تالعات مۇسابايەۆ: العاش عارىشقا ۇشقان ءساتىم جادىمدا ماڭگى ساقتالادى - فوتو
«جەرگە قونعان ساتتە پرەزيدەنتتىڭ ءوزى كۇتىپ العان عارىشكەر مەن بولعاندىقتان، سىزدەرگە 1994 -جىلى مەنىڭ العاشقى عارىشقا اتتانعان ساتىمنەن ەستەلىكتەرىمدى ايتىپ بەرۋگە رۇقسات ەتىڭىزدەر. ول 1994 -جىلدىڭ 4 -قاراشاسى بولاتىن. ءبىز ارقالىقتان الىس ەمەس جەرگە، قالادان سولتۇستىك- شىعىسقا قاراي 77 شاقىرىم قاشىقتىقتا قوندىق. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى - «بايقوڭىردان» عارىشكەرلەرىن شىعارىپ سالىپ، جەرگە قونعان ساتىندە كۇتىپ العان الەمدەگى جالعىز پرەزيدەنت»، - دەدى مۇسابايەۆ «قازاقستانداعى عارىش كۇندەرى-2016» اتتى حالىقارالىق سەميناردا.ونىڭ ايتۋىنشا، عارىشقا اتتانعان ءۇش كەزدە دە، جەرگە قونۋ بارىسىندا ونى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ءوزى كۇتىپ الىپ وتىرعان. 
«يلليۋميناتور تەرەزەسىنەن العاش كورگەن بەينە - كۇزگى دالامەن ءجۇرىپ كەلە جاتقان پرەزيدەنت بولدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءبىزدى كۇتىپ الۋعا اسىعىپ كەلە جاتتى. ارقالىق دالاسىنىڭ قاراشا ايىنداعى پەيزاجى، كاپسۋلا جانىندا تۇرعان پرەزيدەنت پەن ونىڭ كوزدەرىندەگى اعالىق جىلۋى، مەنىڭ ومىرىمدەگى ەڭ كەرەمەت ساتتەردىڭ ءبىرى رەتىندە ەستە قالىپتى»، - دەپ اتاپ ءوتتى عارىشكەر.
«عارىشتا ۇشۋ بارىسىندا نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ءبىزدىڭ ەكيپاجبەن بايلانىسقا شىعاتىن. ول رەسپۋبليكا سارايىنداعى مەرەكەلىك جيىندا بولدى. ءبىزدىڭ پرەزيدەنتپەن بولعان سۇحباتىمىز بارلىق زالعا ەستىلىپ تۇردى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سول كەزدە بىلاي دەگەن ەدى: «مەن سەنى شىعارىپ سالدىم، مەن سەنى كۇتىپ الامىن». ەلباسى سول سوزىندە تۇردى»، - دەيدى مۇسابايەۆ.
عارىشكەر ءسوزىن ارى قاراي العاشقى ۇشىرىلىممەن جالعاپ، جەرگە قونۋ ساتىمەن ءبولىستى. «جەرگە قونۋ قيىندىق تۋعىزدى، سەبەبى جەل قاتتى بولاتىن. جەرگە العاش رەت وتە قاتتى سوعىلدىق، سەرپىلىپ بارىپ، ليۋكپەن تاعى سوعىلدىق، سەرپىلدىك تە، تابانىمەن جەرگە دۇڭك ەتىپ قوندىق. راتسيامەن بىزگە قاۋىپسىزدىك بەلدىكتەرىن اعىتۋدى تاپسىردى. ءبىراق ءبىز ورىندىقتاردان ەشقايسىمىز تۇرا المادىق. گراۆيتاتسيادان ابدەن ايىعىپ قالىپپىز. ءبىر توننا سالماقتى كوتەرۋ كەرەك سياقتى بولدى. ەنتىگىپ، كۇشەنىپ، ايتەۋىر ورنىمىزدان تۇردىق. سىرتقا ءوزىمىز شىقتىق»، - دەپ ەسكە الادى ول.
«تۋعان جەرىمىزگە قايتىپ ورالعانىما قۋانىپ، ونىڭ ۇستىنە پرەزيدەنتتىڭ ءوزى جەكە كۇتىپ العانىن كورىپ، باقىتتان باسىم اينالىپ، اياققا تىك تۇرىپپىن. بارلىقتارىنىڭ كوزى شاراسىنان شىعىپ كەتە جازدادى. سەبەبى ولاي جاساۋعا بولمايدى. ادەتتە، عارىشكەرلەر جەرگە قونعاندا، كاپسۋلادان ولاردى قولدارىنان سۇيرەتىپ شىعارادى دا، قولمەن كوتەرىپ الىپ كەتەدى. مەن بولسام، اياققا تىك تۇرىپ، پرەزيدەنتكە ۇشىرىلىم ءساتتى اياقتالعانى تۋرالى قازاق تىلىندە بايانداپ بەردىم. ول مەنى جىلى قۇشاقتاپ، العىسىن جەتكىزدى. ەيفوريا دەپ وسىنى ايت. كەيىن بارلىق ۇشىرىلىم بارىسىندا مەن ءوز اياعىما تۇرىپ، ءوزىم باراتىن بولدىم. بۇل مەنىڭ پرينسيپىم بولدى. سەبەبى پرەزيدەنت مەنى جەكە ءوزى كۇتىپ الاتىن، ال پرەزيدەنتتى تەك تىك تۇرىپ قارسى الۋ كەرەك»، - دەپ اياقتادى ءسوزىن قازاق عارىشكەرى.
تالعات امانگەلدى ۇلى مۇسابايەۆ - قازاقتىڭ 2-، ال الەمنىڭ 309- عارىشكەرى. 1994 -جىلعى ماۋسىمنىڭ 1 ىنەن قاراشانىڭ 4 ىنە دەيىن «سويۋز- تم» عارىش كەمەسىنىڭ بورت- ينجەنەرى رەتىندە عارىشتا بولىپ، 2 رەت اشىق عارىش كەڭىستىگىنە شىقتى. ۇشۋ كەزىندە قازاقستاندىق عىلىمي- زەرتتەۋلەردىڭ 2-باعدارلاماسىن ورىندادى. 25-نەگىزگى ەكسپەديتسيا باعدارلاماسى بويىنشا 1998 -جىلى قاڭتاردىڭ 29 ى مەن تامىزدىڭ 25 ى ارالىعىندا «سويۋز- تم-27» جانە «مير» عارىش كەمەلەرىنىڭ كومانديرى رەتىندە عارىشتا بولدى. ۇشۋ كەزىندە 5 رەت اشىق عارىش كەڭىستىگىنە شىقتى. بۇل ساپار بارىسىندا عىلىمي- زەرتتەۋلەر مەن ەكسپەريمەنتتەردىڭ 3-باعدارلاماسى ورىندالدى. 2001 -جىلعى ءساۋىردىڭ 28 ى مەن ماۋسىمنىڭ 6 ى ارالىعىندا «سويۋز- تم-32» عارىش كەمەسىمەن حالىقارالىق عارىشتىق ستانساسىنا بارعان ءبىرىنشى ەكسپەديتسيانىڭ ەكيپاج كومانديرى مىندەتىن اتقاردى. بۇل ۇشۋ كەزىندە عىلىمي- زەرتتەۋلەر مەن ەكسپەريمەنتتەردىڭ 4-باعدارلاماسى ورىندالدى.
ايتا كەتەيىك، استاناداعى حالىقارالىق سەمينارعا 20 مەملەكەتتەن 50 گە تارتا عارىش كومپانياسى - «Airbus Defence and Spacە» (فرانسيا)، «Surrey Satellite Technology Limited» ( ۇلى بريتانيا)، «IABG» (گەرمانيا)، «م ك ك «كوسموتراس» (رەسەي)، «Hexagon Geospatial» (ا ق ش)، «UrtheCas» (كانادا)؛ «SESTEMA/SUNACS» (سۋدان)، «گەوسكان» (رەسەي)، «كومپانيا سوۆزوند» (رەسەي)، «راكۋرس» (رەسەي)، «سكانەكس» (رەسەي)، Digital Globe (ا ق ش) كەلىپ وتىر.
اۆتور: جاسۇلان جولدىبايەۆ
