ەلباسىنىڭ ومىرگە كەلگەنى تۋرالى اڭىز اڭگىمە

استانا. قازاقپارات - نەگىزى، قول باستاعان كوسەمدەردى، ءسوز باستاعان شەشەندەردى تابيعات-انانىڭ ءوزى ەرەكشە جاراتىلىسپەن تولعاتىپ تۋادى دەگەن راس بولسا كەرەك.

ەلباسىنىڭ ومىرگە كەلگەنى تۋرالى اڭىز اڭگىمە

بۇل تۋرالى ايقىن گازەتى جازادى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆ - اناسى ءالجاننىڭ الدىڭعى كوتەرگەن قۇرساقتارى شەتىنەن شەتىنەي بەرىپ، ەرى ءابىش ەكەۋىنىڭ ۇزاق ۋاقىت ءبىر پەرزەنتكە زار بولىپ جۇرگەندە كورگەن تۇلا بويى تۇڭعىشى.

جاراتقاننىڭ زارىقتىرىپ بارىپ سىيلاعان ەرەكشە قىزىعى. ونىڭ ءوزى جاتقان ءبىر تەرەڭ سىر. بالاسى مەن كەلىنىنىڭ ءسابي سۇيە الماي جۇرگەنى، ولاردان بۇرىن ءوزىنىڭ جانىنا قاتتى باتقان تەتەبالا اجە كەلىنى ءالجاندى قاسيەتتى رايىمبەك بابانىڭ باسىنا اپارىپ، ءتاۋ ەتكىزگەندى ءجون سانايدى.

ءسويتىپ، بار بىلگەنىن بالاسى مەن كەلىنىنىڭ قۇلاعىنا قۇيىپ، الماتىعا اق جولعا اتتاندىرادى. اق اتاندى ارۋاقتى باتىردىڭ باسىنا زيارات ەتىپ، شاڭىراعىنا ورالعان كۇنى تۇندە ءالجان انا ءتۇس كورەدى.

شالقىپ تاسىعان، شەت-شەگى جوق كولبەگەن كوك تەڭىز ەكەن دەيدى. ءبىر عاجايىپ كۇشتىڭ جەبەۋىمەن سۋعا تۇسەدى. جىپ-جىلى سۋدى جالداپ ءجۇزىپ كەلە جاتسا، سۋ استىندا بىردەڭە قاراۋىتقانداي بولادى. ەڭكەيىپ قولىنا السا، ەكى باسى ەڭكەيىپ جەرگە تيگەن ۇپ-ۇزىن مىلتىق. قۋانىپ كەتىپ، ەرىنە اپارىپ بەرمەك بولىپ اسىعىپ كەلە جاتقاندا ويانىپ كەتەدى.

بۇل تاڭعاجايىپ ءتۇستى ەنەسى: «قاراعىم، قۇداي اق تىلەۋىڭدى بەرىپ، ەركەك كىندىكتى بولادى ەكەنسىڭ. ول تەگىن بالا بولمايدى، ەلدىڭ ۇلى بولادى» دەپ جاقسىلىققا جوريدى.

اق اجەنىڭ ايتقانى ايداي كەلىپ، توعىز اي توعىز كۇندە شەكەسى تورسىقتاي ءسابي ءومىر ەسىگىن اشادى. سول جىلدىڭ 6- شىلدەسىندە پايعامباردىڭ تۋعان كۇنى - ءماۋلىت كۇنى ەكەن. ءبىر ەرەكشەلىگى، بالپاناقتاي نارەستە العاشقىدا تىنىس الماپتى. دارىگەرلىك شارالار كورسەتىلگەن سوڭ، شار ەتىپ جىلاعانى بۇكىل پەرزەنتحاناعا جايىلىپتى. تارازىعا سالىپ ولشەگەن ەكەن، سالماعى 5 كەلى 100 گرام تارتىپتى.

وسىلايشا، شامالعانداعى نازاربايدىڭ قۇتتى شاڭىراعىندا اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعان توي بولادى. شىلدەحاناعا وي مەن قىردان قۇرمەتتى قوناقتار جينالادى. ات شاپتىرىلىپ، كوكپار تارتىلادى. ءۇشقوڭىر جايلاۋى اسەم ءان مەن كۇمبىرلەگەن كۇيگە بولەنەدى. تەتەبالا اجە موينىنا بۇرشاق سالىپ، قۇدايدان سۇراپ العان نەمەرەسىنە ىرىمداپ «نۇرسۇلتان» دەگەن ەسىمدى ءوزى تەليدى.

...شامالعان - ءۇشقوڭىرعا بارعان قوناقتار قيا بەتكەيى قۇلپىرىپ تۇرعان تاۋ ەتەگىندەگى بۇكىل ءبىر ەلدىڭ ۇرانى بولعان قاراساي باتىردىڭ قارا بوساعاسىنا اتباسىن تىرەمەي كەتپەيدى.

