اقتوبەدە «اعايىندى تورتەۋدىڭ» مۇناي ۇرلىعىمەن قالاي اينالىسقانى بەلگىلى بولدى
تەرگەۋدىڭ مالىمەتىنشە، قىلمىستىق توپتىڭ مۇشەلەرىنىڭ ءبىرى - 30 جاستاعى نۇربولات قايىربەكوۆ وتكەن جىلدان بيىلعى ءساۋىر ايىنا دەيىن اۋىلداستارى اقساقوۆتى، ميراليندى، سارامبەتوۆتى، چيكوۆتى مۇناي ونىمدەرىن سايكەس قۇجاتسىز زاڭسىز تۇردە تاسىمالداۋعا قولدانعان.
«قىلمىستىق توپتىڭ ءاربىر مۇشەسىن مۇحامەديانوۆ، سارسەنوۆ جانە ءىزباسار باقىلاپ وتىرعان. بارلىق ماسەلە ىزباسارمەن جەكە كەزدەسۋدە شەشىلگەن، بۇل كەزدەسۋلەر تەلەفون ارقىلى شارتتى تۇردە كەلىسىلىپ وتىرعان. ءىزباساردىڭ قۇرعان قىلمىستىق توبىنىڭ تۇراقتى ءارى ۇزاق مەرزىمدى بايلانىسى بولعان. ولارعا مۇحامەديانوۆ، سارسەنوۆ جانە ءىزباسار باقىلاۋ جۇرگىزگەن»، - دەپ جازادى باسىلىم.
«ءىزباساردىڭ، مۇحامەديانوۆتىڭ، سارسەنوۆتىڭ جانە قايىربايەۆتىڭ قىلمىستىق ءىس-ارەكەتتەرى مەملەكەتتىك ورگانداردا مۇناي ونىمدەرىن ءىرى كولەمدە ساقتاۋعا رۇقسات بەرەتىن مۇمكىندىگى بار «اۆتودور م ك» ج ش س، «اساد پليۋس» جانە «ترانزيت» جانارماي قۇيۋ بەكەتىنىڭ تىركەلۋىنە مۇمكىنشىلىك جاساعان.
سۋديا ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ ءاربىر مۇشەسىنىڭ ءرولى قانداي بولعانىن ايتىپ بەردى: «سارسەنوۆ پەن قايىربايەۆ ءىزباساردىڭ باسشىلىعىمەن مۇناي ونىمدەرىن زاڭسىز ساتۋمەن اينالىسقان. ءىزباسار ولارمەن تاسىمالداۋعا كولىكتى قامتاماسىز ەتكەن. مۇناي ونىمدەرىن تيەۋ، جەتكىزۋ جانە «ترانزيت» جانارماي بەكەتىنە قۇيۋدى باقىلاعان، جۇرگىزۋشىلەر ميرالين، اقساقوۆ، چيكوۆ جانە سارامبەتوۆتەردىڭ جۇمىسىن باقىلاعان، ءوز كەزەگىندە ولار ءتيىستى جەرگە مۇنايدى جەتكىزىپ وتىرعان. مۇحامەديانوۆ پەن بەلگىسىزدەر مۇناي ونىمدەرىن ساتۋ ورىندارىن ىزدەستىرىپ، مۇناي ونىمدەرىن زاڭسىز قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان».
سونىمەن قاتار، تەرگەۋدىڭ مالىمەتىنشە، ميرالين، اقساقوۆ، چيكوۆ جانە سارامبەتوۆ مۇناي ونىمدەرىن كەلىسىلگەن جەرلەرگە ۇزدىكسىز جەتكىزىپ وتىرعان. مۇناي ساتۋدان تۇسكەن قاراجاتتىڭ ءبىر بولىگىن ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ مۇشەلەرى اراسىندا ۇلەستىرىلگەن، ال ەكىنشى بولىگى زاڭسىز مۇناي ونىمدەرىنىڭ جاڭا پارتياسى ساتىپ الۋعا جۇمسالعان. ءىزباسار اقشانىڭ ۇلەستىرىلۋىنە جەكە ءوزى باقىلاۋ جاساعان.
سونداي-اق، ءىس ماتەريالدارىنا قاراعاندا، ەركىن ءىزباسار اقتوبەدە مۇحامەديانوۆ پەن سارسەنوۆ ارقىلى قايىربايەۆقا مۇناي ونىمدەرىن رەزەرۆۋار ارقىلى تيەۋ، جەتكىزۋ بويىنشا ناقتى تاپسىرمالار بەرگەن، ۇيىمداسقان توپتىڭ جۇمىسىن باقىلاعان. جۇمىستىڭ ءتارتىبى بىلاي بولعان: ءىزباساردىڭ تاپسىرماسىمەن سارسەنوۆ، قايىربايەۆ جانە بەلگىسىزدەر مۇناي ونىمدەرىن زاڭسىز ساتىپ الىپ، ولاردى «ترانزيت» جانارماي قۇيۋ بەكەتىنىڭ رەزەرۆۋارى ارقىلى تاسىمالداعان، سول جاقتان رەسەيلىكتەرگە ساتقان.
