فۋتبول تاريحىنداعى ەڭ ءىرى اۋە اپاتتارى - فوتو

1. «تورينو» تراگەدياسى

بۇگىندە كوماندا يتاليا «ا» سەرياسىنىڭ ورتاڭ قول كومانداسى بولعانىمەن، ءبىر كەزدەرى ءبىر مەملەكەتتىڭ بەتكە ۇستار كومانداسى بولاتىن. 1949-جىلدىڭ 4-مامىرىندا «بەنفيكاعا» قارسى ويىن وتكىزىپ، تۋرينگە قايتپاقشى بولعان. ءبىراق، قاتارىنان بەس مارتە ەل چەمپيونى اتانعان ۇلى كومانداعا تۋريندى قايتا كورۋ جازباپتى. قۇرامىندا 18 فۋتبولشىمەن قوسا، جاتتىقتىرۋشىلار، جۋرناليستەر بار ۇشاق اپات بولادى. بۇل قايعىلى جاعدايدان يتاليا ۇلتتىق قۇراماسى دا زارداپ شەكتى. سەبەبى، يتاليا ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ نەگىزى قۇرامىنىڭ 10 ويىنشىسى كوز جۇمدى. ۋرۋگۆايداعى الەم چەمپيوناتىندا چەمپيون اتاعىن قورعاي المادى. ال، مارقۇم بولعان فۋتبولشىلار قۇرمەتىنە «تورينوعا» 1948/1949 ماۋسىمىنىڭ چەمپيونى اتاعىن بەردى.

2. «مانچەستەر يۋنايتەد» تراگەدياسى

سەربيادا جەرگىلىكتى «تسرۆەنا زۆەزدانى» تىزە بۇكتىرىپ ەۋروپا چەمپيوندارى كۋبوگىنىڭ (چەمپيوندار ليگاسى) جارتىلاي فينالىنا جولداما العان «مانچەستەر يۋنايتەد» فۋتبولشىلارى تاماشا كوڭىل-كۇيمەن مانچەستەرگە قاراي اتتانعان بولاتىن. ۇشاق جانارماي قۇيۋ ءۇشىن ميۋنحەندە توقتاۋعا ءماجبۇر بولادى. كەيىن، كوماندير دجەيمس تەين ۇشاقتى اۋە جولىنا قوسۋعا ەكى رەت تالپىنعانىمەن، قوزعالتقىشتىڭ دۇرىس جۇمىس جاساماۋىنا بايلانىستى باس تارتۋعا ءماجبۇر بولادى. ءبىراق، بۇيرىق بويىنشا ورىندالعان ءۇشىنشى تالپىنىستا، اۋا-رايى ەندى كۇرت وزگەرىپ، ۇشاق اۋەگە تولىقتاي كوتەرىلمەي اپات بولادى.

اپاتتىڭ ناتيجەسىندە 67 باقيلىق ادام بولدى. ونىڭ 8 ءى «مانچەستەر يۋنايتەد» كومانداسىنىڭ فۋتبولشىلارى. ال، اتاقتى جاتتىقتىرۋشى مەتت بەسبي مەن اعىلشىن فۋتبولىنىڭ تاريحىنداعى ەڭ ۇزدىك فۋتبولشى اتاناتىن بوببي چارلتون امان قالىپ، 10 جىلدان كەيىن ارىپتەستەرىنە بۇيىرماي كەتكەن ەۋروپا چەمپيوندارى كۋبوگىن جەڭىپ الادى.

3. دانيا ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ تراگەدياسى

وليمپيادياعا قاتىساتىن سوڭعى ءۇش فۋتبولشى مەن قورىتىندى تىزىمگە ەنۋگە دامەلى جاستار قۇراماسىنىڭ 5 فۋتبولشىسى اپات بولعان ۇشاقتا بولعان ەدى. ءبىراق، ۇلتتىق قۇراما نامىسىن قورعاسام دەگەن جاستاردىڭ نيەتى ورىندالماي، ۇشاق اپاتقا ۇشىراپ، فۋتبولشىلاردىڭ ءبارى جان تاپسىردى. ال، دانيا ۇلتتىق قۇراماسى بولسا جارىستان باس تارتپاي، ريمدە وتكەن وليمپيادادا كۇمىس جۇلدەگە قول جەتكىزدى.

 4. «گرين كروسس» تراگەدياسى

1961-جىلدىڭ 3- ءساۋىر كۇنى چيليدەگى لاس-لاستيماس تاۋىنىڭ ماڭىندا «دۋگلاس د س-3» ۇشاعى اپاتقا ۇشىرايدى. ناتيجەسىندە 24 ادام قازا تابادى. چيليلىك «گرين كروسس» كومانداسىنىڭ 8 فۋتبولشىسى، باس جاتتىقتىرۋشىسى، كلۋب باسشىلىعىنىڭ ادامدارى، ۇشاق قىزمەتكەرلەرى، تورەشىلەر مارقۇم بولادى. چيلي كۋبوگىنىڭ اياسىنداعى كەزدەسۋدەن قايتا ورالعان فۋتبولشىلار ەكى ۇشاققا بولىنگەن ەكەن. ياعني، كوماندانىڭ جارتىسى امان دا، جارتىسى، باس جاتتىقتىرۋشىسىمەن قوسا جان تاپسىردى. ۇشاق اپاتىنىڭ سەبەبى ءالى كۇنگە بەلگىسىز.

