قازاق عالىمىنىڭ جاڭالىعى جاپوندىقتاردى تاڭقالدىردى

استانا. قازاقپارات - قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ جاپونياعا رەسمي ساپارى اياسىندا ەكى ەلدىڭ ۇكىمەتتەرى مەن جەكە سەكتوردىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى بىرلەسكەن كوميسسياسىنىڭ التىنشى وتىرىسى وتكەن بولاتىن.

قازاق عالىمىنىڭ جاڭالىعى جاپوندىقتاردى تاڭقالدىردى

 وسى وتىرىستىڭ «جاڭا باعىتتار» دەپ اتالعان 1- سەكسياسىندا جاڭاشىل زياتكەرلىك تەحنولوگيالار اكادەمياسىنىڭ ديرەكتورى نۇرالى قۇدايبەرگەن ۇلى «جاساندى ينتەللەكت تىلدەرىن جاساۋ ادىستەمەسى» اتتى بايانداما جاساپ، جاپوندىقتاردى تاڭقالدىردى، دەپ حابارلايدى قازاقپاراتتىڭ ارناۋلى ءتىلشىسى.

 ميتسۋبيسي كورپوراتسياسىنىڭ باس مەنەدجەرىنىڭ ورىنباسارى ح. سايتونىڭ مودەراتورلىعىمەن بولعان بۇل جيىندا «توكيو سەيكو»، «مارۋبەني كورپورەيشن»، «Applause» سىندى جاپوندىق جەتەكشى كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى ءسوز سويلەپ، جاھاندىق جاڭا تەحنولوگيالارداعى وزىق ترەندتەر جايىندا پىكىر ءبىلدىردى. ال قازاقستاندىق عالىم نۇرالى قۇدايبەرگەن ۇلى جاپون ەلىنىڭ 1982-1992 -جىلداردا 54 ميلليارد يەن (شامامەن 500 مىڭ ا ق ش دوللارى) جۇمسالعان كومپيۋتەردىڭ 5- بۋىنى مەن جاساندى ينتەللەكت تۇعىرناماسىن جاساۋ جوباسىنىڭ ءساتسىز اياقتالۋ سەبەپتەرىنە توقتالدى.

 بۇگىندە جاپون ەلىنىڭ ينۆەستيتسياسى كومەگىمەن بىرلەسە وتىرىپ، جاساندى ينتەللەكت (روبوت) تىلدەرىن جاساۋ مۇمكىندىگىنىڭ دالەلدى جوباسىمەن تانىستىردى. «جاساندى ينتەللەكت (روبوت) تىلدەرىن جاساۋ كومپيۋتەرلىك اقپاراتتىق باعدارلاماسىن ازىرلەۋ ادىستەمەم - ادامزاتتىڭ ويشىلدارى اريستوتەل، ءال- فارابي، كانت، گەگەل، ماركس جانە دجون ماككارتي، پ. كۋزنەتسوۆ، ب. قويشىبايەۆ، و. مۋحين سىندى عالىمداردىڭ تاريحي جەتىستىگىن پايدالانا وتىرىپ، فيلوسوفيا جانە ينفورماتيكا قيىلىسىنداعى زەررتتەۋلەردىڭ جەمىسى بولىپ تابىلاتىن جاڭالىق»، - دەدى ول وتىرىستان كەيىن قازاقپارات اگەنتتىگى تىلشىسىنە.

 سۇحبات بارىسىندا عالىم ءوز باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى جاڭالىقتارىنا دا توقتالدى. «كومپيۋتەرلىك كودتاۋ ءتىلىن بىلەتىندەر سانى جەر بەتىندە 100 مىڭ ادامنان اسپاسا، اقپاراتتىق باعدارلاما ماماندارىنىڭ سانى 50 ميلليون ادامعا جۋىقتايدى. ال ءبىز اشقان كومپيۋتەرلىك جوبالاۋ تىلىندە 0,5 ميلليارد ادام اقپاراتتىق باعدارلاماشىلارعا تاۋەلدى بولماي ەركىن جۇمىس ىستەي الاتىن بولادى جانە ەكونوميست- روبوت، زاڭگەر- روبوت سىندى جاساندى ينتەللەكت يەلەرى ومىرگە كەلەدى»، - دەدى ول.

 ماسەلەن، نۇرالى قۇدايبەرگەن ۇلىنىڭ ايتۋىنشا، كەز كەلگەن قۇقىقتىق قۇجات دايىنداۋ قاجەت بولعان جاعدايدا زاڭگەر- روبوت كومەگىنە جۇگىنىپ، ارنايى تاپسىرمالاردى جۇكتەپ، بۇيرىق بەرەسىز. ول از ۋاقىتتىڭ ىشىندە قاجەتتى اقپاراتتاردى ساراپتاپ، كاسىبي تۇرعىدا وزىڭىزگە قاجەتتى قۇجاتتى ساناۋلى مينۋتتاردىڭ ىشىندە تولىققاندى دايىنداپ بەرەدى. «بۇل كوميسسيا وتىرىسىنا قاتىسۋداعى باستى ماقساتىم - وسى جوبامدى جاپوندىق الەۋەتتى ينۆەستورلارعا تانىستىرىپ، مۇمكىن بولعان جاعدايدا ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى ونى جۇزەگە اسىرۋ. ويتكەنى، بۇل جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا قوماقتى قاراجات قاجەت. جالپى، جاپوندىق ىسكەرلىك ورتا تاراپىنان جوباعا زور قىزىعۋشىلىق بار ەكەندىگىن بايقادىم»، - دەگەن ول ءوزى اشقان عىلىمي جاڭالىق نەگىزىندە «زياتكەلىك مەكتەپ»، «سيفرلى ۋنيۆەرسيتەت» جۇيەلەرىنىڭ جاسالعاندىعىن اتاپ ءوتتى.

 اۆتور: مارلان جيەمباي

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى