دجون حاردي: قازاقستان ەكونوميكاسىنا تۇبەگەيلى وزگەرىستەر كەرەك
استانا. قازاقپارات - تامىز ايىنىڭ باسىنان باستاپ قازاقستان ۇلتتىق ۆاليۋتاسىنىڭ ا ق ش دوللارىنا قاتىستى باعاسى 15 تەڭگەگە دەيىن قۇنسىزداندى.
كەيبىر ەكونوميستەر بۇل جاعدايدى ا ق ش- تىڭ رەسەيگە جاريالانعان سانكسيالارىمەن بايلانىستىرسا، تاعى بىرەۋلەرى مۇنايدىڭ ەكسپورت كولەمىن قىسقارتۋ ماسەلەسىنىڭ شەشىلمەۋىنە قاتىستى دەپ وتىر.
«وسى كەزدەگى تەڭگەنىڭ قۇلدىراۋى مۇناي باعاسىنا بايلانىستى بولمادى. بۇل تاۋەكەلدەر نارىعىنىڭ تىم جوعارى باعالانۋىنان تۋىنداپ وتىر. سونداي-اق، ترامپ قول قويعان سانكسيالار دا ايتارلىقتاي كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىر. سەبەبى قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستارى رەسەي ترۋبالارى ارقىلى ەۋروپاعا جونەلتىلەدى»، - دەيدى Saxo Bank ينۆەستيتسيالىق بانكىنىڭ جەتەكشى ۆاليۋتالىق ستراتەگى دجون حاردي.
Saxo Bank قارجى مامانىنىڭ ايتۋىنشا، ا ق ش پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگى ەۋروپاعا رەسەيدەن مۇناي مەن گازدىڭ كەلۋىنە كەدەرگى جاساۋ ءۇشىن بار مۇمكىندىگىن جاساپ وتىر. بۇل قازاقستان ەكسپورتىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.
تەڭگەنىڭ قۋاتتالۋى ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟
"قازاقستان ەكونوميكاسىنا فۋندامەنتالدى وزگەرىستەر كەرەك. مۇناي باعاسىنا تاۋەلدىلىك "كىلتسىز كولىككە يەلىك ەتۋمەن" تەڭ. قازاقستان ەنەرگەتيكا سەكتورىنان تۇسەتىن تابىس بيۋدجەتتىڭ 30-40 پايىزىن عانا قامتيتىن دەڭگەيگە جەتسە، ۇلتتىق ۆاليۋتا جىلدام ءورىس الا الادى"، - دەيدى حاردي مىرزا.
Bloomberg مالىمەتىنە وراي، Moody's رەيتينگتىك اگەتتىگىنىڭ مەملەكەتتىك وبليگاتسيالارعا جاساعان تالداۋ ساراپتاماسىندا قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىنا وڭ باعا بەرىلگەن. ول ۇلتتىق قورداعى كاپيتالدىڭ جەتكىلىكتى مولشەردە بولۋىمەن باعالانىپ وتىر.
دەسە دە، قازاقستاننىڭ رەسەي سىندى ەكونوميكالىق ماڭىزدى سەرىكتەستەرىنە باعىتتالعان سانكتسيالار ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى. 
تەڭگە ەركىن اينالىمعا شىعارىلعان ۆاليۋتالاردىڭ ءوز پوزيتسياسىن جوعالتۋىنا قاتىستى رەيتينگتە بەستىكتە ءجۇر.داعدارىسقا توتەپ بەرە الماي جاتقان ەلدەر ىشىندە مىسىر، ءازىربايجان، نيگەريا، ارگەنتينا مەن رەسەي بار. دەرەككوزى: Bloomberg
كۇزدە رۋبل قۇنسىزدانا ما؟
"بەلگىلى ءبىر ۆاليۋتانىڭ قۇنسىزدانۋى نارىقتاعى ەكونوميكالىق قۇلدىراۋدىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى. ازىرگە ۆاليۋتا نارىعىندا تۇراقسىزدىق ورتا دەڭگەيدە تۇر. ۆاليۋتا نارىعىنداعى ايماقتىق كۇردەلى وزگەرىستەر جوق"، - دجون حاردي.
Saxo Bank مالىمەتىنە وراي، USD/RUB ۆاليۋتا جۇبى كۇزدە 62-64 دياپازونىندا ساۋدالانادى. ەگەر مۇناي باعاسى ماۋسىم ايىنداعى مينيمۋم كورسەتكىشكە دەيىن جەتسە، ءرۋبلدىڭ پوزيتسياسى تاعى دا تومەندەيدى. بۇل تەڭگەگە اسەر ەتپەي قويمايدى. "قازاقستان تەڭگەنىڭ باعامىن ءبىرقالىپتى ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن مۇناي ەكسپورتىن ءوزى جۇزەگە اسىرۋى كەرەك. ياعني مۇنايدى ەۋروپاعا تاسىمالداۋ كەزىندە رەسەي ترۋبا تاسىمالىن قولدانباۋى ءتيىس. قازىرگى جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ، ناقتى بولجام جاساۋ مۇمكىن ەمەس. ەگەر ا ق ش- تىڭ سانكتسيالارى رەسەيدىڭ مۇناي ەكسپورتىنا قاتاڭ تۇردە اسەر ەتسە، رەسەي قازاقستاننىڭ مۇنايىن شىعارۋدى قىسقارتۋى مۇمكىن. سايكەسىنشە قازاقستان بيۋدجەتىنە تۇسەتىن كاپيتال كولەمى ازايادى"، - دەيدى حاردي مىرزا. Saxo Bank بولجامى بويىنشا، قازاقستان مۇنايدى ءوزى ەكسپورتتاۋدى ۇيرەنبەسە، جىل سوڭىنا دەيىن USD/KZT ۆاليۋتا جۇبى 350 تەڭگەگە دەيىن تومەندەيدى.
Massaget.kz