پرەزيدەنت لاتىن الىپبيىنە كوشۋدىڭ ناقتى كەستەسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى
استانا. قازاقپارات - مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋدىڭ بىرنەشە جوباسىن ۇسىندى. سونىڭ ءبىرى - لاتىن الىپبيىنە كوشۋ. وسىعان وراي، پرەزيدەنت ۇكىمەتكە ناقتى مىندەت جۇكتەدى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
«ءبىز بۇل ماسەلەگە نەعۇرلىم دايەكتىلىك قاجەتتىگىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ، بايىپپەن قاراپ كەلەمىز جانە وعان كىرىسۋگە تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى مۇقيات دايىندالدىق. قازاق ءتىلىنىڭ ءالىپبيى تىم تەرەڭنەن تامىر تارتاتىنىن بىلەسىزدەر»، - دەپ جازدى نازاربايەۆ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنە شىققان ماقالاسىندا.
وسىدان كەيىن تۇركى ءتىلىنىڭ دامۋ تاريحى جايىندا ايتا كەلە، التىن وردانىڭ بۇكىل رەسمي قۇجاتتارى مەن حالىقارالىق حات- حابارلارى نەگىزىنەن ورتاعاسىرلىق تۇركى تىلىندە جازىلىپ كەلگەنىن اتاپ كورسەتتى. ال ۇلى دالاعا يسلام ءدىنى تاراعاننان كەيىن رۋنيكالىق جازۋلار بىرتىندەپ ىسىرىلىپ، اراب ءتىلى مەن اراب ءالىپبيى تارالا باستادى. X عاسىردان ⅩⅩ عاسىرعا دەيىن، 900 جىل بويى قازاقستان اۋماعىندا اراب ءالىپبيى قولدانىلدى. 1929 -جىلعى 7 -تامىزدا ك س ر و ورتالىق اتقارۋ كوميتەتى مەن ك س ر و حالىق كوميسسارلارى كەڭەسىنىڭ پرەزيديۋمى لاتىنداندىرىلعان جاڭا ءالىپبي - «ءبىرتۇتاس تۇركى الفاۆيتىن» ەنگىزۋ تۋرالى قاۋلى قابىلدادى. لاتىن ءالىپبيىنىڭ نەگىزىندە جاسالعان جازۋ ۇلگىسى 1929 - جىلدان 1940 - جىلعا دەيىن قولدانىلىپ، كەيىن كيريلليتساعا اۋىستىرىلدى. 1940 -جىلعى 13 -قاراشادا «قازاق جازۋىن لاتىنداندىرىلعان الىپبيدەن ورىس گرافيكاسى نەگىزىندەگى جاڭا الىپبيگە كوشىرۋ تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. وسىلايشا، قازاق ءتىلىنىڭ ءالىپبيىن وزگەرتۋ تاريحى نەگىزىنەن ناقتى ساياسي سەبەپتەرمەن ايقىندالىپ كەلدى.
«مەن 2012 -جىلعى جەلتوقسان ايىندا جاريا ەتكەن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا «2025 -جىلدان باستاپ لاتىن الىپبيىنە كوشۋگە كىرىسۋىمىز كەرەكتىگىن» مالىمدەدىم. بۇل - سول كەزدەن بارلىق سالالاردا ءبىز لاتىن قارپىنە كوشۋدى باستايمىز دەگەن ءسوز. ياعني، 2025 -جىلعا قاراي ءىس قاعازدارىن، مەرزىمدى باسپا ءسوزدى، وقۋلىقتاردى، ءبارىن دە لاتىن الىپبيىمەن باسىپ شىعارا باستاۋعا ءتيىسپىز. ول كەزەڭ دە تاياپ قالدى، سوندىقتان ءبىز ۋاقىت ۇتتىرماي، بۇل جۇمىستى وسى باستان قولعا الۋىمىز كەرەك. ءبىز وسىناۋ اۋقىمدى جۇمىستى باستاۋعا قاجەتتى دايىندىق جۇمىستارىنا قازىردەن كىرىسەمىز. ۇكىمەت قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋدىڭ ناقتى كەستەسىن جاساۋى كەرەك. لاتىنشاعا كوشۋدىڭ تەرەڭ لوگيكاسى بار. بۇل قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالىق ورتانىڭ، كوممۋنيكاتسيانىڭ، سونداي- اق، ХХІ عاسىرداعى عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى. مەكتەپ قابىرعاسىندا بالالارىمىز اعىلشىن ءتىلىن وقىپ، لاتىن ارىپتەرىن ونسىز دا ۇيرەنىپ جاتىر. سوندىقتان، جاس بۋىن ءۇشىن ەشقانداي قيىندىق، كەدەرگىلەر بولماق ەمەس»، - دەپ اتاپ كورسەتتى پرەزيدەنت.
ەلباسى 2017 -جىلدىڭ اياعىنا دەيىن عالىمداردىڭ كومەگىمەن، بارشا قوعام وكىلدەرىمەن اقىلداسا وتىرىپ، قازاق ءالىپبيىنىڭ جاڭا گرافيكاداعى ءبىرىڭعاي ستاندارتتى نۇسقاسىن قابىلداۋ كەرەكتىگىن دە جەتكىزدى. ال 2018 -جىلدان باستاپ جاڭا ءالىپبيدى ۇيرەتەتىن مامانداردى جانە ورتا مەكتەپتەرگە ارنالعان وقۋلىقتاردى دايىنداۋعا كىرىسكەن دۇرىس دەپ سانايدى.
«الداعى 2 جىلدا ۇيىمداستىرۋ جانە ادىستەمەلىك جۇمىستار جۇرگىزىلۋگە ءتيىس. ارينە، جاڭا الىپبيگە بەيىمدەلۋ كەزەڭىندە بەلگىلى ءبىر ۋاقىت كيريلليتسا الفاۆيتى دە قولدانىلا تۇرادى»، - دەپ جازدى مەملەكەت باسشىسى.
اۆتور: ارمان اسقاروۆ