاڭارتىلۋىنا 200 ميلليارد تەڭگەلىك جەكە ينۆەستيتسيا قۇيىلدى. حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن 16 ساۋدا كەشەنى اشىلدى»، - دەيدى قالا اكىمى.
باۋىرجان بايبەكتىڭ ايتۋىنشا، بازارلاردان گورى ءىرى ساۋدا ورتالىقتارىندا ساۋدا جاساۋ الدەقايدا ءتيىمدى.
«مەن سىزدەرگە مىسال كەلتىرەيىن، كوپتەگەن ادامدار بازاردا تاۋار ارزان دەپ ويلاۋى مۇمكىن. ءبىراق، بۇل ولاي ەمەس. بۇگىنگى تاڭدا كوپتەگەن ساۋدا ورتالىقتارى ءسىز ساتىپ الاتىن كارتوپتى بازارداعىدان ارزان باعادا ۇسىنادى. ەكىنشىدەن، ءبىز بازارلاردا سانيتارلىق نورمالار ساقتالا بەرمەيتىنىن، كوپتەگەن ونىمدەردىڭ توڭازىتقىشتا ساقتالمايتىنىن، تۇبىرتەك تە جوق ەكەنىن بىلەمىز. تاۋار ءۇشىن ءسىز كۇنى ەرتەڭ ەشقانداي داۋ ايتا المايسىز. ودان بولەك، سوڭعى بىرنەشە جىلدا قانشا بازاردىڭ ورتەنگەنىن بىلەسىز. كۇنى بۇگىنگە دەيىن سول ورتەنگەن تاۋارلارىنىڭ اقشاسىن قايتارا الماي جۇرگەندەر بار. سەبەبى، تاۋار ساقتاندىرىلماعان. كامەرا دا، قاۋىپسىزدىك تە جوق. وندا قىلمىستىق توپتار جۇمىس ىستەيدى. ءبىز بىلەمىز. ساۋدا ورتالىقتارىندا بۇنداي بىلىقتىڭ ءبىرى جوق»، - دەيدى قالا باسشىسى.
باسپا ءسوز ءماسليحاتىنىڭ «سۇراق-جاۋاپ» كەزەڭىندە تىلشىلەر قاۋىمىنان باۋىرجان بايبەككە قانداي قىلمىستىق توپتار تۋرالى ءسوز ەتىلىپ وتىرعانى تۋرالى سۇراق قويىلدى.
«ءاربىر بازاردا سونداي بولادى. ءسىز بىلەسىز عوي... قولما-قول اقشا جۇرگەن جەرگە كوپ ادامدار قىزىعادى. مىسالى دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ مالىمەتىنىڭ 10 جىل بۇرىنعى زەرتتەۋ جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا، الماتى بازارلارىندا 1,5 ميلليارد دوللارلىق اينالىم بار. 1,5 ميلليارد دوللار! قازىر 84 ميلليارد تولەيدى (...) بازارلاردان اقشا بەس-التى ەسە از تۇسەدى. ول اقشا قايدا كەتىپ جاتىر. مەن بىلمەيمىن. ءسىز دە بىلمەيتىن شىعارسىز. سوندىقتان سول جاقتا (بازارلاردا - اۆت) قولما-قول اقشا جۇرگەن كەزدە ءارتۇرلى توپتار بولادى. «كومەكتەسەمىز، قورعايمىز» دەپ كەلەدى. ءبىز قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىمەن بىرلەسە وتىرىپ، ءاربىر بازارمەن جۇمىس ىستەيمىز. ونىڭ سانى (بازارلاردىڭ - اۆت) بىزدە - 57. قازىرگى تاڭدا ولاردىڭ 30 پايىزىن ءبىز جاڭا فورماتقا كوشىردىك. ناقتى بازاردى مەن ايتپايمىن. بىزدە مالىمەت بار. ول بويىنشا ءبىز زاڭ شەڭبەرىندە جۇمىس اتقارىپ جاتىرمىز»، - دەيدى باۋىرجان بايبەك.
اۆتور: ايان بەكەن ۇلى