بىردە ءبىزدىڭ دە جولىمىز ءتۇستى. اتاقتى قولباسشى قاراساي باتىردىڭ ساقتالىپ قالعان قارا بوساعاسى مەن ماڭدايشاسىن تىكەلەي ۇرپاعى اسقار توقتامىسوۆ دەگەن ءىنىمىز كيە تۇتىپ، قاستەرلەپ وتىر. بۇل قاراشاڭىراقتان قۇران باعىشتاعان جۇرت ۇزىلمەيدى. قازاقستان پرەزيدەنتى وسى باباسىنىڭ بوساعاسىنا ءجيى باس سۇعىپ تۇرادى ەكەن.

ءدال قاسىندا ەلباسى سالدىرعان قاراساي باتىر اتىنداعى مەشىت بار. وسى قاراساي باتىردىڭ « قىزىل شۇبار جولبارىسى» ۇرپاقتارىنا اۋىسقان دەلىنەدى. سونىڭ ءبىرى - سۇرانشى باتىر كوز جۇمعان سوڭ، كيەلى قىزىل جولبارىسى سارىباي بيگە اۋىسىپ، قىدىر بوساعاسىنا كەلىسىمەن-اق سارىەكەڭنىڭ ابىروي-داڭقى اسپانداپ ءجۇرىپ بەرىپتى. شاپىراشتىنىڭ باس ءبيى بولىپ سايلانىپتى. وڭ جاق تىزەسىنە بۇكىل قازاققا اتى شىققان اقىندارى، سول جاق تىزەسىنە دۋىلعالى باتىرلارى وتىرعان جەتىسۋ ەلىنىڭ قادىرلى ءسوز ۇستارى اتانىپتى.

سارىباي ءبي قايتىس بولاردا جامبىلدى شاقىرىپ الىپ، اق باتاسىن بەرىپتى. ال اتاقتى جامبىل اتانىڭ وزىنە عانا كورىنەتىن، تارىققاندا، قينالعاندا قاسىنا جاتاتىن « قىزىل جولبارىسى» بولعانى بەلگىلى.

جىر الىبى توپتى ورتاعا ءتۇسىپ جىرلاعاندا، « قىزىل جولبارىسى» جانىنا كەلىپ جانتايعان ساتتە، اقىننىڭ كوكىرەك كوزى اشىلا تۇسەدى ەكەن. ءجۇز جاساعان اقىن بابا الماتى اۋرۋحاناسىندا باقي دۇنيەگە كەتەردە، ءومىر بويى ءوزىن جەلەپ-جەبەپ كەلگەن قىزىل جولبارىسى قانشا شاقىرسا دا قايىرىلماي، كەشكىسىن باتىسقا قاراي كەتىپ قالادى.

ءۇش رەت ايقايلاسا دا، ءومىر بويى كيەسى، ءپىرى بولعان جولبارىس ارتىنا قارامايدى. سول كۇنى جامبىلدىڭ الىپ جۇرەگى سوعۋىن توقتاتىپتى. قاراساي باتىر مەن سۇرانشى باتىردان «جىردىڭ قىزىل جولبارىسى» اتانعان جامبىل باباعا جەتكەن سول كيەلى قىزىل جولبارىس قايدا كەتتى؟

ەشقايدا كەتپەگەن، سول شىققاننان نازاربايدىڭ ءابىشىنىڭ قارا شاڭىراعىنا توقتاپ، كيىز ءۇيدىڭ كولەڭكەسىنە كەلىپ جاتىپتى. بەس جاستاعى نۇرسۇلتان بوساعادا جاتقان قىزىل جولبارىستىڭ قاسىنا بارىپ، قۇلاعىنان تارتىپ، ماڭدايىنان، ارقاسىنان سيپاعان ەكەن. ال جولبارىس بالانىڭ اياعىن جالاپ، قولىن يىسكەپتى. ەركەلەپ، قۇيرىعىن بۇلعاڭداتقان.

سول كۇندەرى تەتەبالا اجە ءتۇس كورىپتى. تۇسىندە نەمەرەسى نۇرسۇلتان اقبوز ارعىماققا ءمىنىپ، اقشا بۇلتتىڭ ۇستىندە قۇيعىتا شاۋىپ بارادى دەيدى. اق اجە كەلەشەكتە بالا حالىق قۇرمەتتەيتىن، كوش باستايتىن ۇلكەن ازامات بولادى ەكەن دەپ جورىپتى.

«جاقسى ءتۇس - جارىم ىرىس»، ال «جاقسى ەسىم بالانىڭ جولىن اشادى» دەيدى، شىنىندا دا اللانىڭ قالاۋىمەن، انانىڭ اق جارقىن تىلەۋىمەن ومىرگە كەلگەن اقجولتاي ۇل - نۇرسۇلتان الەمگە اق شۋاقتى نۇرىن شاشقان، اقىل-ويىمەن جاھان جۇرتىن ەرىكسىز باۋراعان پاتشا-سۇلتان بولدى. اقىلىنا كەلبەتى ساي ەلباسىنىڭ ۇلتىنىڭ ۇلى مۇراتى جولىنداعى اسقاق تا شاپاعاتتى ىستەرى الەم جۇرتىن تاڭقالدىرعان ۇستىنە تاڭقالدىرىپ كەلەدى.

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى