قورقىت اتا مۇراسى يۋنەسكو تىزىمىنە ەنۋى مۇمكىن
قىزىلوردا. قازاقپارات- قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمدىگىندە يۋنەسكو- نىڭ ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرالار تىزىمىنە «قورقىت اتا مۇراسى» كوپۇلتتىق نوميناتسياسىن دايىنداۋ بويىنشا ساراپتامالىق كەزدەسۋ ءوتتى، دەپ حابارلادى قازاقپارات ح ا ا ءتىلشىسى وبلىستىق اكىمدىككە سىلتەمە جاساپ.
شاراعا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى رۋسلان رۇستەموۆ، ق ر يۋنەسكو جانە يسەسكو ىستەرى جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ باس حاتشىسى اسەل وتەگەنوۆا، ۇلتتىق كوميسسيا جانىنداعى ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرالاردى قورعاۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى حانزادا ەسەنوۆا، حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان قىدىرالى، ازەربايجان، قىرعىزستان جانە تۇركيا ەلدەرىندەگى يۋنەسكونىڭ رەسمي وكىلدەرى مەن قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى قاتىستى.
كەزدەسۋ بارىسىندا نوميناتسيانى دايىنداۋ جۇمىسىنىڭ ءىس- ارەكەت جوسپارى بەكىتىلىپ، اعىمداعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىنا دەيىن ونى بۇكىل الەمدىك مۇرالار ورتالىعىنا جەتكىزۋ قاجەتتىگى ايتىلدى.
«ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ارداقتاپ، ساقتاپ، وسكەلەڭ ۇرپاققا ساباقتاستىق رەتىندە تابىستاۋ، مادەني مۇرامىزدى الەمدىك عىلىمي ورتالىقتارعا تانىتۋ باعىتىندا ءتۇرلى شارالار قولعا الىندى. ايماق باسشىسى قىرىمبەك كوشەربايەۆتىڭ باستاماسىمەن ق ر يۋنەسكو جانە يسەسكو ىستەرى جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ وبلىستاعى جۇمىسى جەمىستى ناتيجە بەرۋدە. ايتا كەتۋ قاجەت، ماتەريالدىق ەمەس مادەني قۇندىلىقتاردى قورعاۋ تۋرالى كونۆەنتسيا 2003 -جىلى قابىلدانىپ، 2011 -جىلى ءبىزدىڭ ەلدە راتيفيكاتسيالاندى.
2003 -جىلى ەلباسى تاپسىرماسىمەن «مادەني مۇرا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى دا قابىلداندى. وسىلايشا، قازاقستان ت م د ەلدەرىنىڭ ىشىندە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اۋقىمدى جوبانى جۇزەگە اسىردى. سونىڭ ناتيجەسىندە يۋنەسكو- نىڭ مادەني مۇرالار تىزىمىنە كوپتەگەن ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز ەندى. ماسەلەن، 1-2 -جىل كولەمىندە بۇكىل الەمدىك مۇرالار تىزىمىنە قازاقتىڭ كيىز ءۇيى، ايتىس جانە كۇي ونەرى قوسىلدى. بۇگىنگى ۇلتتىق كوميسسيا وتىرىسىنىڭ كەلەسى كەزەڭىندە دە قورقىت اتا اتىنداعى قمۋ ۇسىنعان قورقىتتىڭ كۇي- مۇرالارىن الەمدىك مادەني قۇندىلىقتاردىڭ قاتارىنا قوسۋ جۇمىسى تانىستىرىلدى. ارىپتەستىك بايلانىس ارتا بەرسىن دەگەن نيەتپەن سەمينار جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەيمىن، - دەدى رۇستەموۆ.
كەلەسى كەزەكتە ءسوز العان دارحان قىدىرالى فيلوسوفيالىق مازمۇنى تەرەڭ اڭىز كەيىپكەرى قورقىت بابا رۋحاني بولمىسىمىزدىڭ التىن ارقاۋى ەكەنىن، ونىڭ قالدىرعان «ماڭگىلىك ءومىر» يدەياسى ەلباسى ن. نازاربايەۆ تۇجىرىمداعان «ماڭگىلىك ەل كونتسەپتسياسىمەن ساباقتاساتىنىن ايتىپ ءوتتى.
سونداي- اق، سپيكەر تۇركيانىڭ بايبۇرت قالاسىندا دا، كاۆكازدا دا قورقىتتىڭ مازارى بولعانىمەن، قورقىت مازارلارىنىڭ نەگىزگىسى - سىر بويىندا تۇرعانىن، كۇيلەرىنىڭ تەك قازاق اراسىندا ساقتالۋى، باسقا تۇركى حالىقتارىندا كەزدەسپەيتىن قورقىت اڭىزدارىنىڭ بۇگىنگە دەيىن قازاق ارقىلى جەتۋى - قورقىت مۇراسىنىڭ مۇراگەرى قازاق ەكەنىن كورسەتەتىنىنە توقتالدى.
جالپى، ماڭىزى مول كەزدەسۋدە ءبىرقاتار ماسەلەنىڭ باسى اشىلدى.
اۆتور: ەلۋباي اۋەزوۆ