اقجارقىن تۇرلىبايدىڭ ۇستازى: ول اقكوڭىل، سەنگىشتىگىنىڭ كەسىرىنەن ارانداپ قالدى
استانا. قازاقپارات - قىتاي سوتى «ەسىرتكى تاسىماق بولدى» دەگەن ايىپپەن ومىرلىك تۇرمە جازاسىنا كەسىلگەن 22 جاستاعى قازاقستاندىق اقجارقىن تۇرلىبايدىڭ ءىسىن قايتا قاراپ جاتىر دەپ جازادى «ازاتتىق».
قىتاي سوتى 2014-جىلى ناۋرىزدا گۋاڭجوۋ اۋەجايىندا مالايزياعا ۇشقالى تۇرعان جەرىندە ەسىرتكىگە قاتىستى تۇتقىندالعان اقجارقىن تۇرلىبايدى ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنا كەسكەن.
ءبىراق بيىل كوكتەمدە گۋاندۇڭ قالاسىنداعى اپەللياتسيالىق سوت ونىڭ ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن وزگەرتۋ جانە ءىستى ءبىرىنشى ساتىداعى سوتتىڭ قاراۋىنا جىبەرۋ تۋرالى شەشىم شىعارعان.
اقجارقىن تۇرلىبايدىڭ اناسى زۋحرا سەيتىموۆا قىزىمەن سول كەزدەگى سوت وتىرىسىندا بەس مينۋت تىلدەسكەنىن ايتادى.
- ول جاعدايىنا شاعىمدانىپ جاتقان جوق. التى اي سايىن دارىگەرگە قارالادى ەكەن، كۇنىنە ءۇش رەت تاماقتاندىرادى ەكەن. ءبىزدى ساعىنىپتى، كۇن سايىن تۇسىنە كىرەدى ەكەنبىز. جانۇيامىزبەن تۇسكەن سۋرەتىمىزدى بەردىم. كوزىلدىرىك سۇرادى، كوزى ناشارلاپ كەتىپتى، - دەدى زۋحرا سەيتىموۆا «ازاتتىققا».
قىزىنىڭ بالا كۇنىنەن تىلگە بەيىم ەكەنىن ايتقان اناسى «ول قىتايداعى سوتتا سۋديانىڭ سۇراقتارىنا اۋدارماشىسىز، ءوزى ەركىن جاۋاپ بەردى» دەپ ەسكە الادى.
«اتا-اناسىنا سالماق سالماۋدى ويلايتىن»
الماتىدا تۇراتىن نۇريا ساعاتوۆا اقجارقىن تۇرلىبايمەن 7-سىنىپتان بىرگە وقىعانىن ايتادى. نۇريا اقجارقىندى «الماتىعا كەلگەن كۇننەن باستاپ وقۋىمەن قاتار بازاردا ساۋدا ىستەگەن، اتا-اناسىنا سالماق سالماۋدى ويلايتىن قىز» دەپ سيپاتتايدى.
- وتباسىندا ءۇيدىڭ ۇلكەنى بولدى. وزىنەن كەيىن ەكى ءىنىسى مەن ءبىر ءسىڭلىسى بار. اكەسى بىردە جۇمىستا، بىردە جۇمىسسىز جۇرەتىن. اناسى اۋرۋحانادا ىستەدى. ارتىندا قاراجاتپەن دەمەيتىندەي جاعداي بولمادى. ول الماتىعا كەلگەندە باسىندا تۋىس اپايىنىڭ ۇيىندە تۇردى. سوسىن تانىس قىزدارمەن پاتەرگە شىقتى. وقىپ ءجۇرىپ 1-كۋرستا ساۋدامەن اينالىستى. ورتالىق بازاردا اپايىنىڭ ساۋدا ورنى بار ەدى. سول جەردە ۇيالى تەلەفون ساتتى، - دەيدى نۇريا ساعاتوۆا.
قۇربىسىنىڭ سوزىنشە، اقجارقىن تۇرلىباي 2014-جىلى مالايزياعا ۇشاردان ءبىر اي بۇرىن دوستارىمەن باس قوسىپ، ءوزىنىڭ كيىم-كەشەك ساتىپ جۇرگەنىن ايتقان.
- مەنىڭ ەستۋىمشە، مالايزياعا كيىم-كەشەك اكەلۋگە كەتىپ بارا جاتقان. الماتىداعى جۇمىس ىستەپ جۇرگەن جەرىندەگى ادامدار جىبەرگەن، - دەيدى نۇريا ساعاتوۆا.
«سەنگىشتىكتىڭ كەسىرىنەن ارانداپ قالدى»
اقجارقىن تۇرلىبايدىڭ ۇستازدارىنىڭ ءبىرى، ول وقىعان سىنىپقا جەتەكشى بولعان ءزۇلفيا بەكتەبايەۆا دا بۇرىنعى شاكىرتىن «بىرەۋلەردىڭ الداۋىنا ءتۇسىپ قالدى» دەپ بىلەدى.
- ول اقكوڭىل، سەنگىش ەدى. جۇرتتىڭ ءبارىن باۋىر تارتىپ، وزىندەي كورەتىن. ەشبىر ادامعا جامانشىلىق ويلامايتىن. سونىڭ كەسىرىنەن وسىنداي ىسكە ارانداپ قالدى، - دەيدى ءزۇلفيا بەكتەبايەۆا.
ۇستازى اقجارقىن تۇرلىبايدى «كلاستا مەنىڭ وڭ قولىم ەدى، قانداي جۇمىس بولسا دا وعان سەنىپ تاپسىرىپ كەتە بەرەتىن ەدىم» دەپ سيپاتتايدى.
- مەكتەپتە جۇرگەندە گۋمانيتارلىق پاندەرگە وتە جاقسى بولدى. سوسىن ماتەماتيكاعا جۇيرىك ەدى. ۇ ب ت- دا 100 دەن جوعارى ۇپاي جينادى. ءبىراق تاڭداعان ءپانى اعىلشىن ءتىلى بولاتىن. ال ول ماماندىق بويىنشا گرانت از بولدى. سول سەبەپتى ەرىكسىز اقىلى وقۋ بولىمىنە قۇجات تاپسىردى، - دەيدى ءزۇلفيا بەكتەبايەۆا.
قازىر قىتاي سوتىندا ءۇش ادۆوكات قورعاپ جاتقان اقجارقىن تۇرلىبايدىڭ جايىن جۋىقتا قازاقستاننىڭ سول ەلدەگى ەلشىسى شاحرات نۇرىشەۆ تا ايتتى. ول اقجارقىن تۇرلىبايعا قايتادان سوت ۇكىمى شىققان سوڭ جازاسىن قازاقستاندا وتەۋ ماسەلەسىن كوتەرۋگە بولاتىنىن ءسوز ەتكەن.
«بۇعان دەيىن قازاقستاننىڭ قىتايدا سوتتالعان 12 ازاماتىن ەلگە قايتارىپ، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا تاپسىردىق. قازىر تاعى 12 ازاماتىمىزدىڭ تاعدىرى بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جاتىرمىز» دەيدى ەلشى.
شاحرات نۇرىشەۆتىڭ سوزىنشە، قازىر قىتاي تۇرمەلەرىندە اقجارقىن تۇرلىبايدان باسقا تاعى ەكى قازاقستاندىق ازامات سوت شەشىمىن كۇتىپ وتىر.