5. «سترونگەست» تراگەدياسى

تاعى دا وڭتۇستىك امەريكا. بۇل جولى بوليۆيادا. ەل استاناسى لا-پاسقا جاقىن ماڭدا، «سترونگەست» كومانداسىنىڭ 16 فۋتبولشىسى بار ۇشاق اپاتقا ۇشىرايدى. قورىتىندىسى بويىنشا ساراپتامانىڭ، ۇشاقتىڭ ىشىندە اۋەدە ءورت شىعىپ، تاۋعا بارىپ سوعىلعان. سونىڭ سالدارىنان، ۇشاقتاعى 74 ادامنىڭ 20 سىن عانا ماماندار ءتۇر-الپەتىن انىقتاپ الا الدى.

6. «اليانس ليما» تراگەدياسى

1991-جىلدىڭ 8-جەلتوقسانى پەرۋ ەلىنىڭ 19 دۇركىن چەمپيونى «اليانس-ليما» كلۋبىنىڭ تاريحىندا قارالى كۇن بولىپ بەلگىلەندى. 43 جولاۋشىسى بار ۇشاق حالىقارالىق اۋەجايعا بىرنەشە شاقىرىم قالعاندا تەڭىزگە قۇلاپ، اپاتقا ۇشىرايدى. ناتيجەسىندە تولىقتاي ءبىر كوماندانىڭ فۋتبولشىلارى قازاق بولىپ، سول ساتكە دەيىن تۋرنير كەستەسىندە ءبىرىنشى ورىندا تۇرعان كوماندا ماۋسىمدى ەكىنشى قۇرامنىڭ ويىنشىلارىمەن اياقتايدى.

7. زامبيا ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ تراگەدياسى

زامبيا ەلىنىڭ مىنگەن فۋتبولشىلارى تا ۇشاق 1993- جىلدىڭ ساۋىرىندە تەڭىزگە قۇلاپ، قايعىلى وقيعا ورىن الادى. ءبىر جىلدان كەيىن وتەتىن الەم چەمپيوناتىنا ىرىكتەۋ اياسىندا سەنەگالمەن كەزدەسۋگە بارا جاتقان. اپات ناتيجەسىندە 30 ادام كوز جۇمدى.

ال، 20- عاسىرداعى زامبيانىڭ ۇزدىك اتانعان فۋتبولشىسى، 1998- جىلى قارا قۇرلىقتىڭ ۇزدىگى اتاعىن دا العان كالۋشا بۆاليا كلۋب ساپىندا ماتچ وتكىزۋىنە بايلانىستى، سەنەگالعا باسقا ۇشاقپەن بارعانىڭ ارقاسىندا، امان قالدى.

8. «پاحتاكور» تراگەدياسى

كەڭەس وداعى قۇلاعانعا دەيىن قالىڭ ەلگە بەلگىسىز بولىپ كەلگەن قايعىلى وقيعا. 1979-جىلدىڭ 11- تامىز كۇنى، ساعات 13:35 ۋكراينا اۋەسىندە، 8400 بيىكتىكتە ەكى «تۋ-134» ۇشاعى سوقتىعىسادى. تاشكەنت- مينسك باعىتىندا ۇشاتىن ۇشاق ەدى. 84 جولاۋشى، ونىڭ 17 ءسى «پاحتاكور» فۋتبولشىلارى. وزبەك بەلورۋسسيا فۋتبولشىلارى جەرگىلىكتى استاناسىنا «ديناموعا» قارسى چەمپيونات اياسىندا ماتچ وتكىزۋگە اتتانعان ەدى.

ءبىراق، جازباپتى تاعدىر. اپاتتىڭ سەبەبى ءالى كۇنگە دەيىن بەلگىسىز. قۇجاتتار قۇپيا رەتىندە ساقتاۋلى. سول كەزدەگى تاشكەنت پەن ماسكەۋ اراسىنداعى ساياسي شيەلەنىستەرگە سۇيەنە وتىرىپ، كوماندانىڭ كوزىن جويۋ جونىندەگى بۇيرىق تۋرا ماسكەۋدىڭ وزىنەن كەلدى دەگەن اڭگىمەلەر ەل اۋزىندا.

9. شاپەكوەنسە تراگەدياسى

برازيليالىق كلۋب كۇنى كەشە عانا اپاتقا ۇشىراپ، 70 شاقتى ادام قازا بولدى. كلۋب كۇننەن كەيىن بىرنەشە فينالدا ونەر كورسەتۋى ءتيىس ەدى، وكىنىشكە وراي تۇگەلدەي ءبىر كلۋب جوعالىپ كەتتى. ال ماعۇلماتتارعا سۇيەنسەك 7-10 شاقتى ادام امان قالعان دەگەن اقپارات بار. اپاتقا ۇشاقتىڭ ۇشىراۋ سەبەبى بەلگىسىز.

dodasport.kz

ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى