راحىمجان وتاربايەۆتىڭ داۋلى سۇحباتى شەتەلدەگى قازاق جازۋشىلارىن دا بەي- جاي قالدىرمادى
بەلگىلى قىتايتانۋشى- عالىم دۇكەن ءماسىمحان ۇلى باستاعان ۆاتساپ جەلىسىندەگى «ساراپ» اتتى توپتا قىتايداعى قازاق جازۋشىلارى باس قوسىپ، جاڭا شىعارمالاردى ساراپقا سالۋدى، ءتۇيىندى تاقىرىپتار توڭىرەگىندە اڭگىمە ءوربىتۋدى ادەتكە اينالدىرعان ەدى. سول «الاڭداعى» داۋلى سۇحباتقا بايلانىستى ءبىر- ەكى پىكىردى بەرۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز.
ق ح ر- دىڭ ءۇرىمجى قالاسىندا تۇراتىن بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، جازۋشى، عالىم، سۇلتان جانبولاتوۆ:
مەن ەل بۇعاناسى قاتقانشا، سىرتقى قاتەر ازايعانشا، ىشكى بىرلىك شىنداپ نىعايعانشا، باتىسشا دەموكراتيانىڭ سول بەتىنەن گورى، قازاقى دەموكراتيانىڭ ءداستۇري بەتىن پايدالى سانايتىن اداممىن. ءوزىمىزدىڭ ءبىر ماقالىمىزدى ءسال وزگەرتىپ «وزار ەلدىڭ بالاسى ءبىرىن ءبىرى اسىل دەيدى، توزار ەلدىڭ بالاسى ءبىرىن ءبىرى ماسىل دەيدىلەپ» ايتىپ جۇرگەنىم سودان. سابەتقازى اقاتايەۆتىڭ «ءبىر قىلىعىنا قاراپ قولىندا ولگىم كەلسە، ءبىر قىلىعىنا قاراپ جولىندا ولگىم كەلەدى» دەگەن ەل بيلەۋشىلەرىنە قاراتا دا «قول سىنسا جەڭ ىشىندە» دەگەندى ءجون كورىپ كەلەمىن. ءىش ىرىسە سىرتتان لاپ ەتكەلى تۇرعاندار بارىن بىلگەندىكتەن. بىزگە قازىر كەرەگى جاتتى جانىنان تۇڭىلدىرەتىن تاستاي بەرىك ىنتىماق ەكەنىن سەزگەندىكتەن.
ەل بىرلىگى سانى شەكتى ەل بيلەۋشىلەرىنە عانا قاراپ تۇرعانى جوق. ارينە ولاردىڭ دا، زيالى توپتىڭ دا، جالپى حالىقتىڭ دا بەرەكەسىنە قاراپ تۇر. اسىرەسە ەل قۇرمەتتەيتىن تۇلعالاردىڭ كوڭىل، اۋىز، قىلىق بىرلىگى بۇعان ۇلگى عوي. تاۋەلسىزدىگىنە سىرتتان قاتەر جوقتىڭ قاسىنداعى ەلدەرگە، ب ا ق ارقىلى اشىق تا قاتتى ايتىسۋ مەن سوتتاسۋ تۇگىلى، پارلامەنتتە توبەلەسۋ دە تىم ەرسى سانالمايتىن سەكىلدى. ءبىز دە ول كۇيگە بولاشاقتا بارارمىز. قازىر ول بىزگە پايداسىز بولار.
ماعاۋيندى «الاساپىرانى» ارقىلى بىلگەمىن. وزىنە دە ايتقامىن. وزگە ەمەس، سول سىقىلدى شىعارمالارى ءۇشىن عانا قۇرمەتتەيمىن. وتاربايەۆتىڭ «كوبەلەكتەرى» بۇل جاقتا دا «ۇشىپ ءجۇر». ول دا ءوزىم سىيلايتىن جازۋشىلاردىڭ ءبىرى. امان- سالەمىم دۇرىس. بۇلاردىڭ ءبارىن اباي ايتقان «كەرپىش» بولا العانى ءۇشىن دە اسىل ساناعانىمىز ءجون. ولاردىڭ ءبىرىن ءبىرى ماسىل ساناۋىن تەك ادەبيەتتانۋ عىلىمى تۇرعىسىنان يلانارلىق ادەبي سىنى بولسا قۇلاق تۇرەرمىز.
وتاربايەۆتىڭ جۇرت «ابايدى» وقىمايدى دەگەنى رەالدىققا تاياۋ. وعان مۇحتار اۋەزوۆ (كەزىندەگى زامان ىعىنا جىعىلدى دەلىنسە دە) كىنالى ەمەس. بۇگىنگى زامان اۋقىمى، تەحنيكالىق پروگرەستىڭ جايسىز ىقپالى، وقىرماننىڭ ۆيرتۋال قوعامعا اۋناپ كەتۋى سىقىلدىلار كىنالى. ءبىراق شىناي رومانشىلار مەن ناعىز سىنشىلار، ورەلى وقىرماندار كەشەگى كلاسسيكتەردى ۇنەمى وقيدى. ادەبيەتتىڭ اسىلدارى 90 پايىز حالىق ساۋاتسىز كەزدە دە ومىرشەڭ بولعان. ونىڭ قاسىندا ينتەرنەت، سمارتفون، ت. ب. بار.
قاي جازۋشىعا دا بولاشاق، ۋاقىت جانە ول كەزدىڭ ورەلى وقىرماندارى باعا بەرەدى. بۇگىنگى سىيلىقتارعا تالاسۋ ارتىق. مەن ءومىرى ءبىر دە ءبىر سىيلىققا قول سوزباعان اداممىن. بەرەگەنىن الدىم، راحمەت ايتىپ. تىلەگىم زور سىيلىقتا. ول بولاشاقتا از دا بولسا وقىرمانىڭنىڭ بولۋى!
قىتاي تانۋشى- عالىم، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور دۇكەن ءماسىمحان ۇلى:
ءار ءبىر ناعىز شىعارماشلىق ادامى - جەكە دارا مىنەز بەن كوزقاراستىڭ يەسى! سول ءۇشىن دە ونى شىعارماشىل تۇلعا دەيمىز! مىنا سۇحباتتا ايتىلعان ادەبيەتتىڭ ءتول ماسەلەلەرى مەن وزگە قالامگەرلەر تۋرالى ويلار راقىمجان وتاربايەۆتىڭ جەكە پىكىرى، ءوز جەكە كوزقاراسى! استە سوڭعى شەشىم ەمەس... دەگەنمەن، وسى جەكە كوزقاراسىنىڭ ءوزىن كۇلبىلتەلەمەي، كۇمىلجىمەي باتىل ايتا العان مىنەزىنىڭ ءوزى ونەگە بولارلىق! ءبىراز ماسەلەنى باتىل كوتەرگەن، ءتىلىپ- ءتىلىپ ايتقان ەكەن...
اتتەڭ وسى باتىلدىق، وسى مىنەز ادەبيەت سىنشىلارىندا بولعاندا عوي...
ارينە، ەموتسيامەن تىم ۇشقارى ايتىلعان پىكىرلەرى بار... ماسەلەن، شىعارمانىڭ كولەمى ماسەلەسىنە كەلسەك، تەك كولەمدى بولسا عانا كەرەمەت شىعارما، نەمەسە كەرىسىنشە ىقشام بولسا عانا كەرەمەت شىعارما بولادى دەپ كەسىپ ايتۋ ابەستىك بولار ەدى... سونداي- اق، م. اۋەزوۆ، م. ماعاۋين، ءا. كەكىلبايەۆ، ا. سۇلەيمەنوۆ تۋرالى پىكىرلەرىمەن دە تولىقتاي كەلىسۋ قيىن.
ال ۋاقىت الدە قاشان باعاسىن بەرىپ قويعان ۇلى قالامگەرلەردى (م. اۋەزوۆ ت. ب. ) اناۋ- مىناۋ دەيدى دە، ب. نۇرجەكەيەۆتى وزىنەن دە جوعارى قويادى... ال تۇپتەپ كەلگەندە ب. نۇرجەكەيەۆ كىم؟ ونىڭ قاسىندا ا. سۇلەيمەنوۆ كىم؟ م. ماعاۋين؟ ءا. كەكىلبايەۆ كىم؟
مىنە، سۇحباتتا وسىنداي پارادوكس پىكىرلەر از ەمەس...
دايىنداعان ريزابەك نۇسىپبەك ۇلى
