مينيستر مۇحامەدي ۇلى تۋريزمدى دامىتۋعا دەن قويدى
الايدا جول-جونەكەي ءبىر نارسەنى كورمەي قالۋدىڭ كۇدىگى ۇنەمى كەرى تارتىپ وتىرادى. الداعى ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ ساكرالدى كارتاسى جارىققا شىققاندا، وسى كۇدىكتەن تولىعىمەن قۇتىلۋعا بولاتىن سىڭايلى.
ق ر مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى ونى جاي ەسەپ بەرۋدىڭ قۇجاتى رەتىندە شىعارىپ قويماي، ىشكى تۋريستەر، ياعني ءوزىمىز ءۇشىن جول نۇسقاۋشى رەتىندە كەڭىنەن تاراتۋدى كوزدەيدى.
ال سىرتتان قىتايلىق تۋريستەردى كوپتەپ تارتۋ جوسپارلانىپ وتىر. جەرگىلىكتى جەردە تاريحي ورىندار دۇرىس ساقتالماسا، مينيسترلىك ونداي جەرلەردى ءوز باقىلاۋىنا الادى. جاڭادان قۇرىلعان «قازاق تۋريزم» ۇلتتىق كومپانياسىنا دا ءتيىستى مىندەتتەر جۇكتەلمەكشى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
نەگىزى، تۋريستەردىڭ قاۋىپسىزدىگى جاعىنان ءبىز دامىعان مەملەكەتتەردەن قالماي كەلەمىز، ءتىپتى وزىپ تۇرمىز. دۇنيەجۇزى ەكونوميكالىق فورۋمىنىڭ يندەكسىنە سايكەس، قازاقستان تۋريستىك قاۋىپسىزدىك جاعىنان 58- ورىنعا كوتەرىلدى. اتالعان كورسەتكىش جاعىنان ءبىز ۇلى بريتانيا، فرانسيا، ءتىپتى ا ق ش-تان دا باسىپ وزدىق. الايدا ساياحات پەن تۋريزم سالاسىنداعى باسەكەلەستىك جاعىنان ءدال سول يندەكستە 81- ورىندا تۇرمىز. نەگە؟
سەبەبى تۋريستەرگە جاعداي جاساۋ جاعىمىز ءالى دە اقساپ تۇر. تۋريستىك ساياحاتتى دۇرىس ۇيىمداستىرۋ شارالارى بىلاي تۇرسىن، جول-جونەكەي ورنالسقان نىساندار سانيتارلىق تالاپتارعا ساي كەلمەيدى. اشىعىن ايتۋ كەرەك، ەلدى ارالاۋعا شىققان ءوز جەرلەستەرىمىزگە دۇرىس قىزمەت كورسەتە المايمىز.
بۇگىندە تۋريزمدى دامىتۋ بويىنشا ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى بيلىك اراسىنداعى كەلىسپەۋشىلىكتەر دە جوق ەمەس. مىسالى، شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى اقتوعاي ستانتسياسى ارقىلى الاكول مەن بالقاشقا بارىپ جۇرگەن قازاقستاندىقتار دا، كورشى رەسەيلىك تۋريستەر دە كوپ.
الايدا ول جەردە وتكەن- كەتكەن ادامدارعا ەشقانداي جاعداي جاسالماعان. جەرگىلىكتى بيلىك بولسا، ستانتسيانى تۋريستىك وشاق رەتىندە دامىتۋدى قاراستىرىپ وتىرعان دا جوق. ول جەردە مىس كەنىن ءوندىرۋ جۇمىسى قولعا الىنعان. سول سەبەپتى اكىمدەر ونى تەك وندىرىستىك ايماق رەتىندە عانا دامىتامىز دەپ وتىر. مينيستر مۇحامەدي ۇلى بولسا، ونىمەن كەلىسپەي وتىر. «تۋريستەردىڭ كوبىسى اقتوعايدان ءتۇسىپ، باسقا پويىزدارعا وتىرادى. سوندا بارلىعى شاعىمدانادى. ويتكەنى اقتوعايدا ەشتەڭە جوق. ۆوكزال دا، ينفراقۇرىلىم دا، قاۋىپسىزدىك تە جوق. سودان تۋريستەر دە كوپ كەلمەيدى. اقتوعاي بىزگە وتە قاجەت، ونى تۋريستىك ءارى ترانزيتتىك ح ا ب رەتىندە دامىتقان ماڭىزدى»، - دەيدى مۇحامەدي ۇلى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، ول ستانسيانى رەتكە كەلتىرسە، رەسەيدەن كەلەتىن تۋريستەردىڭ سانى ءۇش ەسەگە ارتادى. قىتايدان كەلەتىن تۋريستەردىڭ سانىن دا بارىنشا ارتتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. سەبەبى قازىرگى كەزدە شەتەلگە شىعاتىن تۋريستەردىڭ سانى جاعىنان قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى كوش باستاپ تۇر. اسپاناستى ەلىنىڭ 150 ميلليونعا جۋىق ازاماتى الەمدى ارالاعاندا ءبىر جىلدا شامامەن 280 ميلليارد دوللار جۇمسايدى. ءدال وسى اقشانىڭ ءبىر بولىگىن قازاقستانعا بۇرسا، ەل ەكونوميكاسىن اجەپتاۋىر كۇشەيتۋگە بولادى.
