فينليانديادا نەگە مەملەكەتتىك ەمتيحان جوق جانە وقۋشىلار نەگە سيرەك اۋىرادى؟
فينليانديانىڭ پاۆيلونىندا وتكەن سەمينار بارىسىندا قازاقستانداعى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارىنا الەمدەگى ەلدەردىڭ تاجىريبەلەرى تۋرالى ايتىلدى.
«ءبىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەمىز الەمدە جوعارى باعالانعان جانە العاشقىلاردىڭ قاتارىندا تۇر. ءبىلىم بەرۋ بىزدە تەگىن، بالاباقشالاردا دا، ۋنيۆەرسيتەتتەردە دە. بىزدە مۇناي، گاز دەگەن جوق، سوندىقتان ءبىزدىڭ كاپيتالىمىز - ول ءبىلىم. بالالارىمىزدىڭ بارلىق مۇمكىندىگىن قولدانۋىمىز كەرەك»، - دەدى فينليانديانىڭ ءبىلىم جۇيەسىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى پاسي سيلاندەر.
ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ وسىنداي دارەجەدە باعالانۋىنىڭ باستى سەبەبىن سيلاندەر باسشىلىقتىڭ مۇعالىمدەرگە ارناپ ويلاستىرعان ارنايى ساباق جوسپارلارىندا ەكەنىن ايتادى. «بىزدە باسشىلىق بار. باسشىلىق ساباق جوسپارىن جاقسىلاپ ويلاستىرادى. ياعني، بارلىق مەكتەپتە ساباق جوسپارى ستاندارتتالعان. وقۋشىلار ءبىلىپ شىعۋى ءتيىس بەلگىلى ءبىر پاندەر بار. ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسىن ءبىز وسىلاي ارتتىرىپ وتىرامىز. جاقسى ناتيجەلەر كورسەتۋىمىزدىڭ قۇپياسى دا وسىندا. مۇعالىمدەرگە سەنەمىز، سەبەبى بىزدە مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ ءبىرىڭعاي ۇلتتىق تەست دەگەن جوق»، - دەدى پاسي سيلاندەر.
سونداي-اق، سەمينار قاتىسۋشىلارى فينليانديادا مەكتەپ وقۋشىلارىنا ءۇي تاپسىرماسى بەرىلە مە، جوق پا - سونى سۇرادى. سيلاندەردىڭ ايتۋىنشا، ءۇي تاپسىرماسى ولار ءۇشىن وتە ماڭىزدى. «راسىندا بۇل وتە جاقسى. وقۋشى ۇيدە قوسىمشا تاعى ءبىلىم الادى، مىسالى، ءتىل ۇيرەنەدى. وعان ءۇي تاپسىرماسى بەرىلمەسە دە، ولارعا سۇحبات الۋ دەگەن تاپسىرما بەرىلۋى مۇمكىن»، - دەيدى سيلاندەر.
سونىمەن قاتار، پاسي سيلاندەردىڭ ايتۋىنشا، ولاردا مەكتەپتەردە باكتەريالارعا قارسى ارنايى جيھاز قويىلادى. «باكتەريالاردىڭ 80 پايىزى اۋا ارقىلى نەمەسە ادامدار ءبىر- بىرىنە جاقىنداعان كەزدە تارالادى. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز ميكروبقا قارسى كابينەتتەر دايىنداپ قويدىق. بۇل جاڭا تەحنولوگيا. زەرتتەۋ ناتيجەلەرىنە قاراساق، وسى تەحنولوگيادان كەيىن سىنىپ ىشىندەگى باكتەريانىڭ 95 پايىزى جويىلىپ، وقۋشىلاردىڭ 20 پايىزى بۇرىنعىعا قاراعاندا سيرەك اۋىرادى. بىزدە، فينليانديادا، بالا اۋىرىپ قالسا، اتا- اناسىنىڭ بىرەۋى دەمالىسقا شىعىپ، بالاسىنىڭ قاسىندا بولادى. سوندىقتان دا بىزدە بالالار اراسىندا اۋرۋ وتە از. بۇل ەكونوميكالىق تۇرعىدان دا ءتيىمدى»، - دەدى ISKU كورپوراتسياسىنىڭ باس ساۋلەتشىسى انتي ولين.
ەسكە سالا كەتەيىك، وسىعان دەيىن پاسي سيلاندەر فينليانديادا بالالاردىڭ نەگە مەكتەپ فورماسىن كيمەيتىنىن ايتىپ بەرگەن بولاتىن
فينليانديادا بالالار نەگە مەكتەپ فورماسىن كيمەيدى؟
مەكتەپ باسشىلىعى مەكتەپ فورماسىن ويلاستىرۋ كەزىندە بالالارعا وزدەرىنە ىڭعايلى 20 كيىمنىڭ ءتۇرىن ۇسىنۋ كەرەك.
فينليانديانىڭ ءبىلىم جۇيەسىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى پاسي سيلاندەر وسىنداي كەڭەس ايتتى. بۇگىن EXPO-2017 كورمەسىندەگى فينليانديا پاۆيلونىندا قازاقستانداعى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارىنا فينليانديانىڭ قىزىقتى تاجىريبەسى جايلى ايتىلدى.
ايتا كەتەيىك، فينليانديا مەكتەپتەرىندە ءبىرىڭعاي فورما دەگەن نەمەسە كيىمدەرگە دەگەن ەشقانداي تالاپ جوق.
«فينليانديادا مۇنداي مۇلدە جوق. سەبەبى ءبىز ءاربىر بالانى جەكە تۇلعا رەتىندە سانايمىز. ولار كلون ەمەس. ءسىز كيەتىن كيىم ءوزىنىزدى جەكە تۇلعا رەتىندە قانداي ەكەنىنىڭىزدى بىلدىرەدى. كيىپ جۇرگەن كيىم ادامنىڭ وزىنە ىڭعايلى بولسا، ول كوپ دۇنيەنى تانىعىسى كەلىپ، ساباققا مۇقيات نازار اۋدارىپ وتىرادى»، - دەيدى پاسي سيلاندەر.
ونىڭ ايتۋىنشا، ءبىرىڭعاي مەكتەپ فورماسىنان وقۋ پروتسەسىنە ەشقانداي جاقسى اسەر تيگەن جوق. سونداي-اق، ول فورما بالانى تولىق ەتىپ كورسەتىپ نەمەسە كيىمنىڭ ستيلى وعان مۇلدەم جاراسپاي قالۋى مۇمكىن. «ءبىرىڭعاي فورما تۋرالى تالقىلانعان بولاتىن. بىرەۋ برەندتەردى كيەدى، ال بىرەۋلەرى ودان تومەن كلاستاعى كيىمدەردى كيەدى. مەنىڭ جەكە ويىم مىناداي: ەگەر ءسىز قانداي دا ءبىرىڭعاي فورمانى ەنگىزگىڭىز كەلسە، ول جەردە كيىمنىڭ شامامەن 20 ءتۇرى بولۋى كەرەك. ءبىز كيىمدى جەكە ادامنىڭ دارالىعى دەپ ءتۇسىنۋىمىز كەرەك»، - دەدى پاسي سيلاندەر.
