ادىلبەك نيازىمبەتوۆ: ءبىر تويىم بولاتىنى ءسوزسىز مەنىڭ
قاتارىنان ەكى وليمپيادا ويىندارىندا كۇمىس جۇلدەنى قانجىعاسىنا بايلاعان باۋىرىمىزدى بۇگىندە ەل «قازاقتىڭ كۇمىسبەگى» دەپ ەركەلەتىپ ءجۇر. ەلىنىڭ ايبىنىن اسىرعان ازاماتتى ەلى دە ەرەكشە قادىر تۇتاتىنى انىق.
بۇگىن سول «كۇمىسبەگىمىزدى» اڭگىمەگە تارتىپ، سوڭعى جاڭالىقتارىمەن ءبولىسىپ وقىرمان نازارىنا ۇسىنعاندى ءجون سانادىق.
- ادىلبەك، سوڭعى تاشكەنتتە وتكەن «سارى قۇرلىق» بىرىنشىلىگى مەن استانا تورىندە وتكەن ءداستۇرلى حالىقارالىق ق ر پرەزيدەنتى كۋبوىندا ءسىزدى جانكۇيەرلەر شارشى الاڭنان كورە المادى. قازىر قايدا، نەمەن اينالىسىپ جاتىرسىز؟
- ءيا، جانكۇيەرلەرىم ساعىنىپ قالعان بولار. ول جارىستارعا جاراقاتىما بايلانىستى قاتىسا المادىم. قازىر ەم-دوم قابىلداپ جاتىرمىن. دەنساۋلىق قالپىنا كەلگەننەن كەيىن جانكۇيەرلەرمەن قايتا قاۋىشاتىن بولامىن.
- سىزدەر دەنساۋلىقتارىڭىز سىر بەرگەندە ءوز ەرىكتەرىڭىزبەن جارىستاردان باس تارتاسىزدار ما، الدە دارىگەرلەردىڭ كومەگىنە جۇگىنەسىزدەر مە؟
- ارينە، دارىگەرلەردىڭ كومەگىنە جۇگىنەمىز. ءار ماۋسىم سايىن تولىق تەكسەرىستەن وتەمىز. ۇلتتىق قۇراماعا جاۋاپتى ءوز دارىگەرلەرىمىز بار. سولاردىڭ كەڭەسىنە كوپ جۇگىنەمىز. سەبەبى، ءبىز قابىلداۋعا بولاتىن، بولمايتىن دارىلەر بولادى. كەيدە قاتتى سۋىقتاپ، تىماۋراتىپ قالاتىن كەزدەر بولادى. ونداي كەزدە ءدارىحاناعا بارىپ ءوز بەتىمىزبەن ءدارى الىپ ىشۋىمىزگە بولمايدى. كەيبىر دوپينگ دەگەن سونداي سەبەپتەردەن دە بولۋى مۇمكىن. سوندىقتان، ءوز دارىگەرىمىزدىڭ نۇسقاۋى بويىنشا ەمدەلەمىز.
- الدا الەم بىرىنشىلىگى جاقىنداپ كەلەدى. بۇيىرسا، سول بىرىنشىلىكتەن ءسىزدى كورە الامىز با؟
- وكىنىشكە قاراي، ول بىرىنشىلىكتەن دە كورە المايسىزدار. مەن ەمدەلە ءجۇرىپ قۇرامادا جاتتىعۋىمدى جالعاستىرا بەرەمىن. ال نەگىزگى جارىستارعا كەلەسى جىلدىڭ باسىنان قوسىلسام دەگەن جوسپارىم بار. ەگەر، باس باپكەرىمىز مىرزاعالي قۇلان ۇلى (ايتجانوۆ - اۆت.) كەز-كەلگەن ۋاقىتتا شارشى الاڭعا شىعۋعا تاپسىرما بەرسە قارسى ەمەسپىن. دايىنمىن.
- ءسىز ريو وليمپياداسىنان كەيىن شاڭىراق كوتەرەمىن دەپ ءبىر ايتىپ قالىپ ەدىڭىز. تويعا قاشان بارامىز؟
- قازاقتىڭ داڭقتى اقىنى تولەگەن ايبەرگەنوۆتىڭ: «ءبىر تويىم بولاتىنى ءسوزسىز مەنىڭ، ءدال قاي كۇنى ەكەنىن ايتا المايمىن. ءبىراق... ءبىراق... ەشكىمدى دە بيلەتپەي قايتارمايمىن» دەپ جىرلاعانى سياقتى مەن دە ءدال قاي كۇنى توي بولاتىنىن ايتا المايمىن. ءبىراق، تويىم بولعان كۇنى كەلگەن قوناقتارىمنىڭ ەشقايسىسىن بيلەتپەي قايتارمايمىن.
- مۇمكىن، «كەلىنگە» سىرعا سالىپ قويعان بولارسىز؟
- جوق، ءالى ەشكىمنىڭ قۇلاعىنا سىرعا سالا قويعان جوقپىن.
- سىزدەي سەرى جىگىتتەرگە قىزدار تالاسىپ جۇرگەن بولار...
- ونداي ارەكەتكە تەك اقىماق قىزدار بارادى. اقىلدى، يبالى، يماندى قىزدار ەشقاشان وندايعا بارمايدى. ولار ءوز سالاۋاتىن ۇستايدى. مەن دە، قانشا جەردەن وليمپيادا جۇلدەگەرى بولسام دا، ادامدىق قاسيەتىمدى جوعالتقىم كەلمەيدى. سوندىقتان «جۇلدىزدىق» اۋرۋ دەگەندى بىلمەيمىن. مۇمكىن بىرەۋلەر مەنى «جۇلدىز» كورەتىن شىعار. ءبىراق، مەن كادىمگى ادىلبەكپىن.
