سەكسەن تورتتەگى ءتورت چەمپيون

1984-جىلى اقپاننىڭ سوڭى، ناۋرىزدىڭ باسىندا تاشكەنتتە بوكستان كەڭەس وداعىنىڭ كەزەكتى چەمپيوناتى ءوتتى.

سوۆەتكە قاراعان 15 وداقتاس رەسپۋبليكا مەن ماسكەۋ، لەنينگراد (قازىرگى سانكت- پەتەربۋرگ) بوكسشىلارى 12 سالماقتىڭ جۇلدەلەرىن ساراپقا سالدى. وسى چەمپيوناتتا قازاق باتىرلارى 12 باس جۇلدەنىڭ 4 ءىن قانجىعاعا بايلادى. رەسەي 3، ۋكراينا 2 التىندى ولجالاسا، بەلورۋسسيا، وزبەكستان، قىرعىزستان كوماندالارى ءبىر-ءبىر التىن مەدالعا يە بولدى.

ك س ر و چەمپيوناتىنداعى ەڭ ءبىرىنشى مەدال 1947-جىلى ماحمۇت وماروۆقا (قولا) بۇيىرسا، سودان تابانداتقان 33 جىل بويى وداقتىڭ التىن جۇلدەسى قازاق بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنە جەتكىزبەي كەلدى.

ⅩⅩعاسىردىڭ بەل ورتاسىنان بەرى جالعاسقان قۇرساۋدى ءبىرىنشى بولىپ 1980-جىلى سەرىك قوناقبايەۆ بۇزسا، ىلە-شالا، 1982-جىلى سەرىك نۇرقازوۆ الاش ۇلاندارىنان ەكىنشى بولىپ ك س ر و چەمپيونى اتاعىنا قول جەتكىزدى.

ياعني، سەكسەن تورتتەگى دۇرمەككە دەيىن بار-جوعى ەكى چەمپيون! بۇل قازاق سپورتشىلارىنىڭ السىزدىگىنەن ەمەس. ماسكەۋدىڭ وتار ۇلتتاردىڭ ۇل-قىزدارىن شىدەرلەپ ۇستاعان ساياساتىنىڭ سالدارى ەدى. ايتپەسە، ماقسۇت وماروۆ پەن ءابدىسالان نۇرماحانوۆ باستاعان قانشاما وعلاندارىمىز جەڭىسكە لايىق بولا تۇرا كەڭەس وداعىنىڭ چەمپيونى اتاعىنا جەتە العان جوق.

ەندى، مىنە، سول تۇستا الەمدەگى ەڭ مىقتى بوكس دەرجاۆاسىنىڭ بىرى سانالاتىن كەڭەس وداعىنىڭ چەمپيوناتىندا كۇتپەگەن جەردەن ءتورت بىردەي قازاق - كارىمجان ءابدىراحمانوۆ (48 ك گ)، سەرىك نۇرقازوۆ (57) سەرىك قوناقبايەۆ (67) جانە اسىلبەك قيلىموۆ (75) جەكە-دارا شىقتى. بۇل جەڭىس بارشا الاش جۇرتىن ءدۇر سىلكىندىردى.

ەلدىڭ ەڭسەسى كوتەرىلىپ، ارقا-جارقا بوپ قالدىق. ول كەزدە ءبىزدىڭ ۇلتتىڭ جاستارىنان قازىرگىدەي الەم، ازيا چەمپيوندارى جىلدا شىعىپ جاتقان جوق ەدى. بوكستان بار بولعانى ەكى ەۋروپا چەمپيونىمىز بار ەدى: قوناقبايەۆ پەن نۇرقازوۆ.

وليمپيادا مەن الەم چەمپيوناتىندا قوناقبايەۆ ۇتىپ العان ەكى كۇمىس جۇلدە ءبىز ءۇشىن التىننان كەم ەمەس. نە نارسەنىڭ دە از كەزدە قادىرى ارتىق بولادى عوي.

قازىر باعامداي قاراساق، وسى تورتەۋدىڭ تاريحي جەڭىسىمەن يمپەريانىڭ سپورتتاعى سىرەسكەن سەڭى سوگىلە باستاعان ءتارىزدى. ەڭ باستىسى، قازاق جىگىتتەرى وزدەرىنىڭ ەشكىمنەن كەم ەمەستىگىن جان جۇرەگىمەن سەزىندى، ءارى ناعىز جەڭىستىڭ قانداي بولاتىنىن ۇقتى.

سونىمەن بىرگە، الدىڭعى تولقىن اعالارىنا جاسالعان سان قياناتتىڭ قارىمتاسىن قايتاردى. وسىدان كەيىن الاش ۇلدارىنىڭ سپورتتىڭ ءار تۇرىنەن ك س ر و چەمپيوناتتارىندا ولجا سالۋى جيىلەي باستادى.

