اتابايەۆ: مۇحامەدي ۇلىنىڭ ەڭلىك سىدىقوۆاعا جىنىستىق بوپسالاۋ جاساعانىنا سەنەمىن
مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى، سوڭعى كەزدەرى بىرنەشە ازامات تاراپىنان جىنىستىق بوپسالاۋ مەن جەمقورلىققا قاتىستى ايىپتالعان ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى «ەڭلىك سىدىقوۆا الماتىداعى تەمىربەك جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنا ءوزى ايتقانداي 2011-جىلى تۇسپەگەن» دەپ مالىمدەگەن.
ول ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا تەاتر رەجيسسەرى بولات اتابايەۆتىڭ سىدىقوۆانىڭ دەرەگىن قولداعان ءسوزىن تەرىستەگەن. گەرمانيادا تۇرىپ جاتقان بولات اتابايەۆ مينيستر ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلىنىڭ ۋاجىمەن كەلىسپەيدى.
ازاتتىق: - ءمينيسترى مۇحامەدي ۇلى ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا «بولات اتابايەۆ 2011-جىلى ەڭلىك سىدىقوۆانى ەمتيحان تاپسىرۋعا جىبەرمەي سىزىپ تاستاعان» دەپ الدەبىر قۇجاتتاردىڭ كوشىرمەسىن كورسەتتى. بۇعان نە دەيسىز؟
بولات اتابايەۆ: - ارىستانبەكتىڭ كورسەتىپ وتىرعان قۇجاتتارىنا قاراپ كۇلدىم. ەشقانداي قۇقىقتىق كۇشى جوق قاعازدار. ونداي قاعازدىڭ 100 كوشىرمەسىن مەن دە جاساپ بەرە الامىن. مىسالى، مەن جازعان جۋرنالدا قۇجاتتارىن قابىلداۋ كوميسسياسىنا وتكىزۋ ءۇشىن دوپۋسك بەرەمىز، رۇقسات بەرەمىز. سوندا جازعان، ماعان كەلگەن ابيتۋريەنتتەردىڭ ءتىزىمى عوي. ولاردىڭ بارلىعى ستۋدەنت ەمەس. سولاردىڭ اراسىنان تاڭداپ الامىن.
مادەنيەت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى كورسەتكەن، ەڭلىك سىدىقوۆانىڭ «وقۋعا تۇسە الماي قالعانى» جونىندەگى ءتىزىم. 19- قاراشا 2016-جىل.
ەڭلىكتىڭ ماعان كەلگەنى، ەمتيحانعا قاتىسقانى ەسىمدە ءالى. فاكتۋراسى ادەمى، ساحنالىق كەلبەتى ادەمى. ەسىمە ءتۇستى، ول ماعان ءبىرىنشى كۋرستىڭ ءبىرىنشى سەمەسترىندە ءوز ەركىمەن ينستيتۋتقا تۇسپەي، ءبىر سەمەستر قاتىسىپ ءجۇردى. سودان كەيىن باسقا ينستيتۋتتان ماعان كەلىپ اۋىستى ەكىنشى سەمەستردە. قازاقستاننىڭ وقۋ ورىندارىندا قالىپتاسقان جۇيەسىندە اقشاسىن تولەمەسەڭ، وندا وقۋدان شىعارادى دا، كەز كەلگەن ادامدى الادى. ءبىراق سول كەز كەلگەن ادامدى الماۋ ءۇشىن گرۋپپانىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى رۇقسات بەرەدى «مەن الامىن، قابىلدايمىن» دەپ. ەكىنشى سەمەستردە قابىلدادىم ەڭلىكتى. ەڭلىك ينستيتۋتتى بىتىرگەن. ءبىرىنشى كۋرستى تولىعىمەن مەندە وقىدى. ەكىنشى كۋرستىڭ باسىن وكتابىر ايىنا دەيىن مەندە وقىدى ول.
ستۋدەنت كەزىندە قاراپايىم، كوزگە تۇسە بەرمەيتىن، گرۋپپالاستارىنىڭ ارتىندا تۇراتىن، سوڭىنان شىققاندى جاقسى كورەتىن. وزىنشە قىسىلاتىن. «بۇل نەگە ولاي؟» دەپ ويلايتىنمىن. ويتكەنى ءارتىس ماماندىعىنا تۇسكەن ادام رەجيسسەردىڭ كوزىنە تۇسكىسى كەلىپ تۇرادى، «مەنى بايقاسا ەكەن» دەپ تۇرادى. بۇل قىزدا باسقاشا بولدى. «مىنەزى سونداي ما، العا تۇسكىسى كەلمەي مە، الدە وپىق جەگەن بە ادەمىلىگى ءۇشىن؟» دەپ ويلادىم.