«بيىل 1- ساۋىردە مۇحامەديانوۆ پەن سارسەنوۆ رەسەيلىكتەرمەن 97 مىڭ ليتر مۇناي ءونىمىن ساتۋعا كەلىسكەن، كەلىسىم جالعان قۇجاتپەن راسىمدەلگەن. 2- ساۋىردە تۇندە اۆتوتسيستەرنا اقتوبەدەن ورسك قالاسىنا قاراي شىققان. كەلەسى كۇنى ولاردى پوليتسەيلەر ۇستاپ العان. ولاردان تابىلعان مۇناي ونىمدەرىنىڭ باعاسى 14 ميلليون 550 مىڭ تەڭگە بولعان»، - دەلىنگەن حابارلامادا.
سۋديا قىلمىستىق توپتىڭ كەيبىر مۇشەلەرى ءالى ۇستالماعانىن حابارلادى.
ال «ك ت ك» تەلەارناسىنىڭ تىلشىلەرىنە اقتوبەدە ەركىن ءىزباساردىڭ اناسى ۇلىنىڭ مۇناي ۇرلاماق تۇگىلى، بيلەتكە اقشا تاپپاي قينالىپ ءومىر سۇرگەنىن ايتتى.
سونىمەن قاتار، تىلشىلەردىڭ مالىمەتىنشە، اقتوبەدە مۇناي ۇرلىعىمەن اينالىسقان قىلمىستىق توپ مۇشەلەرىنىڭ اراسىندا كۇش قۇرىلىمدارىنىڭ وكىلدەرى بولعان. ءۇش كۇننەن بەرى قاماۋعا سانكسيا بەرىپ جاتقان سوت مۇنى راستاعانىمەن، ناقتى كىمدەر ەكەنىن اشىپ ايتپاي وتىر. وسى ۋاقىتقا دەيىن 12 كۇدىكتى قاماۋعا الىندى. ارالارىندا توپتى باسقاردى دەگەن ايىپ تاعىلعان اتىشۋلى ەركىن ءىزباسار دا بار. ءبىراق ادۆوكاتى مەن تۋىستارى ونىڭ مۇگەدەكتىگىن ايتىپ، سوت سانكسياسىنا نارازىلىق بىلدىرۋدە.
قاماۋعا الىنعانداردىڭ اراسىندا «اعايىندى تورتەۋ» دەگەن لاقاپ اتپەن تانىمال ۇيىمنىڭ سەركەسى - اتى شۋلى ەركىن ءىزباسار دا بار. ال ونىڭ قۇقىعىن تانىمالدىعى ودان كەم ەمەس - ادۆوكات سەرىك سارسەنوۆ قورعاپ ءجۇر. ول كەزىندە ارقانكەرگەندە ساربازداردى قىرىپ تاستاعان ۆلاديسلاۆ چەلاحتىڭ ىسىمەن تانىلعان ەدى. بۇل جولى قورعاۋشىسىن اقتاپ الاتىندىعىنا سەنىمدى. ەڭ الدىمەن قاماۋعا الۋ تۋرالى سانكسيانىڭ كۇشىن جويۋعا كىرىسپەكشى. ويتكەنى ارباعا تاڭىلعان، ءارى بۇيرەگىنەن ايرىلعان مۇگەدەككە اباقتىدا ەش جاعداي جاسالماعانىن ايتادى.
«ءبىرىنشى توپتاعى، جۇرە المايتىن مۇگەدەك ءوز جاعدايىن اباقتىدا جاساي المايدى عوي. ونىمەن قوسا بۇيرەگىنىڭ جوقتىعىنان ۇنەمى دارىگەردىڭ باقىلاۋىندا بولۋى كەرەك. سوت ونى قاشىپ كەتەدى دەپ قاماۋعا الدى. سوندا، اربادا وتىرعان وعان قانات ءبىتىپ ۇشىپ كەتە مە؟»، - دەيدى ادۆوكات سەرىك سارسەنوۆ.
ەركىن ءىزباساردىڭ اناسى ۇلىنىڭ قىلمىسقا قاتىسى بارىن ەستىگەندە تالىپ قالا جازداپتى. ونىڭ كولدەنەڭ تاپقان تابىسىن كورمەدىك دەپ ءتىپتى تاڭ قالىپ وتىر. ويتكەنى، كۇرەستەن الماتىدا وتەتىن چەمپيوناتقا بارۋعا قوراداعى ەكى جىلقىسىن ساتىپ، جولاقىسىن تاۋىپ بەرىپ ەدىك دەگەندى ايتادى.
«ۇشاققا مىنۋگە اقشاسى بولعان جوق. ەكى اتىن سويدىرىپ ماشينامەن كەتتى. بۇل شەكسىز، شەتسىز جالا. بالام مۇنايدى تۇسىندە دە كورگەن جوق»، - دەدى ە. ءىزباساردىڭ اناسى مەيرامحان ءىزباساروۆا.
دەگەنمەن، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىندەگىلەر مۇناي ۇرلىعىنا قاتىستى توپتى ءدال وسى ەركىن ءىزباساردىڭ باسقارعانىنا سەنىمدى. ءارى بۇل ارام ىسكە راديكال سالافيت توپتاردىڭ دا قاتىسى بار كورىنەدى. ال ازىرشە قاماۋعا الىنعان 12 كۇدىكتىنىڭ اراسىنان ءىزباساردىڭ جاقىندارى عانا سانكسياعا قاتىستى وبلىستىق سوتقا شاعىم جازىپتى. ول اپتا سوڭىنا تامان قارالماقشى.