ارينە، جەرگىلىكتى حالىق وعان ابدەن دايىن بولۋى قاجەت. سەبەبى قازىرگى «قىتايلىق قاتەر» پسيحولوگياسىنان قۇتىلماساق، ولارعا دۇرىس قىزمەت كورسەتۋىمىز ەكىتالاي. بۇدان بولەك، قازاقستانعا يران مەن ءۇندىستاننان تۋريستەردى دە كوپتەپ تارتۋ جوسپارلانعان. وسى ورايدا شەتەلدىكتەر ءۇشىن ۆيزا بەرۋدى بارىنشا جەڭىلدەتىپ، ونى ەلەكتروندى تۇردە راسىمدەۋ جاعى پىسىقتالىپ جاتىر.
ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار دەڭگەيىندە وسى ىسپەتتى ءبىراز شارالار اتقارىلىپ كەلەدى. الايدا جەرگىلىكتى اكىمدەر سونىڭ ءبارىن ءارى قاراي الىپ كەتپەسە، شەتەلدىك تۋريستەر قالاي كەلسە، تۋرا سولاي كەتىپ قالۋى ابدەن مۇمكىن. ال ءبىر رەت بەتى قايتقان ادامدى قايتىپ وزىمىزگە قاراي بۇرۋ وڭايعا سوقپاس. ءسوز جوق، بۇگىندە جەرگىلىكتى بيلىك تاريحي جەرلەرگە، كۋرورتتىق ايماقتارعا جول تارتىپ، تۋريستەر ءۇشىن بارىنشا جاعداي جاساۋعا تىرىسىپ-اق كەلەدى. الايدا وسى جۇمىسقا بارلىعى بىردەي اتسالىسىپ جاتقان جوق. بىرەۋى «اقشا جوق!» دەپ، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن كومەك سۇراسا، ەكىنشىسى تۋريزم سالاسىن مۇلدەم ۇمىتىپ، جول، كولىك، لوگيستيكا سياقتى ماسەلەلەردىڭ قۇرساۋىنان شىعا الماي ءجۇر. ماسەلەن، جامبىل وبلىسىندا «اقىرتاس» تاريحي كەشەنى بار.
سونىڭ جانىنان تۋريستەرگە ارنالعان ۆيزيت سەنتر دە اشىلدى. وعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 150 ميلليون تەڭگە جۇمسالىپتى. قازىر ول جەردە ءبىر كۇزەتشى عانا وتباسىمەن بىرگە تۇرادى. باسقا ەشكىم جوق. تۋريستەردە تارتۋ جۇمىستارى اتقارىلمايدى. سول سياقتى استاناعا جاقىن تۇرعان بوزوق قالاشىعى دا قاراۋسىز قالىپ بارادى. ەندى، جەرگىلىكتى جەردە تاريحي نىساندارعا ءتيىستى دەڭگەيدە كوڭىل بولىنبەسە، ونداي نىسانداردى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاننىڭ باقىلاۋىنا اۋىستىرۋ قاراستىرىلعان.
اتالعان شارالار جاڭادان قۇرىلعان «قازاق تۋريزم» ۇلتتىق كومپانياسى اياسىندا اتقارىلادى. وسىعان بايلانىستى جەرگىلىكتى جەردە «جاڭا كومپانيا ءبارىن ءوز باقىلاۋىنا الادى» دەگەن ۇرەي دە جوق ەمەس. بۇنى مينيستر ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى دا جاقسى بىلەدى، جەرگىلىكتى جەردە تاعى كەرىتارتپالىق بولا ما دەپ قاۋىپتەنەدى.
ونىڭ ايتۋىنشا، «قازاق تۋريزم» اكىمدىكتەردىڭ جۇمىسىنا ارالاسپايدى. «ۇلتتىق كومپانيا الدىمەن وتاندىق تۋريزم سالاسىنا ينۆەستيتسيالاردى تارتۋمەن اينالىسادى. ماسەلەن، قازىر ۇلكەن ءبىر كومپانيا قازاقستاننىڭ تۋريستىك قىزمەتىنە قارجى قۇيۋعا دايىن. ولارعا سەرىكتەس كەرەك. ءبىز بولساق، مينيسترلىك رەتىندە ونداي جۇمىسپەن اينالىسا المايمىز. سول سەبەپتى «قازاق تۋريزم» كومپانياسىن قۇردىق. اتالعان كومپانيا شەتەلدە قازاقستاننىڭ ءيميدجىن كەڭىنەن جارنامالاۋمەن دە اينالىسادى»، - دەيدى مۇحامەدي ۇلى.
ايتپاقشى، مينيسترلىك اڭشىلىق تۋريزمىن دە جان-جاقتى دامىتۋدى كوزدەيدى. جابايى تابيعاتتى كورۋگە اسىعاتىن تۋريستەر ءۇشىن قورىقتار دا ءوز ەسىگىن ايقارا اشپاق. جالپى، وتاندىق تۋريزمدى دامىتۋ سالاسىندا مينيسترلىك جەرگىلىكتى اكىمدىكتەرمەن تىعىز جۇمىس جاساماقشى. ءتىپتى، ءاربىر اكىمدىكپەن ارنايى كەلىسىمدەرگە قول قويىلىپ، ناقتى كورسەتكىشتەرگە جەتۋ مىندەتى قويىلادى. ول مىندەت ورىندالماسا، تۋريزمگە جاۋاپتى شەنەۋنىكتەر ءوز كرەسلوسىمەن قوش ايتىسۋى بەك مۇمكىن.