ءبىراق [تىزىمنەن]سىزىلعان سەبەبىن دە بىلمەيمىن. قازىر ەسىمدە جوق. ول ەشقانداي ينستيتۋتقا تۇسپەيتىنىن دالەلدەيتىن قۇجات تا ەمەس. قاعاز. سوندىقتان مەن قازىر كەپىلدىك بەرە الامىن - ول ينستيتۋتقا ءتۇستى. ەكى ۆۋز (جوعارى وقۋ ورنى) اراسىنداعى پاندەردىڭ ايىرماشىلىقتارىنان ەمتيحان تاپسىرىپ، زاڭدى تۇردە ينستيتۋتقا ءتۇسىپ، اقشاسىن تولەپ، ينستيتۋتىن بىتىرگەن.
ازاتتىق: - ەڭلىك سىدىقوۆا ايتقان سوزگە - «ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلىنىڭ جىنىستىق بوپسالاۋ كورسەتۋى» وقيعاسىنا سەنەسىز بە؟ سەنەتىندەي نەندەي دالەلىڭىز بار؟
بولات اتابايەۆ: - سەنەمىن. بۇل ماسەلە تەك ەڭلىكتىڭ باسىنداعى ماسەلە ەمەس. بۇل ماسەلە - سوناۋ سوۆەت ۇكىمەتىنىڭ كەزىنەن كەلە جاتقان قاسىرەت. مەن ونەر اكادەمياسىندا شتاتتا جۇمىس ىستەگەن جوقپىن، ساعاتپەن كەلىپ جۇمىس ىستەيتىنمىن. ءبىراق مۇعالىمدەرمەن ارالاسقاندا كوبىسى ايتاتىنى سول - ستۋدەنتكالارىنىڭ جىلاعانىن ايتاتىن، ونداي ماسەلەلەردىڭ بولىپ تۇراتىنىن ايتاتىن.
جۋرناليستىك زەرتتەۋ بولىپ جاتسا، بۇل ماسەلەنىڭ ۇلكەن قاۋىپ ەكەنىن ايتۋ كەرەك. قازاقستاندا، مىنا Facebook-تەن وقىدىم، جازىپ جاتىر: «ەندى قىز عوي ول. قىزعا قىرىنداماعاندا كىمگە قىرىندايدى، وندا تۇرعان نە بار؟» دەپ. سونىڭ استارىندا: «قىز بوپ تۋعان وزىنەن كورسىن، ادەمى [بولىپ] تۋعانىنان كورسىن» دەگەن وي جاتىر، ءبىر ەركەكتىك شوۆينيزم بار. سول قۇندىلىققا اينالا باستاعان قازاق قوعامىندا. سودان ارىلۋ ءۇشىن مىنا مۇحامەدي ۇلىن اشكەرەلەپ، سوتقا دەيىن جەتكىزىپ، جۇمىسىنان كەتىرتىپ، قوڭىز تەرگىزىپ جىبەرۋ كەرەك قوي.
ازاتتىق: - «ونەر اكادەمياسىندا بارلىعى بىلەدى، ستۋدەنتتەر ايتادى، وقىتۋشىلار ايتادى» دەگەن ۋاجدەرىڭىزدى الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراعىڭىزدا دا جازىپ ءجۇرسىز. ءبىراق ءدال ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلىنىڭ جاڭا ءسىز ايتقانداي ءىس-ارەكەتتەرمەن اينالىسقانى جونىندە ودان گورى ناقتىراق دالەلدەر بار ما؟
بولات اتابايەۆ: - دالەلدەرى بار عوي. وقىتۋشىلار وزدەرى ايتىپ جاتىر عوي. مەنىڭ ەڭلىككە سەنبەۋگە ەشقانداي... ەڭلىكتىڭ سوزىنە كۇمان كەلتىرە المايمىن. قالاي دالەلدەيسىڭ؟! سەن، مىسالى، قىزدى شاقىرىپ الاسىڭ دا، كابينەتتە جەكە وتىرىپ ويىڭدى ايتاسىڭ. ونى ول قىز بىلمەيدى. سەنىڭ نە ايتقىڭ كەلىپ وتىرعانىڭدى ول الدىن-الا بىلمەيدى عوي. ءبىراق جازىپ العاندار دا بار ديكتوفونعا داۋىسىن.