ءوزىڭىز ويلاپ قاراڭىز، چەمپيوناتتى ءوز تورىندە وتكىزگەن وزبەكتەر ءبىر التىندى زورعا الدى، حالقىنىڭ سانى سول كەزدىڭ وزىندە 43 ميلليوننان اسقان ۋكرايندار ەكى التىنمەن شەكتەلدى. 140 ميلليون ورىس ورماننىڭ ءوزى التى جارىم ميلليون قازاقتىڭ جاۋجۇرەك ۇلدارىنا توسقاۋىل قويۋعا جارامادى. قازاق قۇراماسى بۇرىن-سوڭدى مۇنداي بەلەسكە تابان تىرەگەن ەمەس.

ءدال وسى 1984-جىلى كەزەكتى جازعى وليمپيادا ويىندارى ا ق ش- تىڭ لوس-اندجەلەس قالاسىندا ءوتتى. ءبىزدىڭ جوعارىداعى ءتورت باتىرىمىز وليمپيادا جولداماسىن جامباسقا باسىپ قويعان. ءبىراق كاپيتاليزم مەن سوتسياليزمنىڭ تەكەتىرەسى شەگىنە جەتىپ، سونىڭ سالقىنى سپورتشىلارعا دا ءتيدى.

سول جىلى كاپيتاليستىك لاگەردەگى مەملەكەتتەر سپورتشىلارى وليمپيادا جۇلدەسىنە تالاسىپ جاتقاندا، سوتسياليزم تۋىن كوتەرگەن ەلدەر «دوستىق-84» جارىسىنىڭ كورىگىن قىزدىرۋعا كىرىستى. جەر تۇبىندەگى كۋبانىڭ تورىندە ايقاسقا تۇسكەن ءتورت باتىردىڭ ەكەۋى كۇمىس (ءابدىراحمانوۆ، نۇرقازوۆ) ، بىرەۋى قولا (قوناقبايەۆ) جۇلدەگەر اتاندى. قيلىموۆ كۋبالىق گومەستى ۇرىپ جىقسا دا، تورەشىلەر ۇزاق كەڭەسە كەلە جەڭىستى 3:2 ەسەبىمەن گومەسكە الىپ بەردى.

ءبىر قىزىعى، وسى سىندا كۋبانىڭ 11 بوكسشىسى جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى. التى سپورتشىسى فينالدا شايقاسقان سوۆەت بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى گاۆانادان «التىنسىز» ورالدى.

وسى دەرەكتىڭ وزىنەن-اق بۇل جارىستا سپورتتىق پرينتسيپتەن گورى ساياسي پرينتسيپتەرگە باسا ءمان بەرىلگەنىن انىق اڭعارۋعا بولادى.

تاشكەنتتەگى جەڭىستەن كەيىن ءابدىراحمانوۆ پەن نۇرقازوۆ تاعى ءبىر مارتە ك س ر و چەمپيوندارى اتاندى.

قيلىموۆ سەكسەن تورتتە ك س ر و كۋبوگىن ۇتىپ، سەكسەن التىنشى جىلى وداق بىرىنشىلىگىنىڭ فينالىندا كۇتپەگەن جەردەن جەڭىلىس تاپتى. 1987-جىلى 23 جاسىندا بوكس قولعابىن بوساعاعا ءىلدى. قوناقبايەۆ تاشكەنتتەگى سىننان كەيىن كوپ ۇزاماي بوكستى ءبىرجولا دوعاردى.

سەكسەن تورتتەگى تاريحي جەڭىس ءتورت باعىلاننىڭ عانا باعىن كوتەرىپ قويعان جوق، وتانىمىزدىڭ ءار قيىرىنداعى بوكس باپكەرلەرىنىڭ جىگەرىن ودان سايىن جاني ءتۇستى.

ۇلتتىق قۇراماداعى، جاستار ساپىنداعى جىگىتتەرىمىز وسى جەڭىسپەن ارقالانىپ، بۇرىنعىدان بەتەر شيرىقتى. قازاقتىڭ قيىرداعى اۋىلدارىندا قۇم تولى قاپتى قۇلاشتاي ۇرعان قارادومالاقتار قاتارى ەسەلەپ ءوستى. ەڭ باستىسى، الاش ۇلاندارىنىڭ الەم كوز تىككەن دۇرمەكتى دودالاردا ولجا سالۋى جيىلەدى. ەكى عاسىر وتارلىق ەزگىدە بولعان ۇلتتىڭ كەۋدەسى قايتا كوتەرىلدى. ۇلتتىق رۋح كۇننەن-كۇنگە جارقىراي ءتۇستى.

سودان بەرى 33 جىل ارتتا قالىپتى. وسى باۋىرلارمەن قاتار جۇرگەن كۇندەر، ءبىر داستارحان باسىندا يىق قاعىستىرىپ، ءازىلىمىز جاراسقان ساتتەر كۇنى كەشەگىدەي كوز الدىمدا. داريعا-اي، سول ءبىر داۋرەن اقىرىنداپ جىلىستاعان كۇيى كوز ۇشىندا قىلاڭىتادى. باتىرلاردىڭ قامال بۇزعان ەرلىكتەرى كوكىرەكتى اركەز شۋاققا بولەيدى. تورتەۋىنىڭ سوناۋ شىرقاۋ كوكتە جەلبىرەتكەن نامىس تۋى قانشاما جۇرەكتىڭ وتىن مازداتتى دەسەڭىزشى.

قىدىربەك رىسبەك

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى