نازاربايەۆتىڭ جاھاندىق باستامالارى: يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ - قاۋىپسىزدىككە ەلەۋلى ۇلەس قوستى
استانا. قازاقپارات - قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعاننان كەيىن يادرولىق ارسەنالى جاعىنان قۋاتتىلىعى بويىنشا الەمدە ءتورتىنشى مەملەكەت رەتىندە بەلگىلى بولدى.
وسى جاعدايدا ق ر تۇڭعىش پرەزيدەنتى - ۇلت كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ يادرولىق دەرجاۆا باسشىسى بولۋدان باس تارتىپ، مەملەكەتتىك دانالىق تانىتتى.
جاقىندا جاپونياعا ساپارى بارىسىندا ن. نازاربايەۆ «كيودو تسۋسين» اقپاراتتىق اگەنتتىگىنە سۇحبات بەرگەندە پوليگوندى جاۋىپ، يادرولىق قارۋدان باس تارتقان قازاقستان بارشا ادامزات ءۇشىن سىن-قاتەرلەردىڭ الدىن الۋ جولىندا سالماقتى قادامدار جاساعانىن اتاپ ءوتتى.
وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى بۇل زىمىرانداردى الىپ تاستاعانىن ايتقان بولاتىن. يادرولىق ارۋدان باس تارتقان قازاقستان حالىقارالىق ارەنادا بەيبىت باستامالاردى كوتەرۋگە مورالدىق تۇرعىدا قۇقىلى بولدى.
سونىمەن قاتار ەلىمىز يادرولىق دەرجاۆالاردان قاۋىپسىزدىك كەپىلدىگىنە، سەمەي پوليگونىندا يادرولىق سىناق سالدارىن جويۋدا وسى مەملەكەتتەردەن كومەككە، الەمدىك بيزنەس قوعامداستىقتىڭ ۇلكەن سەنىمىنە يە بولدى. 2009-جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس اسسامبلەياسى يادرولىق سىناقتارعا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ حالىقارالىق كۇنى رەتىندە جاريالاۋ تۋرالى قازاقستاننىڭ قارارىن ءبىراۋىزدان قولدادى.
وسى اتاۋلى داتا، ياعني 29- تامىز ب ۇ ۇ، الەم ەلدەرى، ۇكىمەتارالىق جانە ۇ ە ۇ- دىڭ يادرولىق سىناقتاردى توقتاتۋعا بىرلەسە كۇش سالاتىن كۇنى. بۇل قاۋىپسىز الەمدى قۇرۋداعى تالاپتاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ وسىعان سايكەس قارارىنىڭ پرەامبۋلاسىندا «ادامنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قاۋىپ توندىرەتىن جويقىن اپات سالدارىنا جول بەرمەۋ ارقىلى يادرولىق سىناقتارعا نۇكتە قويۋ» قاجەتتىگى كورسەتىلگەن.
سوڭعى جىلدارى الەم قازاقستان باستامالارىن جيىرەك تىڭداي باستادى. 25 جىل بۇرىن قازاقستان اۋماعىندا سەمەي يادرولىق پوليگونى جابىلعان بولاتىن. بۇل قازاقستاننىڭ جەر-جاھاندى يادرولىق قارۋسىزداندىرۋ ۇدەرىسىنە قوسقان ۇلەسىن الەم قاۋىمداستىعى تاراپىنان مويىنداۋدىڭ ناقتى دالەلى بولسا كەرەك. تاۋەلسىزدىك العالى بەرى قازاقستان باسقا مەملەكەتتەرمەن بىرلەسە وتىرىپ، يادرولىق قارۋسىزداندىرۋ جانە يادرولىق قارۋ-جاراقتى تاراتپاۋ ءتارتىبىن كۇشەيتۋ جۇمىسىنا بارىنشا اتسالىسىپ كەلەدى.
بۇگىندە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ الەمدەگى ەڭ ءىرى يادرولىق پوليگونداردىڭ ءبىرىن جابۋ تۋرالى جارلىعى مەن الەم بويىنشا 4-ورىندا بولعان يادرولىق قارۋ-جاراق قويماسىن جويۋ تۋرالى تاريحي شەشىمدى قابىلداعان قازاقستان حالقىنىڭ ارەكەتى الەمدى يادرولىق قارۋدان ازات ەتۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى بولىپ تابىلادى.
ساياسي ەركى بار بارلىق حالىقتار مەن مەملەكەت باسشىلارى وسىنداي تاڭداۋ جاساي الادى دەگەن سەنىم مول. ايتا كەتەيىك، 2011-جىلعى 29- شىلدەدە قازاقستان ءوز اۋماعىندا تومەن بايىتىلعان ۋران بانكىن ورنالاستىرۋ نيەتى تۋرالى رەسمي ءوتىنىمدى حالىقارالىق اگەنتتىككە جىبەردى.
وسى رەتتە اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىكتىڭ تەحنيكالىق ميسسياسى ءۇلبى مەتاللۋرگيالىق زاۋىتىن تاڭدادى. بۇل 65 جىلدىق تاريحى بار كاسىپورىن، ونىڭ 45 جىلدان استام مەرزىمىندە وسىنداي ماتەريالمەن جۇمىس ىستەۋ تاجىريبەسى بار. قازاقستان ءىرى ۋران ءوندىرۋشى جانە جوعارى بايىتىلعان ۋراندى تومەن بايىتىلعان ۋران فورماسىنا قايتا وڭدەۋ مۇمكىندىكتەرىنە يە بولا وتىرىپ، بەيبىت يادرولىق ەنەرگەتيكانى دامىتۋعا ءوز ۇلەسىن قوسۋعا نيەتتى
اۆتور: رۋسلان عابباسوۆ