ازاتتىق: - جۇرگەنوۆ اتىنداعى ونەر اكادەمياسىندا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كەزىڭىزدە سول كەزدەگى رەكتور ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلىمەن ارالارىڭىزدا قانداي دا ءبىر كيكىلجىڭ بولدى ما؟
بولات اتابايەۆ: - جوق. ەشقانداي [كيكىلجىڭ] بولعان جوق. مەن ودان اۋلاق جۇرەتىنمىن. كابينەتىنە دە بارمايتىنمىن. تىنىش قانا ساباعىمدى بەرىپ كەتە بەرەتىنمىن.
ازاتتىق: - «رەكتور مۇحامەدي ۇلى ساباعىما ماس كۇيىندە كەلىپ جانجال شىعارعان، كەدەرگى كەلتىرگەن» دەپ جازدىڭىز. سول وقيعا قالاي اياقتالىپ ەدى؟
بولات اتابايەۆ: - اياقتالعان جوق. سولاي قالدى. بارىپ ايعاي-شۋ شىعاردىم. كابينەتىنە شاقىردى مەنى. كەلەسى كۇنى كەشىرىم سۇرادى. ماس بوپ جۇرگەنىن كۋرسىمداعى بۇكىل ستۋدەنتتەرىم كوردى.
ازاتتىق: - ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى قازىر ءوزى ۇشىراپ جاتقان داۋدى «رەجيسسەرلەر تالعات جانىبەكوۆ جانە تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆتاردىڭ «فەنيكس» فيلمى توڭىرەگىندەگى قارجىلىق ماسەلەسى مەن ەڭلىك سىدىقوۆانىڭ بايلانىسى بار» دەپ تۇسىندىرەدى. بۇل سوزگە نە دەيسىز؟
بولات اتابايەۆ: - ەڭلىكتىڭ ىستەگەنى مەن ءۇشىن جاڭالىق بولدى. باسقادان كۇتسەم دە، ەڭلىكتەن كۇتپەپ ەدىم. ۆيدەو سالعاننان كەيىن ماعان حابارلاستى، جازدى: «ەكى جاس رەجيسسەر مينيسترگە قارسى شىقتى. مەن بۇل ءمينيستردى مينيستر بولۋعا لايىقتى ادام ەمەس دەپ ويلايمىن. سوندىقتان ەكى رەجيسسەردى قۇپتاپ، ماعان جاساعان، ايتقان سوزدەرىن، اقشا تالاپ ەتكەنىن شىعاردىم» دەپ جازعان. «تۇڭعىشبايدى قولدادىم» دەپ جازعان جوق ول ماعان. «ەكى جاس رەجيسسەر جۇيەگە قارسى شىقتى، جەمقورلىققا قارسى شىقتى، ولاردى قولداۋ كەرەك» [دەپ] جاساعان ءوزىنىڭ ۆيدەو اشكەرەسى. قولدادىم مەن. ويىم ايتادى «ەشقانداي قاتىسى جوق» دەپ.
ازاتتىق: - مۇحامەدي ۇلى مەن سىدىقوۆا اراسىنداعى داۋدىڭ قالاي شەشىلگەنىن قالايسىز؟
بولات اتابايەۆ: - مينيستر كەتۋى كەرەك جۇمىستان. بارلىق لاۋازىمدى جۇمىستان كەتۋى كەرەك تە، شىندىقتى مويىنداۋى كەرەك. ويتكەنى بۇل جاعداي تەك ءبىر ونەر اكادەمياسىنداعى جاعداي ەمەس - بۇكىل قازاقستان ۆ ۋ ز- دارىنداعى، ورتا وقۋ ورىندارىنداعى جاعداي.
ازاتتىق: - بۇل ءىس سوتقا جەتىپ جاتسا، كۋالىك بەرۋگە، دالەلدەرىڭىز بەن ۋاجدەرىڭىزدى ايتۋعا دايىنسىز با؟
بولات اتابايەۆ: - دايىنمىن، قۇجاتتارىم دا بار كورسەتەتىن شاقىرىپ جاتسا.
ازاتتىق: - سۇحباتىڭىزعا راقمەت.
«ازاتتىق»
