قىتاي- قازاقستان- ەۋروپا پويىزدارىنىڭ سانى ەكى ەسەگە ارتادى
بەيجىڭ. قازاقپارات - 2020 -جىلعا قاراي قازاقستان مەن قىتايدىڭ «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياسات جانە «جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى» سىندى ستراتەگيالىق باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا قازاقستان اۋماعى ارقىلى قىتاي- ەۋروپا باعىتى بويىنشا شامامەن 3 مىڭ كونتەينەرلىك پويىز وتەدى.
بۇل تۋرالى بەيجىڭ كولىك ۋنيۆەرسيتەتى كولىكتىك تاسىمالدار ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى، ق ح ر كونتەينەرلىك تاسىمالدارى جوسپارىن ازىرلەۋشىلەردىڭ ءبىرى جاڭ سياودۋن قازاقپاراتقا بەرگەن سۇحباتىندا ءمالىم ەتتى.
«2016 -جىلى قازاقستان مەن قىتايدىڭ تەمىر جول ارقىلى شەكارادان وتكەن («الاشانكوۋ- دوستىق» جانە «قورعاس- التىنكول» ) تاسىمالدار كولەمى 8 ميلليون 290 مىڭ توننا جۇكتى قۇرادى، بۇل 2015 -جىلعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا 16 پايىز كوبىرەك. 2017 -جىلى بۇل سيفر 11,5 ميلليون تونناعا جەتەدى دەپ جوسپارلانۋدا. بۇل ايتارلىقتاي جوعارى ءوسىم ديناميكاسى. سالىستىرىپ قارار بولساق، 2016 -جىلى قىتايدىڭ جالپى تەمىر جول تاسىمالدارى 0,8 پايىزعا، «قىتاي تەمىر جولدارى» كومپانياسىنىڭ تاسىمالدارى 2,35 پايىزعا ازايعان ەدى»، - دەدى ول.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، 2016 -جىلى قىتاي- ەۋروپا باعىتى بويىنشا 1,8 مىڭ كونتەينەرلىك پويىز وتكەن.
«2020 -جىلعا قاراي ولاردىڭ سانىن 5 مىڭعا دەيىن جەتكىزگىمىز كەلەدى، ونىڭ ءۇش مىڭعا جۋىعى قازاقستان ارقىلى وتەدى. «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياسات اياسىندا قازاقستاننىڭ ءوز كولىكتىك- لوگيستيكالىق ينفراقۇرىلىمىن (جولدار، كولىكتىك- لوگيستيكالىق ورتالىقتار، ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار) دامىتۋى قازاقستان ارقىلى ەۋروپاعا وڭتۇستىك- شىعىس ازيا ەلدەرى مەن قىتايدان كەلەتىن ترانزيتتىك جۇك اعىنىنىڭ وسىمىنە سەپتىگىن تيگىزەدى. مەنىڭ ويىمشا، تاياۋ جىلدارى قازاقستان مەن قىتايدىڭ شەكارالىق تەمىر جولدار جەلىسى ارقىلى 25 ميلليون توننا جۇك وتەتىن بولادى»، - دەپ اتاپ ءوتتى ول.
جاڭ سياودۋن قىتاي مەن «جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى» بويىنداعى وزگە مەملەكەتتەردىڭ ءوزارا ساۋدا بويىنشا قاجەتتىلىكتەرىنىڭ وسۋىنە قاراي قازاقستاننىڭ ترانزيتتىك- كولىكتىك الەۋەتىنىڭ ۇلعاياتىنىن ايتتى. «الەمدىك ساۋدا كولەمىنىڭ تومەندەۋى مەن ق ح ر ەكونوميكاسىنىڭ تەرەڭ ترانسفورماتسيالانۋىنا قاراماستان، قازاقستان ارقىلى قىتاي مەن ەۋروپا اراسىنداعى كونتەينەرلىك تاسىمالدار كولەمى ۇلعايىپ كەلەدى. سوندىقتان، قىتاي مەن ەۋروپا، وڭتۇستىك- شىعىس ازيا مەن ەۋروپا اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ ۇلعايۋى قازاقستان اۋماعى ارقىلى وتەتىن كونتەينەرلىك تاسىمالدار بويىنشا ۇلكەن سەرپىلىس تۋعىزادى. ماسەلەن، بيىل قىتاي جوسپارىنا سايكەس، ەۋروپاعا كونتەينەرلىك تاسىمالدار سانىن 40 پايىزعا ۇلعايتۋ، ونىڭ ىشىندە جەڭىل اۆتوكولىكپەن تاسىمالداۋدى - 50 پايىزعا كوبەيتۋ جوسپارلانعان. بۇگىندە قىتاي- ەۋروپا باعىتى بويىنشا كونتەينەرلىك تاسىمالدارعا 11 قىتايلىق كومپانيا (كولىكتىك وپەراتورلار، تاسىمالداۋشىلار، ساقتاندىرۋ جانە وزگە دە كومپانيالار) قاتىسۋدا. جاقىندا عانا كونتەينەرلىك تاسىمالدارعا جاردەمدەسۋ بويىنشا ارنايى مامانداندىرىلعان كومپانيا قۇرىلدى» ، - دەدى ول.
قىتايلىق ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، قازاقستاننىڭ ترانزيتتىك- كولىكتىك الەۋەتىن بارىنشا پايدالانۋ ءۇشىن تاۋارلىق پويىزداردى وتكىزۋ بەكەتتەرىندە قولايلى جاعداي جاساۋ قاجەت.
«قازاقستاندىق تاراپتىڭ وتكىزۋ بەكەتتەرىنە تاۋلىك بويى كەدەندىك رەجيم ەنگىزۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتقانىن بىلەمىن. قىتايدىڭ شىعىس جاعالاۋىنداعى كوپتەگەن كاسىپورىندارى بۇل مۇمكىندىكتى قالت جىبەرمەيدى دەگەن سەنىمدەمىن. اتاپ ايتقاندا، يۋ قالاسىنىڭ كوپتەگەن كومپانيالارى ءوز تاۋارلارىن ەۋروپاعا قازاقستان ارقىلى جىبەرەدى»، - دەدى ول. ەكىنشىدەن، - دەپ ءسوزىن جالعادى ول، - شاڭحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى (ش ى ۇ) جانە «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» اياسىندا تەمىر جول تاسىمالدارىنىڭ تاريفتەرىن ۇيلەستىرۋ ءۇشىن كەشەندى شارالار جۇرگىزۋ قاجەت.
«ۇشىنشىدەن، جابدىقتاردىڭ، كەدەننىڭ، سالىق سالۋ، فيتوسانيتارلىق تالاپتار جانە ت. ب. ستاندارتتارىن ۇيلەستىرۋ مەن سايكەستەندىرۋ قاجەت. بۇل ماسەلەلەردى ەڭ الدىمەن ش ى ۇ ەكىجاقتى جانە ءبىرجاقتى فورماتتا شەشۋ كەرەك»، - دەپ تولىقتىردى جاڭ سياودۋن.
سونىمەن بىرگە، ساراپشى كولىكتىك- لوگيستيكالىق سالا ءۇشىن مامانداردى بىرلەسىپ ازىرلەۋدە دە ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
«سوڭعى 11 جىل بويى بەيجىڭ كولىك ۋنيۆەرسيتەتى ق ح ر كولىكتىك جانە لوگيستيكالىق ماماندارىن ازىرلەۋدە ءبىرىنشى ورىن الىپ كەلەدى. وڭتۇستىك- شىعىس ازيا ەلدەرى ءۇشىن (يندونەزيا، مالايزيا، تايلاند جانە ت. ب. ) جىل سايىن تەمىر جول مەن لوگيستيكا سالاسىندا ماماندار دايىندايتىن 3-5 توپ اشامىز. 2015 -جىلى يمپەراتور 1 الەكساندر اتىنداعى پەتەربۋرگ مەملەكەتتىك قاتىناس جولدارى ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسىپ، وقۋ ورىندارىمىزدىڭ جانىنان ءوزارا نەگىزدە قىتاي- رەسەي جانە رەسەي- قىتاي كولىكتىك ينستيتۋتتارىن اشتىق. بولاشاقتا قازاقستانمەن جانە ش ى ۇ وزگە دە ەلدەرىمەن بىرلەسكەن ينستيتۋتتار اشقىمىز كەلەدى. جىل سايىن ش ى ۇ ەلدەرىنەن 15-30 ادام ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرەدى»، - دەدى جاڭ سياودۋن.
اۆتور: ايجان سەرىكجان قىزى