الماتى اكىمى كەزەكتى رەت بازىناسى بار تۇرعىنداردى قابىلدادى

«نۇر وتان» پارتياسى فيليالىنىڭ باسشىسى الەۋمەتتى الاڭداتقان ماسەلەلەردى تىڭداپ، جاۋاپتىلارعا بىرنەشە تاپسىرما بەردى. ولاردى شەشۋ كەزەك كۇتتىرمەۋى كەرەك. سونىمەن، حالىقتى نە الاڭداتىپ وتىر؟

قول الىستى، ماسەلە شەشىلدى. ءۋاجى بار تۇرعىندار بۇل كەزدەسۋدى كوپ كۇتتى. كەزەككە تۇرىپ، تىزىمگە الىندى. ەندى مىنە، كوكەيدى كەرنەپ كەلگەن ساۋالدارىن قالا باسشىسىنا جاۋدىرىپ-اق جاتىر. ماسەلەن، دينارا احمەتقاليەۆا جەر استى وتكەلدەرىنىڭ بۇگىنگى سيقىنا الاڭداۋلى. كوپ بالالى انا «قالقاماندا» تۇرادى. ونداعى وتكەل قوقىسقا قاقالعان. كوڭىرسىگەن يىستەن تىنىستاۋ مۇمكىن ەمەس. امالى قۇرىعان جۇرت جولدى اينالىپ وتۋگە ءماجبۇر سوندىقتان.

«ول جەر وتە قورقىنىشتى. اسىرەسە، تۇنگى ۋاقىتتا وتكەلدەن ءوتۋ ءتىپتى مۇمكىن ەمەس. قاڭعىباستار جينالىپ الادى. ۇرلىس-توبەلەس بولادى. ودان كەيىن، قالدىقتارىن تاستاپ كەتەدى. ەشكىم قاداعالامايدى»، - دەدى قالا تۇرعىنى دينارا احمەتقاليەۆا.

تۇرعىن ايتقان وتكەل بىلتىر ناۋرىزباي اۋدانىنىڭ مەنشىگىنە وتكەن. سىن كوتەرمەيتىنى راس. سوندىقتان اكىم بۇل ماسەلە جۋىق ارادا شەشىمىن تابادى دەدى. قازىر قالا مەنشىگىندە 56 جەر استى وتكەلى بار. قالعان 37 سى جەكە كومپانياعا تيەسىلى. ولاردى تازا قالپىندا ۇستاۋ - جاۋاپتىلاردىڭ مىندەتى.

«جەر استى وتكەلدەرىنە جارىق قويۋ كەرەك. ودان كەيىن، بەينەباقىلاۋ كامەرالارى بولۋى كەرەك. ونىڭ بارلىعىن ءتيىستى جابدىقتارمەن قاپتاۋ قاجەت. سول كەزدە عانا ۆاندالدار بۇزا المايدى. وسى ماسەلەنى تەزدەتىپ شەشىڭىزدەر»، - دەدى الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەك.

قالا باسشىسىنا جەكە دە، ۇجىم بولىپ تا جازىپ جاتقاندار جەتەرلىك. سونىڭ ءبىرى - ۆالەنتينا گۋتوۆا. ول ۋچاسكەلىك پوليتسەيلەردىڭ جۇمىسىنا سىن ارتۋدا. «اينابۇلاقتا» تۇراتىن ايەل اۋداندا جابايى ساۋدا تىنشىماي تۇردى دەيدى. جۇرگىنشى جولدارىن ساۋداگەرلەر جاپپاي جاۋلاپ العان. ودان قالدى، وزگە وڭىرلەردەن كەلگەندەردىڭ بارلىعى وسى اۋماققا توپتاسادى. كوبىسىنىڭ ءتىپتى تىركەۋى جوق. سالدارىنان ۇرلىق-قارلىق، ۇساق قىلمىس جيىلەپ كەتكەن.

«اينابۇلاقتاعى جابايى ساۋدا جويىلماي تۇر. كەز كەلگەن تاۋار ءتۇرىن ساتا بەرەدى. تازالىق تالاپتارى مۇلدە ساقتالمايدى. ءتىپتى، جولدى بوگەپ، اياققا وراتىلادى»، - دەدى قالا تۇرعىنى ۆالەنتينا گۋتوۆا.

ماسەلەنىڭ بارىن اۋدان باسشىلارى بىلەدى. جابايى ساۋدامەن كۇرەسىپ-اق كەلەدى. ءبىراق، ساتۋشىلارعا ارنايى ورىن بولىنسە دە، كوشەدە تۇرىپ تاۋار ساتاتىندار ۇيرەنشىكتى جەرلەرىنەن الىستاۋعا اسىقپايدى. الماتى اكىمى بۇل تۇيىتكىلدى شەشۋ قانشالىقتى قيىن بولسا دا، دەرەۋ ءمانىسىن تابۋ كەرەكتىگىن قاداپ ايتتى.

الماتىلىقتاردى كوشە جورتقان قاڭعىباس يتتەر دە الاڭداتىپ وتىر. يرينا فۋرسوۆا ولاردىڭ كوبەيىپ كەتۋىنە يەلەرى كىنالى دەيدى. اۋلاۋعا كەلگەندە دە ماماندار دورەكىلىك تانىتادى ەكەن. جانۋارلاردى تۋلاقشا سۇيرەپ، ءتىپتى كوپتىڭ كوزىنشە اتىپ تاستايتىن كەزدەر دە تىركەلگەن. وسىعان بەي-جاي قاراي الماعان ايەل، قالا باسشىسىنا مۇڭىن شاقتى.

«تۇرعىنداردىڭ دەنى جانۋارلارعا قاتىگەزدىك تانىتىلىپ جاتقانىن ايتادى. شىنىندا، ولاردى تالاپقا ساي اۋلامايدى، ورتالىققا دۇرىس جەتكىزبەيدى. ودان قالدى، مەكەمەدە يەسىز يتتەرگە ءجوندى قارامايدى. سالعىرتتىقتان قىرىلىپ جاتقان جانۋارلار كوپ»، - دەدى قوعام بەلسەندىسى يرينا فۋرسوۆا.

وتكەن جىلى قاڭعىباس ءيت پەن مىسىقتى اۋلاۋعا قالا قازىناسىنان 153 ميلليون تەڭگە ءبولىنىپتى. ماماندار 22 مىڭنان اسا جانۋاردى وقشاۋلاۋ ورتالىعىنا جەتكىزگەن. بۇل جۇمىس بيىل دا جالعاسىن تاپقان.

«جانۋارلارعا ارنالعان جاڭا ورتالىق اشۋ تۋرالى باستاما وتە وزەكتى. جوبانى ءجىتى قاراپ، ءتيىستى قاراجاتتى ءبولۋ كەرەك. ءبىز جانۋارلارعا قامقورلىق كورسەتۋ ارقىلى، ادامداردى مەيىرىمدى بولۋعا ۇندەيمىز»، - دەدى الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەك.

تىزىمدەگى تۇرعىنداردىڭ بارلىق ءۋاجىن تىڭداعان اكىم جاۋاپتىلارعا ءتيىستى تاپسىرما بەردى. قالا باسشىسى ولقىلىق انىقتالعان ورىنداردى الداعى 10 كۇندە ارالاپ، تەكسەرىپ شىقپاق.

داستان سەيىلحان ۇلى، «الماتى» تەلەارناسى

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى