اجىراسقان جاندار قانداي پروبلەمالارعا كەزىگەدى
استانا. قازاقپارات - اجىراسىپ كەتكەننەن كەيىن، ەر- ازامات ونشا ازاپ تارتپايتىن سياقتى. ول ءوزىنىڭ كوڭىل جاراسىن جازاتىن ادامدى تەز تابادى.
ەڭ قيىنى ايەل مەن بالاعا. اجىراسۋ - ايەل ءۇشىن ۇلكەن دەپرەسسيا. بالا ءۇشىن - كومپلەكس، دەپ جازادى زامانا گازەتى.
ءوزىم 10 جىلعا جۋىق وتاسقان ءبىرىنشى كۇيەۋىممەن اجىراسقاندا قاتتى كۇيزەلدىم. «نەدەن قاتەلەستىم؟»، «مۇنداي جاعدايعا قالاي دۋشار بولدىم؟» دەپ ويلاۋمەن بولدىم. كىنانى وعان عانا اۋدارا بەردىم. شيەلەنىستىڭ شەشىمىن تاپقاندا ءوزىڭنىڭ دە تاۋداي كىناڭ بار ەكەنىن انىقتايسىڭ. ءبىراق، ەڭ سوراقىسى سول، ونى مويىنداعىڭ كەلمەيدى. قىسقاسى، مەن اجىراسقان سوڭ كوكشەتاۋدان استاناعا كەتىپ قالدىم. قۇددى ءبىر كوشىپ كەتسەم، بۇكىل پروبلەمام سول جەردە قالىپ، تاپ-تازا كۇيىمدە جاڭا ءومىر باستايتىنداي. ءبىراق ولاي بولمادى. ءوزىڭ كوشكەنمەن، ءوزىڭدى جەگىدەي جەگەن ويلار دا بىرگە كوشەدى ەكەن. ماسەلە سول جەردە تۇبەگەيلى شەشىلۋى كەرەك. پروبلەما تۋىنداعان جەردەن قاشقانمەن، ءوز-وزىڭنەن قاشا المايدى ەكەنسىڭ.
ءيا، راس استانادا باسقاشا ءومىر سۇرەمىن دەپ شەشتىم. بار جان- تانىممەن جۇمىسقا بەرىلدىم. جاڭا ورتاعا ۇيرەنىسە باستادىم. سوندا بايقاعانىم، اجىراسقان ايەلگە ەلدىڭ كوزقاراسى مۇلدە بولەك بولادى ەكەن. سىرت كوز سەنى ءبارىبىر سۇرىندىرگىسى كەپ تۇرادى. ال ەركەكتەر جاعى پايدالانىپ قالۋعا تىرىسادى. بۇل - شىندىق.
شىن مانىندە ەكىنشى رەت كۇيەۋگە تەزىرەك شىقسام، مىنا شيەلەنىسكەن پروبلەمالاردان ءاپ- ساتتە ارىلاتىنداي كورىندىم. بۇرىنعى ومىرىمنەن ارىلىپ، جاڭا ءومىر باستايتىنداي سەنىمدە بولدىم. وزگەلەردىڭ قولجاۋلىعىنا اينالىپ كەتپەيمىن دەپ ويلادىم. ەڭ باستىسى، بۇرىنعى كۇيەۋىم مەنىڭ جەردە قالماعانىمدى ءبىلسىن دەگەن ىشكى كەكتەن تۋعان ءبىر ارەكەت ەدى بۇل. ءبىر جاعىنان ونىڭ مەنەن بۇرىن باسقا بىرەۋدى تاۋىپ العانىن ەسىتىپ، جەڭىلىس تاپقانداي بولعىم كەلگەن جوق. مۇنىڭ اقىماقتىق ەكەنىن بىلمەدىم، ۇقتىراتىن دا ادام بولمادى.
...ايەلگە كۇيەۋ، ەركەككە ايەل تابىلادى. ءبىراق ول ادام بالاعا اكە نەمەسە انا بولا الادى ما؟ باستى ماسەلە - وسى. ەكىنشى رەت تەز ارادا كۇيەۋگە شىققانىممەن، پروبلەما ازايعان جوق. ءاردايىم ونىڭ ءىس- ارەكەتىنەن، سويلەگەن سوزىنەن بۇرىنعى كۇيەۋىڭدى بەيسانالى تۇردە ىزدەيسىڭ. جانە تاباسىڭ. سالىستىرۋلار كوپ بولادى. سەن ەندى ەكى اداممەن كۇرەسەسىڭ. جاڭا كۇيەۋىڭمەن جانە ونىڭ قاسىنا ويشا ورنىعىپ العان بۇرىنعى كۇيەۋىڭمەن. ءومىر بۇرىنعىدان دا شيەلەنىسە تۇسەدى.
10 جىل بويى قانداي بولسا دا اكەسىنىڭ قۇشاعىندا جاتىپ وسكەن ۇلىما وزگە بىرەۋدى اكە دەپ تانۋ وتە قيىنعا سوقتى. مويىنداعىسى كەلمەدى. مەنى ودان قىزعاندى. كەيىن ەكىنشى پەرزەنتىم ومىرگە كەلگەندە عانا بويى ۇيرەنىسە باستادى. ءبىراق انا ءۇشىن وسى ءۇشتاعاندى ساقتاپ تۇرۋ وتە قيىن. كىشكەنتايدى ەركەلەتىپ، استى-ۇستىنە ءتۇسىپ جاتساڭ، ۇلكەنى تومسىرايىپ قالادى. كىشكەنتايعا ءبىر نارسە ساتىپ الساڭ، ۇلكەنىنە دە ساتىپ اپەرۋ كەرەك. ياعني جاس الشاقتىعىنا قاراماي، اكەلەرى بولەك ەكى بالاعا دا تەڭ دارەجەدە كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىلىگى تۋىندايدى. ارينە، اكەنىڭ ءوز كىندىگىگەن تاراعان بالاعا كوڭىل ءبولۋى زاڭدى. ول ءۇشىن ونى جازعىرا المايسىڭ.
ايتا بەرسەم، ەكىنشى رەت تۇرمىس قۇرىپ، باقىتتى بوپ كەتۋ وڭاي ەمەس. مىقتى بولماساڭ مورت سىناسىڭ. ءبىر باسقان كەتپەننىڭ باسىن بىرنەشە رەت باسىپ، جارالانىپ جۇرگەن ساتتەرىم از بولعان جوق. ەندەشە، وسىنداي جاعدايعا تاپ بولىپ وتىرعان كەلىنشەكتەرگە بىرەر كەڭەس بەرە كەتەيىن:
پروبلەمادان قاشقانمەن، وزىڭنەن قاشا المايسىڭ. دەمەك، ماسەلە تۋىندادى ما ونىڭ شەشۋ جولدارىن تابۋ كەرەك.
جانىڭ كۇيزەلىسكە ۇشىرادى ەكەن، ارنايى مامانداردىڭ، پسيحولوگتاردىڭ كومەگىمەن كۇيزەلىستەن شىعۋ كەرەك. جاڭا ومىرگە تەك وسىدان كەيىن عانا اياق باسقان دۇرىس.
♦ ەرتەرەك كۇيەۋگە شىعىپ كەتسەم جان جارام جازىلادى دەسەڭىز، قاتەلەسەسىز. ءسىزدىڭ جاراڭىز «جۇقپالى»، كەيىنگى جۇبايىڭىزدى دا جارالايسىز.
♦ ەكىنشى رەت كۇيەۋگە شىقتىڭىز ەكەن، بۇرىنعى ءومىرىڭىز تۋرالى اڭگىمە قوزعالماسىن. وتكەن ومىرگە ويشا ورالۋدى دوعارىڭىز.
♦ بۇرىنعى كۇيەۋىڭىزدى جامانداماڭىز. كەيىنگىسىمەن سالىستىرماڭىز.
♦ بالاعا دا، كۇيەۋىڭىزگە دە ءبىر-بىرىمەن ۇيرەنىسۋگە ۋاقىت بەرىڭىز. كۇشتەمەڭىز.
♦ بالاعا كۇيەۋىڭىزدىڭ كوزىنشە، كۇيەۋىڭىزگە بالاڭىزدىڭ كوزىنشە ۇرىسپاڭىز.
...مىنە، وسىنداي قيىندىقتاردان ءوتىپ، شيەلەنىستەردىڭ شەشىمىن دۇرىس تاپقان ايەل ءسوزسىز باقىتتى بولادى. باقىتتارىڭىز باياندى بولسىن!
اسىلزات ارىستانبەك