ن. نازاربايەۆ ەل باسقارۋدا ۇلگى تۇتقان بەس تاريحي تۇلعانى اتادى

استانا. قازاقپارات - «مەملەكەت باسشىسى» اتتى دەرەكتى فيلم بارىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ەل باسقارۋدا ۇلگى تۇتقان بەس تاريحي تۇلعانى اتادى.

ن. نازاربايەۆ ەل باسقارۋدا ۇلگى تۇتقان بەس تاريحي تۇلعانى اتادى

«ەلدى دامۋعا باستاۋ ءۇشىن كوپ وقىپ، وزگەلەردىڭ تاجىريبەسىن زەرتتەۋ كەرەك بولدى. گەنەرال دە گوللدى (شارل دە گولل) قاتتى قۇرمەتتەيمىن. ول بىلاي دەيدى: «كەي كەزدە مەنى دە اۆتوكرات دەپ ايىپتايدى. بۇنى جاسىرمايمىن، ءتىپتى، مەنى وسىلاي ايىپتايتىنىن ءوزىم دە بىلگەمىن. ءبىراق، مەن مەملەكەت ءۇشىن قاجەت دەپ تانىعان ارەكەتتەردى جاسادىم. وسى مەملەكەتتى، مەملەكەتتىلىك پەن ەكونوميكانى اياعىنان تۇرعىزعاندىقتان، مەنىكى دۇرىس دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىن». مىنە، وسىنداي بيوگرافيا مەن مەملەكەت قالىپتاستىرعان ادامدار تۋرالى ىزدەنگەندە، ماعان بىرنەشە ادام قاتتى اسەر ەتتى»، - دەي وتىرىپ مەملەكەت باسشىسى مۇستافا اتاتۇرىكتىڭ تاعدىرىنا توقتالدى.

«وتكەن عاسىردىڭ ءبىرىنشى جارتىسىنداعى تۇلعالاردى اتار بولسام، بۇگىنگى تۇركيانىڭ اتاسى - مۇستافا اتاتۇرىك. تۇركيا مەملەكەت پەن ۇلت رەتىندە ارى قاراي ءومىرىن جالعاستىرا الا ما دەگەن سۇراق تۋىپ، تۇركيا ىدىراۋدىڭ الدىندا تۇرعان كەزدە وسمان يمپەرياسىنىڭ ۇلتاراقتاي جەرىندە قالعان ول قارۋسىز-اق حالقىن بىرىكتىرىپ، تۇركيانى قورعاپ، ونى قازىرگىدەي زايىرلى مەملەكەتكە اينالدىردى. ونىڭ يدەيالارى ءالى كۇنگە دەيىن ءتىرى جانە بۇل ادامدى قاستەرلەپ وتىرعان تۇركى باۋىرلارىمىز دۇرىس ىستەپ وتىر»، - دەيدى ەلباسى ن. نازاربايەۆ.

قازاقستان پرەزيدەنتى ۇلگى تۇتعان تاعى ءبىر تاريحي تۇلعا - ا ق ش- تىڭ 32- پرەزيدەنتى فرانلكلين رۋزۆەلت ەكەن.

«ۇلى وتان سوعىسىنا دەيىنگى كەزەڭدە ءومىر سۇرگەن تاعى ءبىر تاريحي تۇلعا - فرانكلين رۋزۆەلت. ول - تاڭدانا قارايتىن ادام. امەريكالىقتار ءتورت مارتە پرەزيدەنت ەتىپ سايلاعان جالعىز ادام. ۇلى داعدارىس كەزىندەگى قايمىقپاستان قاراپايىم جۇمىسشىلاردىڭ جاعىنا شىعىپ، بايلاردى سالىق تولەۋگە مىندەتتەگەن، جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مىندەتتەگەن، امەريكانىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتقان ادام. وسىلايشا، ءوز مەملەكەتىن قۇتقارعان ادام. ونى دا بىرەسە كوممۋنيست، بىرەسە سوتسياليست دەپ ايىپتاعان. ءبىراق، مەملەكەتىن جوقتىقتان الىپ شىقتى. ونىڭ ۇستىنە ول ارباعا تاڭىلعان ادام بولدى. مەنىڭ ويىمشا، بۇل ادامىڭ رۋحى ەڭ بيىك»، - دەيدى ن. نازاربايەۆ.

ن. نازاربايەۆ ءۇشىن سينگاپۋردىڭ «تاڭعاجايىپ ەكونوميكاسىنىڭ» نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى - لي كۋان يۋدىڭ دا ءومىرى قىزىق بولىپتى.

«بەرتىن ۋاقىتتى الساق، 80- جىلدارداعى سينگاپۋردىڭ، لي كۋان يۋدىڭ تاجىريبەسى قىزىق بولدى. مەن ونىمەن جەكە تانىسپىن، دوس بولدىق، تالاي رەت كەزدەستىك. وسى تاقىرىپتى ايتىپ، ساعاتتاپ اڭگىمە ايتاتىن ەدىك. ارينە، ول ەرەكشە ادام، ونىڭ جاساعانى بارىنە بىردەي ۇناي بەرمەيتىن. ونى دا اۆتوكرات، ديكتاتور دەپ اتادى. ءبىراق، ول سينگاپۋردى ءۇشىنشى الەمنەن ءبىرىنشى الەمگە باستاعان ادام بولدى. بۇل ارينە، قالا مەملەكەت، قازاقستانمەن سالىستىرۋعا كەلمەيدى»، - دەيدى ن. نازاربايەۆ.

مارگارەت تەتچەردىڭ دە بيوگرافياسىن جاقسى كورەتىن مەملەكەت باسشىسى ۇلى بريتانيانىڭ 71- پرەمەر- ءمينيسترى جايلى ءبىر تاريحي دەرەككە توقتالدى.

«70-80 -جىلدارى انگليانىڭ قۇلاعان ەكونوميكاسىن اياققا تۇرعىزعان مارگارەت تەتچەر بولدى. جانە بۇل ايەل ونى وجەتتىكپەن جۇزەگە اسىردى. ءبىر ەپيزودتى ايتايىن. ەلدىڭ ەكونوميكاسى بانكروتقا ۇشىراعان كەز. ءبىراق، حالىق جۇمىسسىز قالماسىن دەپ، كاسىپورىنداردى بانكروت دەپ جاريالاۋعا تىيىم سالعان كەز. ءبىراق، ول انلگيانىڭ تەرەڭ شاحتالارىن جاۋىپ، كومىردى اۆستراليادان تاسىمالداي باستادى. قانشاما ايقاي-شۋ بولدى، جۇمىسشىلار ەرەۋىلگە شىقتى. ءبىراق، ول وسىلاي انگليانىڭي ەكونوميكاسىن گۇلدەندىردى.

مىنە، وسى تۇلعالار مەن ءۇشىن ۇلگى بولدى. مەن ولاردىڭ جۇمىسىن باستان- اياق زەرتتەدىم»، - دەدى مەملەكەت باسشىسى ن. نازاربايەۆ.

 

оқулық
ۇقساس

ەلىمىزدە وقۋلىقتاردى دايىنداۋ جانە باقىلاۋ ءتارتىبى جاڭارتىلدى