ءان-امىرە حالقىمەن قايتا قاۋىشتى - فوتو
ق ر تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى اياسىندا ق. قۋانىشبايەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ ۇجىمى تارتۋ ەتكەن بۇل قويىلىم امىرەنىڭ (قاسىمحان بۇعىباي) 1925 -جىلى پاريجدە وتكەن دۇنيە جۇزىلىك «ەكسپو» كورمەسىندە اۋەلەگەن انىمەن ەۋروپا جۇرتىن مويىنداتۋى، ەلگە ورالىپ، سولاقاي ساياساتتان ءتۇرلى قۇقايدى باستان كەشكەن قيلى تاعدىرى جايلى سىر شەرتەدى.
بۇل راحىمجان وتاربايەۆ پەن نۇرلان جۇمانيازوۆتىڭ بىرلەسكەن ەكىنشى جۇمىسى. بۇعان دەيىن «ناشاقورلار جايلى نوۆەللا» پەساسىنىڭ جەلىسىمەن قويىلعان «كولەڭكەسىز جولاۋشى» دراماسى كورەرمەننىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەنگەن ەدى. پەسادا مۇستافا شوقاي، يسا بايزاقوۆ، مۋزىكا زەرتتەۋشىسى رومەن روللان سەكىلدى تاريحي بەينەلەر كورىنىس تاپقان.
اسىرەسە، جىراقتا ءجۇرىپ، ەلىن ساعىنعان مۇستافانىڭ بەينەسىن جانقالدىبەك تولەنبايەۆ وتە ءساتتى سومداپ شىقتى. امىرەنىڭ ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ حاتىن مۇستافاعا جەتكىزۋى دە مۇستافا شوقاي مەن الاش قايراتكەرلەرىنىڭ رۋحتاس، ۇندەس بولعانىن كورسەتەدى.
امىرە تۋرالى 800 دەن استام ماقالا جازعان، الماتىدان ارنايى كەلگەن جۋرناليست جارقىن شاكارىم قويىلىمعا جوعارى باعا بەردى. پەساداعى وقيعالاردىڭ بارلىعى شىن تاريحي دەرەكتەر ەكەنىن، ونى ارحيۆتەگى قۇجاتتار دالەلدەيتىنىن ايتتى. قويىلىمدا ابدەن ءزابىر كورىپ، قاجىعان امىرەنىڭ «سەركە ەشكىمگە ايتپايدى» دەيتىن تۇسى بار. امىرەنىڭ زامانداسى، تانىمال اكتەر سەركە قوجامقۇلوۆ ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارى جاس جۋرناليست جارقىن شاكارىمگە امىرە تاعدىرىنىڭ بار شىندىعىن بايانداپ كەتكەن ەكەن. سول اڭگىمە بۇگىنگى پەساعا ارقاۋ بولعان. جارقىن شاكارىم ءوزىنىڭ «پاريجدەگى امىرە» كىتابىن قاللەكي تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى تالعات تەمەنوۆكە تارتۋ ەتتى. تەاتر ۇجىمى دا ءوز كەزەگىندە جۋرناليستىڭ يىعىنا شاپان جاۋىپ، قۇرمەت كورسەتتى. تاعى ءبىر قىزىقتى جايت، ءانشى جايلى بۇگىنگى پرەمەرا امىرەنىڭ ومىردەن وتكەن كۇنىمەن تۇسپا- تۇس كەلدى. قامشىنىڭ سابىنداي قىسقا عانا عۇمىرىندا ولمەس مۇرا قالدىرىپ، وشپەس داڭققا بولەنگەن امىرە قازاقتىڭ «ۇلى تەنورى» بولىپ جاساي بەرمەك.
اۆتور: ايجان سەرىكجان قىزى