- وسىدان بىرەر كۇن بۇرىن جەرگىلىكتى اكىمدىك سىزگە ءۇي سىيلاعانىن ەستىدىك...
- ءيا، ەلىم ەڭبەگىمدى باعالاپ جاتىر. وسىنداي ەڭبەگىڭدى باعالاپ، ەركەلەتە بىلەتىن ەلىمىز بارىنا اللاعا شۇكىر. ءبىرىنشى اللاعا، ەكىنشى حالقىما راحمەت.
- سىزدەردىڭ وليمپياداداعى جەتىستىكتەرىڭىزدەن كەيىن مەملەكەت قوماقتى قارجىلاي سىياقى تاعايىندادى. ال ءوزىڭىز قانداي قايىرىمدىلىق شارالارىنا قاتىستىڭىز؟
- نەگىزى، قازاقتا «ساداقا شىعارۋ»، «جەتىم-جەسىرگە كومەكتەسۋ»، «مۇقتاج جاندارعا قولۇشىن بەرۋ» دەگەن جاقسى قاسيەتتەرى بار. بۇل قاسيەتتەر قانىمىزعا انانىڭ سۇتىمەن سىڭگەن. ءوز باسىم قانشا قايىرىمدىلىق جاساسام دا بىرەۋگە «مەن ءبۇيتتىم، ءسۇيتتىم» دەپ جارنامالاعىم كەلمەيدى. ايتپەسە، ماڭعىستاۋ وڭىرىندە توققا سوعىلىپ، كۇيىپ قالعان جاس بالاعا قارجىلاي كوپ كومەكتەستىم. وليمپيادادان كەيىن ءوز اۋىلىمدا جاعدايى تومەن 32 وتباسىعا دا قارجالاي كومەك قولىمدى سوزدىم. باسقا دا كوپتەگەن ۇيىمداردىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن قايىرىمدىلىق شارالارىنا قاتىستىم. ونىڭ بارلىعىن جىپكە تىزگەن مارجانداي ايتۋدىڭ كەرەگى جوق.
- مۇنداي قايىرىمدىلىق شاراسىنا ءوز ەركىڭىزبەن باراسىز با، الدە...
- نەگىزىنەن ءوزىم بارامىن. ەگەر بىرەۋ كومەككە شىن مۇقتاج بولىپ جاتسا، نەگە كومەكتەسە سالماسقا.
- ال سىزگە ارنايى جاعدايىن ايتىپ، «ماعان وسىنداي كولەمدە اقشا، نە دۇنيە كەرەك ەدى، كومەكتەسىپ جىبەرىڭىزشى» دەپ الدىڭىزعا كەلەتىن ادامدار بولدى ما؟
- ارينە، وندايلار وتە كوپ. ءبىز دە مەملەكەت سىياقى بەردى ەكەن دەپ كىم كەلسە سوعان شاشا بەرۋىمىز كەرەك پە؟! كەيبىر ادامدار وڭاي جولمەن اقشا تاپقىسى كەلەدى. بۇل دۇرىس ەمەس. بىزگە مەملەكەت جاي بەرە سالعان جوق قوي. ول سىياقىلار - ءبىزدىڭ ءتورت جىل ءۇي بەتىن كورمەي، جاساعان جاتتىعۋىمىزدىڭ، توگىلگەن ماڭداي تەرىمىزدىڭ جەمىسى.
ول اقشا بىزگە وڭاي جولمەن كەلسە، نەگە ەلدىڭ ءبارى وليمپيادا چەمپيونى بولىپ كەتپەيدى. جاقىندا ءبىر ايەل كىسى تەلەفونىما «التى بالام بار، ءوزىم دە، كۇيەۋىم دە جۇمىسسىزبىز. ماعان اقشالاي كومەك كەرەك» دەپ جازىپ جىبەرىپتى.
بۇل دۇرىس ەمەس. كۇيەۋى نە ءۇشىن التى بالا تۋدىردى، نەگە ەندى ءوزى جۇمىسسىز جاتىر؟ ءوزى ىستەسىن، باقسىن بالالارىن. ەگەر جولداسى بەلگىلى ءبىر سەبەپتەرمەن «قايتىپ» كەتكەن جالعىز باستى انا بولسا، نە بولماسا بالاسى ءبىر اۋىر دەرتكە شالدىعىپ، شىن كومەك كەرەك بولسا نەگە كومەكتەسپەسكە. ونداي جاندارعا قولۇشىمدى اياماس ەدىم.
مەن مۇنداي جاعدايدىڭ ءبىرىن عانا مىسال رەتىندە ايتىپ وتىرمىن. كەيدە قول-اياعى بالعاداي جىگىتتەر دە كەزدەسەدى. ول كەزدە ءوزىڭ ۇيالاسىن...
- ەندى اڭگىمەمىزدى قايتا نەگىزگى تاقىرىبىمىزعا بۇرىپ، الداعى جوسپارلارىڭىزبەن اياقتاساق...
- ءدال قازىر ايتا قوياتىنداي جوسپار جوق. ەڭ باستىسى، جاقسى تىنىعىپ، دەنساۋلىعىمدى قالپىنا كەلتىرىپ، جاتتىعۋىمدى ويداعىداي جالعاستىرۋ. اركەز بابىمدا جۇرسەم، شارشى الاڭعا دا كەز-كەلگەن ۋاقىتتا دايىنمىن دەگەن ءسوز.
- اڭگىمەڭىزگە راحمەت!
اۆتور: كۇنسۇلتان وتارباي
