قولدانىسقا ەنگەلى جاتقان لاتىن ءالىپبيى ءومىرىمىزدى قالاي وزگەرتەدى؟
كيريليتساعا بۇيرەگى بۇراتىندار باستامانى سىناسا، جاڭالىقتى قۋانا قابىلداعاندار ءتۇرلى جوبالارىن ۇسىنىپ جاتىر. ال بۇل ىسكە جاۋاپتى ءبىلىم مينيسترلىگى ارنايى كوميسسيا قۇردى، دەپ حابارلايدى ك ت ك ارناسى.
جالپى، لاتىن ءالىپبيىنىڭ احمەت بايتۇرسىنوۆ جاساعان جوباسىنان بولەك، ەلدە وننان استام ءتۇرى بار ەكەن.
سەكسەن جىلعا جۋىق كيريليتسامەن حات جازىپ، ساناسى ابدەن سىرەسىپ قالعان قوعام، لاتىنشا قالاي جازامىز دەپ داۋرىعىپ جاتىر ەندى. بۇعان دەيىن مەكتەپتە بۇلدىرشىنگە 42 ءارىپ جاتتاتساق، ەندى ونىڭ سانى 28 گە دەيىن كەمىمەك. ەندىگى ماسەلە قازاقتىڭ كەي ءتول جانە كىرمە دىبىستارىن قالاي بەلگىلەيمىز دەگەن سۇراق.
قازىردىڭ وزىندە قولدانىستا جۇرگەن بەكىتىلمەگەن ءالىپبيدىڭ ەكى ءتۇرلى نۇسقاسىندا قازاقتىڭ ھ ءارپى، كيريليتساداعى щ، x، ч، ц، ё، ю، я مۇلدەم ارىپتەرى جوق. ونىڭ ورنىنا اۆتورلار ەكى ءارىپتى قوسىپ نەمەسە استى-ۇستىنەن ارنايى بەلگىلەر سالىپ تاڭبالاماقشى. قازاق تىلىندەگى دىبىستاردىڭ تاڭبالانۋىن زەرتتەيتىن بىردەن-ءبىر مەكەمە احمەت بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى. ورتالىققا بۇگىنگە دەيىن جۇزدەن استام ءالىپبي نۇسقاسى كەلىپ ءتۇسىپتى. ينستيتۋت مامانى كوپشىلىك ايتىپ جۇرگەندەي، كەزىندەگى ءالىپبيدى قايتارا سالۋعا بولمايدى دەيدى.
«سول كەزدەگى قارىپتى تولىق الىپ، سول كەزدەگى جۇيەنى، ەملە ەرەجەلەرىن سول كۇيىندە وزگەرىسسىز الا المايمىز. ويتكەنى ول كەزدەن بەرى زامان قانداي قارقىنمەن وزگەرگەنىن وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر. تىلدە دە قانشاما جاڭالىقتار بار. ءبىزدىڭ قازىرگى لاتىن گرافيكاسى نەگىزىندەگى ءالىپبيىمىز قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ سۇرانىسىنا، بولاشاقتاعى سۇرانىسىنا جاۋاپ بەرۋ كەرەك، سوندىقتان قازىرگى الىپبيدە وزگەرىستەر كوپ بولادى»، - دەيدى ا. بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى انار فازىلجانوۆا.
ال ءماتىنىن لاتىن ارپىنە العاش بوپ كوشىرگەن اقپارات قۇرالدارىنىڭ ءبىرى قازاقپارات اگەنتتىگى. 2004 -جىلى ءابدۋالى قايداردىڭ جازعان الىپبيىمەن قيىرداعى قازاقتار ءۇشىن اقپارات تاراتا باستاعان اگەنتتىك، سونى ءالى قولدانىپ كەلەدى.
«بۇندا ەشقانداي قيىندىق جوق. ارنايى باعدارلامامەن قازاق تىلىندە قانداي اقپارات شىقسا، اۆتوماتتى تۇردە لاتىنعا اۋدارىلىپ وتىرادى. مىسالى ڭ دىبىسىنا كەلسەك لاتىنشا ن مەن ۇستىندە نوقاتىمەن بەلىگىلەنەدى. ەندى مۇنى جەتىلگەن، جاقسى نۇسقا دەپ تە ايتا المايمىز»، - دەيدى قازاقپارات حالىقارالىق اقپارات اگەنتتىگى باس ديرەكتورىنىڭ كەڭەسشىسى قانات مامەتقازى ۇلى.
ال كۇنى كەشە ءالىپبي جاڭارتۋ بويىنشا پىكىر بىلدىرۋگە اسىقپاعان ءبىلىم مينيسترلىگى بۇگىن جانداندى. قۇزىرلى ۆەدومستۆو لاتىنعا بايلانىستى ارنايى كوميسسيا قۇرماقشى.
«بۇل جەردە كوپتەگەن پروبلەمالار شىعادى. ول كومپيۋتەرلاردى اۋىستىرۋ. ءبىزدىڭ وقۋلىقتاردى اۋىستىرۋ. ءبىرىنشى سىنىپتان باستاپ وزگەرتۋ كەرەك. ول ۇلكەن جۇمىس»، - دەيدى ق ر ب ع م عىلىم كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى بولاتبەك ءابدىراسىلوۆ.
جۇمىس كوپ دەپ الدىن الا ەسكەرتكەن شەنەۋنىكتەر، ءالىپبيدىڭ سان ءتۇرىن جازىپ شىققان ءوز اۆتورلارىمىزدى قوسپاعاندا، بۇل ىسكە شەتەلدەن كەلگەن ماماندار دا قاتىسادى دەيدى. ال قوعام وزگەرىسكە دايىن وتىر. ورتاق ستاندارتتى بەكىتپەككە جىل سوڭىنا دەيىن ۋاقىت بار.
