قازاقستاندا «تۋعان جەر» باعدارلاماسى قولعا الىنادى
دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«قازاق «تۋعان جەرگە تۋىڭدى تىك» دەپ بەكەر ايتپاعان. پاتريوتيزم كىندىك قانىڭ تامعان جەرىڭە، وسكەن اۋىلىڭا، قالاڭ مەن وڭىرىڭە، ياعني تۋعان جەرىڭە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتەن باستالادى. سول سەبەپتى، مەن «تۋعان جەر» باعدارلاماسىن قولعا الۋدى ۇسىنامىن. ونىڭ اۋقىمى ىزىنشە وپ- وڭاي كەڭەيىپ، «تۋعان ەلگە» ۇلاسادى. ماسەلەن، «اۋىلىم - ءانىم» اتتى ءاندى ايتقاندا، «تۋعان جەرىن سۇيە الماعان، سۇيە الار ما تۋعان ەلىن» دەپ شىرقايتىن ەدىك قوي. باجايلاپ قاراساق، بۇل - ماعىناسى وتە تەرەڭ سوزدەر. باعدارلاما نەگە «تۋعان جەر» دەپ اتالادى؟ ادام بالاسى - شەكسىز زەردەنىڭ عانا ەمەس، عاجايىپ سەزىمنىڭ يەسى. تۋعان جەر - اركىمنىڭ شىر ەتىپ جەرگە تۇسكەن، باۋىرىندا ەڭبەكتەپ، قاز باسقان قاسيەتتى مەكەنى، تالاي جاننىڭ ءومىر- باقي تۇراتىن ولكەسى. ونى قايدا جۇرسە دە جۇرەگىنىڭ تۇبىندە الديلەپ وتپەيتىن جان بالاسى بولمايدى. تۋعان جەرگە، ونىڭ مادەنيەتى مەن سالت- داستۇرلەرىنە ايرىقشا ىڭكارلىكپەن اتسالىسۋ - شىنايى پاتريوتيزمنىڭ ماڭىزدى كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى»، - دەپ ءتۇسىندىردى مەملەكەت باسشىسى.
ەلباسىنىڭ پايىمىنشا، بۇل كەز كەلگەن حالىقتى انشەيىن بىرىگە سالعان قاۋىم ەمەس، شىن مانىندەگى ۇلت ەتەتىن مادەني- گەنەتيكالىق كودىنىڭ نەگىزى. ءبىزدىڭ بابالارىمىز عاسىرلار بويى ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالىپ، جۇگىرگەن اڭنىڭ تۇياعى توزاتىن ۇلان- عايىر اۋماقتى عانا قورعاعان جوق. ولار ۇلتتىڭ بولاشاعىن، كەلەر ۇرپاعىن، ءبىزدى قورعادى. سان تاراپتان سۇقتانعان جات جۇرتقا اتامەكەننىڭ قارىس قادامىن دا بەرمەي، ۇرپاعىنا ميراس ەتتى.
«تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك نەنى بىلدىرەدى، جالپى، باعدارلامانىڭ ءمانى نەدە؟ ءبىرىنشى، بۇل ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا اۋقىمدى ولكەتانۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى، ەكولوگيانى جاقسارتۋعا جانە ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋعا باسا ءمان بەرۋدى، جەرگىلىكتى دەڭگەيدەگى تاريحي ەسكەرتكىشتەر مەن مادەني نىسانداردى قالپىنا كەلتىرۋدى كوزدەيدى. پاتريوتيزمنىڭ ەڭ جاقسى ۇلگىسى ورتا مەكتەپتە تۋعان جەردىڭ تاريحىن وقۋدان كورىنىس تاپسا يگى. تۋعان جەردىڭ ءاربىر سايى مەن قىرقاسى، تاۋى مەن وزەنى تاريحتان سىر شەرتەدى. ءاربىر جەر اتاۋىنىڭ توركىنى تۋرالى تالاي- تالاي اڭىزدار مەن اڭگىمەلەر بار. ءاربىر ولكەنىڭ حالقىنا سۋىقتا پانا، ىستىقتا سايا بولعان، ەسىمدەرى ەل ەسىندە ساقتالعان ءبىرتۋار پەرزەنتتەرى بار. وسىنىڭ ءبارىن جاس ۇرپاق ءبىلىپ وسۋگە ءتيىس»، - دەپ جازادى پرەزيدەنت.
وسى ورايدا ەكىنشى باعىتتا باسقا ايماقتارعا كوشىپ كەتسە دە تۋعان جەرلەرىن ۇمىتپاي، وعان قامقورلىق جاساعىسى كەلگەن كاسىپكەرلەردى، شەنەۋنىكتەردى، زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن جاستاردى ۇيىمداستىرىپ، قولداۋ جاساۋ قامتىلىپ وتىر.
«ءۇشىنشى، جەرگىلىكتى بيلىك «تۋعان جەر» باعدارلاماسىن جيناقىلىقپەن جانە جۇيەلىلىكپەن قولعا الۋعا ءتيىس. بۇل جۇمىستى ءوز بەتىمەن جىبەرۋگە بولمايدى، مۇقيات ويلاستىرىپ، حالىققا دۇرىس ءتۇسىندىرۋ قاجەت. تۋعان جەرىنە كومەك جاساعان جانداردى قولداپ- قۇرمەتتەۋدىڭ ءتۇرلى جولدارىن تابۋ كەرەك. بۇل جەردە دە كوپ جۇمىس بار. وسى ارقىلى قالالاردى كوگالداندىرۋعا، مەكتەپتەردى كومپيۋتەرلەندىرۋگە، جەرگىلىكتى جوعارى وقۋ ورىندارىنا دەمەۋشىلىك جاساۋعا، مۋزەيلەر مەن گالەرەيالار قورىن بايىتا تۇسۋگە بولادى. قىسقاشا ايتقاندا، «تۋعان جەر» باعدارلاماسى جالپى ۇلتتىق پاتريوتيزمنىڭ ناعىز وزەگىنە اينالادى»، - دەيدى ن. نازاربايەۆ.
اۆتور: رۋسلان عابباسوۆ
